Có một người sinh ra ở nước Yên, lớn lên thì phiêu bạt sang nước Sở, về già mới trở về cố quốc.
Khi đi qua nước Tấn (gần nước Yên), bạn cùng đi chỉ vào cái thành mà nói dối rằng đó là thành nước Yên; anh ta buồn rầu, sắc mặt thay đổi hẳn. Chỉ tay vào một cái nền xã, người kia lại nói: “- Đây là nền xã làng anh!”. Anh ta ngậm ngùi than thở. Chỉ vào một cái nhà, bảo: “- Đây là nhà của ông cha anh xưa kia!”. Anh ta rũ rượi, rơm rớm nước mắt. Chỉ vào cái gò, nói: “- Đây là mồ mả của ông cha anh!”. Anh ta òa lên khóc!
Bọn cùng đi cười: “-Chúng tôi đùa đấy! Đây là nước Tấn, chưa đến nước Yên đâu?”. Anh ta nghe, có vẻ bẽn lẽn, không nói gì!
Khi về đến nước Yên, anh ta trông thấy cái thành thật là thành nước Yên, cái nền xã thật là nền xã nước Yên, nhà cửa, mồ mả thật là nhà cửa mồ mả ông cha mình, thì lòng cảm thương lại hờ hững, không còn được như trước nữa...
Khổng Tử nghe chuyện, bảo với học trò:
- Các con thấy đó, con người ta ai cũng sẵn mối cảm tình; khi gặp thời, gặp cảnh xúc động thì mối cảm tình ấy rất chứa chan. Tuy vậy nhưng nếu mối cảm tình mà dùng lầm thì sau này, dẫu gặp đúng thời, đúng cảnh vẫn không còn như trước nữa...
Trong đám học trò của Đức Khổng Tử có kẻ bạo gan, cãi lại:
- Dạ thưa, thầy nói vậy nhưng con thấy có nhiều vị quan chức mũ cao áo dài, vợ con tử tế; thế mà mỗi bận vào quán karaoke, vui vẻ với các em út thì mối cảm tình “vẫn chứa chan” đó thôi!!
