Vừa qua, dịch cúm gia cầm đã xảy ra ở 7 hộ nuôi thuộc các địa phương Móng Cái, Uông Bí và Đông Triều. Mặc dù dịch mới chỉ xảy ra ở một số hộ, thiệt hại chung chưa lớn nhưng từ đây nguy cơ về dịch lây lan rộng ra địa bàn và ảnh hưởng đến tình hình phát triển ngành chăn nuôi chung của tỉnh là rất lớn.
Được biết, qua kiểm tra của cơ quan chức năng thì cả 7 hộ xảy ra dịch cúm này đều không tiêm phòng hoặc tiêm phòng không đầy đủ theo đúng quy định cho đàn gia cầm, thuỷ cầm của gia đình mình. Đây là điều rất đáng lo ngại trong tình hình hiện nay, khi các địa phương trong tỉnh chưa có quy hoạch về khu chăn nuôi gia súc, gia cầm tập trung mà vẫn nuôi nhỏ lẻ, rải rác trong khu dân cư. Việc phát sinh những ổ dịch cúm vừa qua không chỉ gây thiệt hại về kinh tế cho chính các hộ gia đình đó và làm ảnh hưởng đến các hộ trên địa bàn mà còn một nguy cơ lớn hơn rất nhiều đó là dịch bệnh có thể lây lan sang người.
Theo cảnh báo của cơ quan thú y, vi rút cúm gia cầm đã có sự biến thể có thể thích nghi với điều kiện thời tiết khắc nghiệt, không chỉ xuất hiện trong mùa đông khi thời tiết ẩm ướt, rét đậm theo quy luật cũ nữa mà dịch còn bùng phát cả trong mùa hè khi thời tiết rất nắng nóng. Điều đáng lo ngại hơn vi rút cúm còn có khả năng tồn tại rất lâu trong môi trường. Thực tế đã chứng minh trong vài năm trở lại đây năm nào tỉnh ta cũng có dịch cúm gia cầm xảy ra cả mùa hè, mùa đông và dịch chủ yếu tái phát ở những nơi đã từng có ổ dịch cũ. Theo đánh giá của các chuyên gia thì tỉnh ta là tỉnh khá nhạy cảm với thiên tai, dịch bệnh. Vì là tỉnh công nghiệp - du lịch - thương mại, nhu cầu tiêu thụ gia cầm và sản phẩm gia cầm rất lớn nhưng ngành chăn nuôi trong tỉnh chưa đáp ứng đủ nhu cầu nên vẫn phải nhập một số lượng lớn nguồn thực phẩm từ tỉnh ngoài về. Đây chính là điều kiện thuận lợi để mầm bệnh phát tán, lây lan từ địa phương khác vào. Đặc biệt Quảng Ninh cũng là tỉnh được đánh giá có tình hình buôn bán, vận chuyển gia cầm nhập lậu từ Trung Quốc vào khá “nóng”. Chỉ tính riêng năm 2007, cơ quan chức năng đã bắt giữ, xử lý 120 tấn gà nhập lậu từ Trung Quốc vào (gần bằng số lượng gia cầm nhập lậu của các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc khác bị phát hiện, bắt giữ được trong năm). Khi cơ quan chuyên môn kiểm tra 44 mẫu huyết thanh ở đàn gia cầm nhập lậu qua biên giới phát hiện 4 mẫu dương tính với vi rút cúm. Trong khi ngành chăn nuôi bị bao vây từ nhiều phía thì sự chủ quan mất cảnh giác của chính người chăn nuôi trong tỉnh, không thực hiện đầy đủ yêu cầu của cơ quan chuyên môn về công tác phòng chống dịch bệnh là một tác nhân quan trọng giúp dịch bệnh càng có cơ hội bùng phát trên địa bàn.
Mặc dù một năm người chăn nuôi chỉ phải tiêm phòng 1 lần cho đàn gia cầm, 2 lần cho đàn thuỷ cầm nhưng hiện nay vì chăn nuôi công nghiệp, thời gian sinh trưởng, phát triển của đàn gia cầm ngắn, người chăn nuôi sợ ảnh hưởng đến sản lượng trứng và sự phát triển của vật nuôi nên đã không tiêm phòng cho đàn gia cầm. Không mất tiền mua vắc xin, không mất tiền công tiêm phòng nhưng khi cán bộ thú y đến tiêm phòng cho đàn gia cầm, thuỷ cầm nhiều hộ chăn nuôi đã giấu không cho biết số lượng đàn gia cầm của gia đình hoặc chỉ cho tiêm số ít. Nhiều hộ khi tái đàn, bổ sung đàn mới vì không vào đợt cơ quan chức năng tổ chức tiêm vắc xin phòng dịch cúm gia cầm nên ngại không báo cơ quan thú y để tiêm phòng bổ sung cho đàn. Được biết trong những đợt xảy ra dịch cúm gia cầm thời gian qua nhiều hộ chăn nuôi mặc dù không tiêm phòng, không thực hiện đầy đủ các quy định của Nhà nước về phòng chống dịch bệnh cho đàn gia súc, gia cầm nhưng khi bị thiệt hại do dịch bệnh phải tiêu huỷ vẫn được hỗ trợ kinh phí vì tỉnh cũng muốn giúp đỡ người chăn nuôi giảm bớt khó khăn. Tuy nhiên, trong tình hình hiện nay, tỉnh cần có một chế tài rõ ràng để xử lý đối với những trường hợp không tuân thủ đầy đủ quy trình tiêm vắc xin phòng bệnh cho đàn gia súc, gia cầm. Khi bị dịch bệnh Nhà nước không nên hỗ trợ và có biện pháp xử phạt hành chính đối với những hộ chây ì cố tình không tiêm phòng cho đàn gia cầm, thuỷ cầm hoặc giấu dịch bán chạy đàn.
