Dự án khu đô thị mới tây Ka Long do Công ty TNHH Ngọc Hà làm chủ đầu tư với tổng mức vốn đầu tư là 20 triệu USD, trên diện tích 33,9 ha, nằm bên bờ Tây sông Ka Long, thuộc địa bàn hai phường Ka Long và Ninh Dương (TP Móng Cái).
Theo quy hoạch và thiết kế được phê duyệt, khu đô thị mới tây Ka Long sẽ là khu đô thị hiện đại, sầm uất, có hạ tầng kỹ thuật đồng bộ bao gồm các công trình công cộng, thương mại, dịch vụ, hồ điều hoà, công viên sinh thái, nhà vườn, biệt thự… Khu đô thị này hứa hẹn tạo nên một quần thể kiến trúc hài hoà, đáp ứng nhu cầu kinh doanh và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Thế nhưng đã quá một năm so với thời gian quy định, dự án vẫn đang triển khai chậm chạp vì nhiều nguyên nhân.
Một phần dự án hiện vẫn chưa giải phóng xong mặt bằng.
Theo báo cáo của Công ty TNHH Ngọc Hà, đến thời điểm này dự án mới hoàn thành 70% phần san nền; 40% đường giao thông nội bộ; 50% hệ thống điện chiếu sáng và trên 30% hệ thống thoát nước mưa và nước thải sinh hoạt. Đặc biệt đối với công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, trong tổng số diện tích đất phải giải phóng để thực hiện dự án là 209.841m2 thì hiện tại vẫn còn khoảng 30% diện tích vẫn chưa được giải phóng và liên quan đến 30 hộ dân. Qua khảo sát thực tế còn cho thấy, một phần diện tích mặt bằng của dự án vẫn trong tình trạng “xôi đỗ”, chỗ giải phóng được chỗ không, đan xen nhau và đang là bài toán đánh đố nhà đầu tư. Ông Nguyễn Văn Ngọc, Giám đốc Công ty TNHH Ngọc Hà bức xúc nói: “Đối với dự án khu đô thị mới tây Ka Long trên thực tế đã chậm so với dự kiến hơn 1 năm. Đây là điều mà các nhà đầu tư chúng tôi không hề mong đợi. Mặc dù công ty đã có sự chuẩn bị khá đầy đủ về thiết bị, máy móc cũng như nhân lực để thi công thực hiện dự án, nhưng lực bất tòng tâm vì sự bàn giao mặt bằng quá chậm trễ của địa phương. Doanh nghiệp chịu thiệt hại tiền triệu mỗi ngày, còn các cấp chính quyền, đặc biệt chính quyền 2 phường lại không có sự hợp tác và ủng hộ nhiệt tình?!...”.
Chúng tôi làm việc với các cơ quan chức năng; chính quyền phường Ka Long và Ninh Dương (TP Móng Cái) được biết, nguyên nhân dẫn đến công tác giải phóng mặt bằng chậm có nhiều lý do. Một phần vì dự án thực hiện trong thời gian dài (khoảng 4 năm) và thời gian ấy các chính sách liên quan tới giải phóng mặt bằng liên tục thay đổi. Từ việc áp dụng Nghị định 22CP đã chuyển thành Nghị định 197 CP và rồi đến Nghị định 84 CP. Trong khi đó, các thông tư hướng dẫn lại chưa ban hành kịp thời, cụ thể. Do vậy, không ít hộ dân vẫn “kiên trì” chờ luật, còn cán bộ thì lúng túng trong việc tuyên truyền chính sách mới. Những yếu kém trong công tác tuyên truyền cũng là nguyên nhân dẫn đến nhận thức chưa đầy đủ của nhân dân về dự án, cho rằng dự án là của doanh nghiệp, do tiền của doanh nghiệp bỏ ra đầu tư nên đưa ra những yêu sách buộc doanh nghiệp phải thương lượng và đáp ứng… Bên cạnh đó, trong quá trình tìm hiểu chúng tôi còn phát hiện thêm một sai phạm có dấu hiệu cố tình làm sai lệch hồ sơ phương án bồi thường của cán bộ thống kê, xác minh nguồn gốc đất và diện tích đất đối với một số hộ dân trong diện bồi thường giải phóng mặt bằng và điều này cũng đã được bà Phạm Thị Hồng, Chủ tịch UBND phường Ninh Dương thừa nhận. Liệu sự việc trên có sự cấu kết hay thoả hiệp giữa cán bộ làm công tác thống kê, xác minh và giải phóng mặt bằng của dự án tây Ka Long với một số hộ dân hay không và việc có hay không sự chia chác trong vụ trục lợi này? Rõ ràng những dấu hiệu vi phạm đã làm giảm sút uy tín của chính quyền địa phương đối với doanh nghiệp và uy tín của chính quyền địa phương với nhân dân và là nguyên nhân làm cho dự án chậm tiến độ.
Vậy là một dự án khi khởi công người ta hồ hởi mong đợi thì nay lại rơi vào “thế bí”. Ngoài những nguyên nhân thường thấy đó là công tác giải phóng mặt bằng, việc phê duyệt thủ tục pháp lý chậm, biến động do khủng hoảng tài chính hay thiếu sự kiểm tra đôn đốc của chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng thì cũng cần thấy ý thức chấp hành của chủ đầu tư đối với các chủ trương của cấp có thẩm quyền. Điển hình như việc chủ đầu tư dự án tây Ka Long chưa thực hiện nghiêm túc, đúng thời gian nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước và việc thực hiện chuyển nhượng quỹ đất 20% theo sự chỉ đạo của UBND tỉnh.
