Nhắc đến Cẩm Phả, người ta có thể mường tượng ra một thị xã trong những nỗ lực chuyển mình thực sự để trở thành một địa phương phát triển theo hướng CNH-HĐH toàn diện với những khu công nghiệp lớn, những tổ hợp kinh doanh vững mạnh và những công trình xây dựng quy mô, hoành tráng.
Bên cạnh hình ảnh một thị xã công nghiệp, Cẩm Phả còn có cảnh quan thiên nhiên vô cùng đẹp đẽ và kỳ thú của Vịnh Bái Tử Long với hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ; các khu du lịch đa năng Bến Do (phường Cẩm Trung), Công viên văn hoá “Cao Sơn Lưu thuỷ” (phường Cẩm Sơn); du lịch Vũng Đục (phường Cẩm Đông); đền Trần Quốc Tảng (phường Cửa Ông)...
Với những tiềm năng du lịch như vậy, TX Cẩm Phả hoàn toàn có thể trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước. Thế nhưng, cho đến bây giờ nơi đây vẫn chỉ là “tiềm năng” đối với ngành du lịch địa phương. Theo thống kê của Phòng Kinh tế Cẩm Phả, năm 2007, địa phương đã đón khoảng 3 vạn lượt khách đến tham quan du lịch (tăng 4000 người so với năm 2006). Tuy nhiên, hầu hết các du khách đến địa phương tham quan đều chỉ coi nơi đây là “bước đệm” trong hành trình từ Hạ Long ra Móng Cái, thậm chí trong một số tour du lịch, Cẩm Phả chỉ được du khách lưu trú trong khoảng thời gian rất ngắn, đủ để nghỉ ngơi trước khi đến với hành trình “Móng Cái rừng dương”... Nguyên nhân chính của tình trạng này là do việc khai thác và sử dụng các địa điểm du lịch của địa phương trong những năm qua chưa được quan tâm đúng mức. Các hoạt động đầu tư vào du lịch còn manh mún, tự phát theo kiểu “mạnh ai nấy làm, của ai nấy hưởng”. Cơ sở vật chất phục vụ cho du lịch nghèo nàn, lạc hậu, không thể đáp ứng nhu cầu của khách du lịch... Theo thống kê chưa đầy đủ, hiện trên địa bàn thị xã có khoảng 60 khách sạn, nhà nghỉ và 300 điểm dịch vụ ăn uống. Tuy nhiên, cũng chỉ có 2 khách sạn tạm gọi là đủ tiêu chuẩn “sao” phục vụ khách du lịch là Hải Yến và Vân Long với tổng số 200 phòng nghỉ, còn các điểm ăn uống quy mô nhỏ lẻ, chủ yếu phục vụ nhu cầu người dân địa phương là chính.
Khách du lịch tham quan hang động tại khu du lịch Vũng Đục.
Quả thật, đây là những hạn chế rất lớn khiến cho ngành du lịch địa phương chưa thể phát triển tương xứng với tiềm năng. Điển hình như bãi tắm Bến Do (phường Cẩm Trung) tuy đã được khai thác sử dụng từ lâu nhưng lại thiếu sự đầu tư có tính lâu dài, ngoại trừ mùa hè có khách đến tắm biển (chủ yếu là người dân địa phương) còn các mùa khác bãi tắm này dường như chìm vào “giấc ngủ dài”. Một trường hợp khác, đó là khu du lịch Vũng Đục (phường Cẩm Đông), nơi được biết đến không chỉ bởi hệ thống những hang động kỳ thú, hấp dẫn mà còn là nơi lưu giữ hồi ức về cuộc chiến gian khổ nhưng đáng tự hào của quân và dân Cẩm thựctrong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Nói cách khác, nơi đây hội tụ đầy đủ một không gian của văn hoá du lịch. Mặc dù đã có nhà đầu tư (Công ty TNHH Đông Hà) tiến hành tôn tạo và khai thác, thế nhưng khu du lịch này cũng chung tình trạng “chợ chiều” với các khu du lịch khác trên địa bàn.
Để phát triển ngành du lịch, hiện nay Cẩm Phả đang tập trung quy hoạch hệ thống giao thông của các doanh nghiệp sản xuất than nhằm giảm thiểu ô nhiễm đô thị; xử lý hệ thống thoát nước trong các khu dân cư; xử lý bụi, thu gom rác thải; quy hoạch hệ thống cây xanh và phối hợp với TKV quy hoạch đường chuyên dùng vận chuyển than... Song song với các việc làm trên, thị xã cũng tập trung quy hoạch các điểm du lịch như: đường bao biển đến suối khoáng nóng Quang Hanh để có thể phát triển thành khu du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng trong tương lai; kết hợp khu công viên văn hoá Cao Sơn với khuôn viên Bến Gio, Vũng Đục, tạo ra một chuỗi các địa điểm du lịch hấp dẫn. Hy vọng trong tương lai gần, Cẩm Phả sẽ là một điểm đến hấp dẫn trong các cuộc hành trình của du khách.
