Ngày 29.7, tại cuộc họp báo về Tuần lễ nuôi con bằng sữa mẹ (từ 1-7.8), thanh tra Bộ Y tế đã công bố tình trạng vi phạm phổ biến về kinh doanh, sử dụng các sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ.
Trong "ma trận" của sữa công thức (sữa hộp), nhiều bà mẹ đã không còn thấy tự tin sữa mẹ có đủ dinh dưỡng cho bé. Và chưa đầy 20% số trẻ được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu - một con số báo động.
Các bà mẹ bị lạc giữa "ma trận" của công thức sữa hộp
Loạn quảng cáo sữa công thức
Ông Hà Hào Hiệp - Phó Chánh thanh tra Bộ Y tế - dẫn ra vô số những hình thức vi phạm. Căngtin bệnh viện (BV) thì bán sữa cho trẻ sơ sinh, trong phòng khám thì treo những ápphích có tên và biểu tượng của sữa công thức. 21% sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ và 54% sản phẩm bình bú, núm vú giả được kiểm tra ghi nhãn chưa đầy đủ nội dung theo quy định. Trong số những sản phẩm vi phạm, không ít những nhãn hàng quảng cáo nhan nhản trên các phương tiện truyền thông. 8/8 sản phẩm được kiểm tra của Cty Mama sữa non ghi trên nhãn không phù hợp với nội dung nhãn dự thảo trong hồ sơ công bố về công dụng, thành phần, không có tên nhóm sản phẩm.
Hàng chục sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ ghi nhãn chưa đầy đủ nội dung: Sữa XO, HiPP 1 Infant Plus, HiPP Infant Milk Bio từ 1 tháng tuổi, HiPP 1 Plus, HiPP Banana Peach từ 4 tháng, HiPP trà dinh dưỡng hoà tan từ 2 tháng, sữa bột dinh dưỡng Grow Milk, Physiolac, Isomilk Similac từ 6 tháng trở lên, Fullac 1- 3 tuổi sữa tăng trưởng nguyên kem với DHA và Fullac 1 – 3 tuổi sữa bột nguyên kem, Wakado loại 0 – 12 tháng và 1 – 3 tuổi, trà Hoa mẫu thảo, trà dinh dưỡng nhũ nhi, Star Kid Gold 1 – 9 tuổi, Growsure (Bibica), Dielac 1 2 3 cho trẻ 0 – 6 tháng, sữa MeiJi Gold 1- 2, Humana 0 – 6 tháng, Kornlat (Hancofood)...
Các Cty sữa thì thi nhau quảng cáo uống sữa nhân tạo sẽ làm trẻ thông minh, cao hơn. Sổ khám bệnh cho trẻ có in quảng cáo sữa Gain Advance dành cho trẻ dưới 12 tháng là hình ảnh trẻ với dòng chữ “Cho con yêu khi bé được 6 tháng”. Các “nhà” sữa tài trợ cho BV nghiên cứu các đề tài liên quan đến sữa mẹ, đổi lại họ cùng nhà thuốc và căngtin bệnh viện bán sữa. Mới đây, 1 BV ở Hà Nội đã có quyết định cắt thưởng và chuyển công tác một số cán bộ y tế tiếp tay cho việc tiếp thị sữa hộp ngay tại phòng khám; nhưng việc xử lý nghiêm như vậy còn rất hiếm!
Sữa bột có nhiều chất dinh dưỡng nhưng không thể thay thế được sữa mẹ. Ảnh minh họa
Trẻ ít được bú mẹ thấp đến mức báo động
Bà Đỗ Hồng Phương - cán bộ chương trình “Vì sự phát triển và sống còn của trẻ em” - UNICEF phân tích: “Nghị định 21 cho phép bán sữa cho bệnh nhi mà không ăn được sữa mẹ tại nhà thuốc và căngtin BV. Các bà mẹ nhìn thấy kẻ ra người vào mua sữa, biết đâu là mua sữa vì mục đích này, sẽ nảy sinh cảm giác không yên tâm về chất lượng của sữa mẹ và đành mua sữa hộp. Hiện tại, cũng chưa có quy định về việc các cơ sở y tế có được phép tài trợ của hãng sữa, chưa có nơi nào quản lý các quảng cáo rùm beng của sữa.
Rõ ràng, Nghị định 21 cần phải bổ sung, điều chỉnh những sơ hở này, nếu không sẽ khiến sữa công thức còn tiếp tục lũng đoạn, lấn át sữa mẹ. Phần lợi nhuận cho nhà sữa tăng, người thiệt thòi thuộc về trẻ em và cả các bà mẹ. VN có những nghiên cứu về mối liên hệ chặt chẽ giữa tình trạng bà mẹ ít cho con bú sữa mẹ và tầm vóc thấp còi, nhẹ cân của giống nòi. Trong 20 năm qua, tỉ lệ trẻ được bú mẹ hoàn toàn ở VN có thời gian đã xuống dưới 10%, nay chật vật mới lên được 17%. Theo WHO, đây là tỉ lệ thấp nhất trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Bá Thuỷ cho biết: Các cơ quan đang bàn thảo về chế tài quản lý quảng cáo về sữa và các sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ. Tuy nhiên, để nâng cao tỉ lệ trẻ được bú mẹ, cần có sự phối hợp liên ngành chặt chẽ.
| WHO khuyến cáo: Trẻ sơ sinh cần được bú mẹ ngay giờ đầu sau sinh. Tuy nhiên, ở các BV phụ sản (như Hà Nội và TƯ), sản phụ nằm 6h tại phòng hậu phẫu, sau đó mới được đưa tới phòng lưu và gặp con. Tại khoa Sản - BV Bạch Mai, mẹ sinh mổ thì sau 2 ngày mới gặp con để hồi phục sức khoẻ. Giữa khuyến cáo khoa học và thực tế ở VN còn chênh nhau, theo các chuyên gia về nhi khoa, nếu trẻ được ăn đầu tiên là sữa mẹ, sẽ rất tốt cho hệ tiêu hoá của trẻ, tránh được nguy cơ mắc tiêu chảy, đồng thời tăng sức đề kháng. Vì thế, trẻ càng sớm được bú mẹ càng tốt. |