Những năm gần đây, tàu du lịch lưu trú qua đêm trên Vịnh Hạ Long ngày càng thu hút khách du lịch trong và ngoài nước.
Bắt đầu xuất hiện từ năm 2002, lúc đầu chỉ có 17 tàu, với hơn 100 phòng nghỉ, doanh thu ước đạt 3 tỷ đồng/năm; nay tăng lên trên 150 tàu với hơn 1.200 phòng nghỉ, doanh thu ước đạt trên 100 tỷ đồng/năm. Nếu năm 2002 mới có gần 3.000 lượt khách, thì 5 tháng đầu năm 2010 đã có hơn 100.000 lượt khách lưu trú qua đêm trên tàu. Đây là một sản phẩm du lịch đặc thù và cũng là lợi thế của ngành du lịch biển Hạ Long.
Lực lượng chức năng kiểm tra việc thực hiện các quy định của UBND tỉnh đối với tàu lưu trú trên Vịnh Hạ Long.
Năm 2005, UBND tỉnh đã ban hành Quy định quản lý hoạt động tàu du lịch trên Vịnh; năm 2006, ban hành Quy định quản lý hoạt động tàu lưu trú du lịch trên Vịnh. Triển khai các quy định này, các cấp, ngành chức năng đã triển khai nhiều biện pháp thực hiện. BQL Vịnh Hạ Long phối hợp với các sở, ngành liên quan hướng dẫn các doanh nghiệp; hoàn thiện cơ sở vật chất tại các điểm neo đậu cho tàu lưu trú trên Vịnh; tăng cường công tác VSMT, hệ thống thông tin liên lạc bằng máy VHF và công tác cứu hộ, cứu nạn; tổ chức bộ máy quản lý đảm bảo ANTT tại các nơi lưu trú. Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch bồi dưỡng nghiệp vụ cho thuyền viên, nhân viên phục vụ trên tàu. Cùng Hiệp hội Du lịch, cơ quan quản lý cảng bến thống nhất xây dựng bảng giá cước và niêm yết công khai. Sở Giao thông - Vận tải ban hành văn bản chỉ đạo các cơ quan quản lý cảng bến xây dựng các quy định, quy trình quản lý và cấp phép rời cảng cho phương tiện; thẩm định, phân loại tàu du lịch. Công an tỉnh quản lý tốt công tác ANTT... Tuy nhiên, quá trình thực hiện cho thấy còn rất nhiều khó khăn, bất cập, bởi dịch vụ lưu trú nghỉ đêm trên Vịnh bằng tàu du lịch là sản phẩm mới, có tính đặc thù; chưa có đầy đủ các quy định pháp luật về hoạt động này; tốc độ phát triển của loại hình hình này diễn ra rất nhanh trong khi cơ sở hạ tầng lại chưa theo kịp. Trên Vịnh Hạ Long hiện có 6 điểm cho tàu lưu trú (gồm: Hồ Động Tiên - Hang Luồn; Hòn 587 - Hang Lát; khu Cống Đỏ; khu Ba Hầm; Hòn 690 - lạch Đầu Xuôi - hòn Lờm Bò; hang Trinh Nữ - Hang Trống) cho phép từ 120-130 tàu du lịch lưu trú nghỉ đêm. Phần lớn các tàu này tập trung neo đậu ở một số khu vực trung tâm (Hang Luồn; Hang Trống...) nên những ngày cao điểm tại các điểm nghỉ này số tàu lưu trú luôn vượt quá quy định. Các cơ quan chức năng chưa có sự kiểm tra, sắp xếp vị trí đỗ cụ thể để đảm bảo công suất đã công bố tại các điểm, nên đôi khi xảy ra tình trạng ùn tắc, không đảm bảo an toàn giao thông, ANTT, đặc biệt là vào những ngày cao điểm. Đặc biệt, hiện vẫn còn tình trạng chưa có sự thống nhất giữa cơ quan cấp giấy phép rời cảng và cơ quan quản lý trực tiếp tại điểm đỗ tàu du lịch nghỉ đêm trực thuộc BQL Vịnh. Đáng chú ý là một số tàu nghỉ đêm do không thực hiện đúng quy định đã gây ô nhiễm tiếng ồn, gây ùn tắc và lộn xộn khu vực đón tiếp khách nghỉ đêm, ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động nuôi thủy sản và sinh hoạt của ngư dân. Hiện nay vẫn còn tình trạng một số tàu sau khi kết thúc hành trình tham quan Vịnh đã xả rác ra ngay tại bến nước chỗ cầu tàu, gây ô nhiễm môi trường nước và khu vực cảng tàu... Luật Du lịch được ban hành từ tháng 6-2005, nhưng đến nay các cơ quan chức năng vẫn chưa ban hành được quy định về quản lý và tiêu chuẩn cơ bản của phương tiện vận chuyển khách. Hoạt động kinh doanh vận chuyển khách du lịch trên Vịnh và quy định quản lý hoạt động này có tính chất phức tạp liên quan đến nhiều lĩnh vực và căn cứ vào nhiều văn bản pháp luật như: Luật Giao thông đường thủy nội địa, Luật Du lịch, Luật Phòng cháy chữa cháy, Luật Môi trường... Trong khi đó hoạt động vận chuyển khách du lịch trên Vịnh Hạ Long, nhất là với tàu lưu trú qua đêm có nhiều đặc thù riêng không được các văn bản pháp luật quy định cụ thể hoặc không đề cập. Các văn bản quy định của UBND tỉnh đã được ban hành cách đây mấy năm; quá trình thực hiện cho thấy có điểm không còn phù hợp, thiếu các chế tài đủ mạnh để xử lý, ngăn ngừa... Ngoài những tồn tại, bất cập trên cần phải nói đến nguồn nhân lực của các doanh nghiệp tham gia hoạt động loại hình này chưa đáp ứng được yêu cầu; ý thức, trách nhiệm của một số doanh nghiệp, thuyền viên về bảo vệ, giữ gìn cảnh quan môi trường, tự bảo đảm ANTT trên phương tiện, đảm bảo ATGT còn hạn chế. Do đó vẫn còn tình trạng vi phạm quy định về ký hợp đồng neo đậu, cấp phép nghỉ đêm, khai báo danh sách du khách...
