Cần bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn

Quảng Ninh là một trong những tỉnh ven biển có diện tích đất ngập nước lớn và có nhiều khu bảo tồn thiên nhiên quan trọng. Đây là một phần không thể thiếu trong hệ sinh thái biển và có ý nghĩa rất quan trọng trong việc điều hoà, cải thiện giữ gìn môi trường bền vững.

Hiện nay trên địa bàn tỉnh có hơn 17.000 ha rừng ngập mặn với các loại cây chủ yếu như: Trang, đước, vẹt, mắm, bần chua, sú. Trong đó, sú chiếm tới 65% tổng diện tích. Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, sự đa dạng sinh học của hệ sinh thái rừng mặn ở vịnh Hạ Long và Bái Tử Long nói riêng và Quảng Ninh nói chung có hàng trăm loài cây, cá, tôm, rong biển v.v.. Rừng ngập mặn được ví như bức tường xanh bảo vệ đê biển, tham gia vào hệ sinh thái rừng nhiệt đới, điều hoà khí hậu, kiến tạo, bảo vệ cảnh quan ven bờ, chống xói mòn, hạn chế bão gió... Đặc biệt, rừng ngập mặn góp phần làm sạch môi trường do có thể làm giảm hàm lượng kim loại nặng có trong nước thải ra vùng cửa sông, ven biển đồng thời giữ gìn sự cân bằng sinh thái tự nhiên cho những vùng đất ngập nước.

Kiểm tra rừng ngập mặn tại xã Hải Tiến (Móng Cái).

Trong những năm qua, cũng giống như các địa phương ven biển khác trong cả nước, diện tích rừng ngập mặn ở Quảng Ninh luôn có sự biến đổi theo thời gian và ngày càng thu hẹp dần do thiên tai, làm đầm nuôi trồng thuỷ sản bừa bãi, thiếu quy hoạch; do tình trạng đổ đất lấn biển và do áp lực dân số. Theo số liệu thống kê của Chi Cục Kiểm lâm tỉnh: Năm 1983 tỉnh ta có 40.000 ha rừng ngập mặn, đến năm 1997 còn 24.000 ha, năm 2006 còn 21.737 ha (chiếm 10% tổng diện tích rừng ngập mặn cả nước). Và điều quan trọng là nhận thức của các cấp, các ngành, địa phương, doanh nghiệp, người dân về vai trò, ý nghĩa rừng ngập mặn còn nhiều hạn chế. Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học Việt Nam, cứ mỗi ha rừng ngập mặn mất đi thì sản lượng cá giảm 180 kg/năm, còn theo tính toán của các nhà khoa học nước ngoài thì con số ấy còn lớn hơn nhiều. Riêng tính tác dụng lọc chất thải, nước thải thì 1 ha rừng ngập mặn mất đi, tương đương giá trị khoảng 30.000 USD.

Nhận thức được vai trò, ý nghĩa vô cùng to lớn của hệ sinh thái rừng ngập mặn, những năm qua Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Hiệp Hội Chữ thập đỏ - Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế tại Việt Nam đã triển khai dự án ‘’Trồng rừng ngập mặn bảo vệ đê biển’’ tại các địa phương trong tỉnh như: Yên Hưng, Hoành Bồ, Đông Triều, Hải Hà, Đầm Hà, Móng Cái, Vân Đồn. Dự án được chia làm 2 giai đoạn: giai đoạn I (1997-2005) đã trồng được 1.690 ha với tổng kinh phí đầu tư 5,7 tỷ đồng; giai đoạn II (2006-2010) đang được triển khai. Thông qua dự án đã có 264 cán bộ, hội viên Chữ thập đỏ, 42.824 giáo viên tiểu học, học sinh được tập huấn về kỹ thuật trồng và bảo vệ rừng, qua đó đã nâng cao nhận thức về vai trò hệ sinh thái rừng ngập mặn cho cộng đồng.

Rừng ngập mặn không chỉ có giá trị đa dạng sinh học mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch sinh thái của địa phương. Do đó, việc bảo tồn và phát triển các khu rừng ngập mặn là việc làm cần thiết, trách nhiệm đó là của tất cả các cấp, ngành, địa phương, doanh nghiệp và của cả cộng đồng dân cư.