Để từng bước đưa dịch vụ này vào nề nếp, đòi hỏi phải có sự nhận thức đúng đắn và sự quan tâm hỗ trợ rất lớn của cả cộng đồng. Đi liền với đó, trong khi chưa có các văn bản hướng dẫn, quy định về quản lý và tiêu chuẩn cơ bản của phương tiện vận chuyển khách... thì các ngành chức năng cần tham mưu cho UBND tỉnh sớm ban hành văn bản quy định, hướng dẫn cụ thể để quản lý loại hình du lịch đặc thù này phù hợp với thực tiễn, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng phục vụ các dịch vụ du lịch và sự phát triển KT-XH của tỉnh.
| Ý kiến người trong cuộc * Đồng chí Vũ Văn Hợp, Phó Chủ tịch UBND TP Hạ Long: Để hoạt động này đi vào nền nếp và hiệu quả, theo tôi phải đẩy mạnh tuyên truyền để các chủ doanh nghiệp, chủ tàu, hướng dẫn viên và mọi người hiểu, chấp hành nghiêm những quy định của Nhà nước, của tỉnh về hoạt động này. Cần phân công rõ chức năng, trách nhiệm của mỗi ngành, mỗi cấp trong công tác quản lý nhà nước về hoạt động này gắn với đầu tư nâng cấp điểm neo đậu đảm bảo an toàn trong tình huống có bão gió, đảm bảo VSMT, ANTT... * Đồng chí Đoàn Mạnh Linh, Trưởng phòng Nghiệp vụ, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch: Thực tế cho thấy quá trình hoạt động luôn phát sinh những biến động, vì thế các cơ quan chức năng cần kịp thời nắm bắt, đề ra những biện pháp, kiến nghị cơ quan thẩm quyền bổ sung, sửa đổi kịp thời nhằm tạo thuận lợi cho những doanh nghiệp, cá nhân tham gia hoạt động du lịch tàu lưu trú trên Vịnh. * Anh Nguyễn Ngọc Quang, Trưởng phòng Nhân sự, Công ty TNHH Vận chuyển khách Bài Thơ: Công ty có 10 tàu lưu trú đêm và 7 tàu vận chuyển khách thăm Vịnh trong ngày. Những năm qua, doanh nghiệp luôn chấp hành nghiêm quy định của UBND tỉnh và các ngành chức năng trên địa bàn. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu của du khách, không chỉ doanh nghiệp chúng tôi mà các cơ quan quản lý nhà nước cần phải có nhiều quyết sách để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Trước mắt, cần có sự thống nhất trong quản lý, tránh tình trạng nhiều cơ quan kiểm tra phương tiện trong cùng thời điểm; có quy chuẩn rõ ràng về các loại hình, tiêu chuẩn kinh doanh lưu trú; nâng cấp các tuyến, điểm tham quan. * Đồng chí Nguyễn Văn Đắc, Phó Phòng Vận tải công nghiệp, Sở Giao thông - Vận tải: Để công tác này ngày càng hiệu quả, với chức năng, nhiệm vụ được phân công, Sở GT-VT đã và đang tập trung nghiên cứu nâng cao hệ số an toàn ổn định cho tàu vận chuyển du khách; lắp đặt thiết bị quản lý, theo dõi hoạt động của các tàu du lịch thăm Vịnh Hạ Long bằng công nghệ định vị vệ tinh (GPS) để tăng cường công tác quản lý Nhà nước; điều chỉnh số lượng tàu ở các bến cảng, điểm neo đậu, lưu trú cho phù hợp... PV |