Trong chuyến đi công tác tại TX Móng Cái vừa qua, tôi được nghe bác sĩ Hoàng Trọng Giang, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực (ĐKKV) Móng Cái báo cáo tình hình triển khai chính sách xã hội hoá (XHH) công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân với các đại biểu dân cử. Trong đó có một khó khăn lớn đối với các bệnh viện, cơ sở y tế ở những địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo hiện nay là việc đào tạo, thu hút bác sĩ về công tác.
Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta có nhiều chủ trương, chính sách XHH các lĩnh vực hoạt động văn hoá xã hội để các đơn vị sự nghiệp phục vụ tốt hơn các nhu cầu của nhân dân, giảm gánh nặng ngân sách cho Nhà nước. Đặc biệt là Nghị quyết 05/2005/NQ-CP ngày 18-4-2005 “Về đẩy mạnh XHH các hoạt động giáo dục, y tế, văn hoá và thể dục thể thao” và Nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25-4-2006 quy định “quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập”. Triển khai việc XHH và được trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, Bệnh viện ĐKKV Móng Cái đã huy động các nguồn lực để đầu tư cơ sở vật chất và trang sắm nhiều thiết bị hiện đại, đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân trên địa bàn. Thế nhưng, có máy móc, thiết bị rồi, Bệnh viện lại mắc ở khâu nhân lực, do không thu hút được bác sĩ về công tác. Gần 10 năm nay trở lại đây, không chỉ riêng Bệnh viện ĐKKV Móng Cái mà cả TX Móng Cái không tuyển được một bác sĩ nào về công tác tại địa phương. Bệnh viện hiện có 16 bác sĩ, 46 y tá, điều dưỡng và 33 lao động hợp đồng. So với định biên và yêu cầu phát triển, Bệnh viện ĐKKV Móng Cái còn thiếu trên 20 bác sĩ. Tuổi bình quân của các bác sĩ hiện trên 50. Bác sĩ Giang lo lắng “nếu đội ngũ này về hưu thì không biết lấy nguồn kế cận ở đâu?”. Do thiếu đội ngũ bác sĩ trầm trọng như vậy, nên từ Giám đốc đến các Phó giám đốc, đều phải trực tiếp tham gia công tác khám chữa bệnh hằng ngày. Điều này đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến công tác lãnh đạo của Bệnh viện. Những năm qua, Bệnh viện đã trực tiếp đến các cơ sở đào tạo ở Hải Phòng, Thái Bình, Thái Nguyên… để “tiếp thị”, mời gọi sinh viên tốt nghiệp đại học y về bệnh viện công tác, nhưng chẳng thấy hồi âm. Theo bác sĩ Giang thì điều này cũng dễ hiểu. Bởi hiện chưa có cơ chế gì để thu hút được họ về làm việc ở đây. Trước khi đi “chiêu hiền”, Bệnh viện hỏi lãnh đạo thị xã xem có cơ chế ưu đãi gì với các bác sĩkhi về công tác ở địa phương, thì nhận được câu trả lời là không!
Theo Nghị định 43 và hướng dẫn của địa phương, tuy lãnh đạo các bệnh viện đã được giao quyền tự chủ hoàn toàn về tài chính nhưng về tổ chức, bộ máy, biên chế thì các bệnh viện vẫn chưa được tự chủ. Nếu một bác sĩ nào đó về Bệnh viện công tác, họ vẫn phải trải qua giai đoạn dài là lao động hợp đồng để chờ thi tuyển viên chức, chứ không được xét tuyển. Mà thi thì phải chờ có đợt, và thi cử thì có thể đỗ, có thể trượt. Có trường hợp bác sĩ về công tác đợi lâu quá không thấy tổ chức thi tuyển viên chức, nên đành ra đi. Hiện hầu hết các bác sĩ mới ra trường chọn con đường ở lại thành phố để làm việc (theo hợp đồng) trong các bệnh viện lớn. Như vậy sẽ thuận lợi hơn vì kiến thức được nâng cao chứ không bị rơi vãi như về miền núi, biên giới, hải đảo. Bác sĩ Giang đề nghị, cần có cơ chế riêng trong thu hút bác sĩ về công tác tại các địa phương miền Đông của tỉnh. Như có cơ chế cho xét tuyển chứ không phải thi tuyển...
Theo đồng chí Trương Văn Thị, Phó Chủ tịch HĐND TX Móng Cái thì việc đào tạo, thu hút bác sĩ về các trạm y tế xã, phường còn khó khăn hơn rất nhiều. Cũng khoảng 10 năm qua, TX Móng Cái chưa có sinh viên nào thi đỗ vào các trường đại học y (hệ chính quy). Phần vì thi vào các trường này khó, phần vì thời gian học dài, vất vả hơn các trường khác. Hiện thị xã mới có 10/17 trạm y tế có bác sĩ. Việc cử cán bộ y tế ở các phường, xã đi học đại học cũng gặp khó khăn do độ tuổi bình quân cao, trình độ không đảm bảo. Thu nhập của cán bộ y tế cấp cơ sở chưa phù hợp cũng là nguyên nhân không động viên, khuyến khích được cán bộ đi học và thu hút bác sĩ về cơ sở công tác. Đây là vấn đề khó khăn cho thị xã khi triển khai xây dựng các trạm y tế đạt chuẩn quốc gia trong thời gian tới. Đồng chí Trương Văn Thị cho rằng Nhà nước cần nghiên cứu chính sách cử tuyển học bác sĩ cho các địa phương có điều kiện khó khăn hoặc cơ chế cho các địa phương gửi học sinh, cán bộ y tế cơ sở đi học (địa phương trả tiền) ở các trường đại học y. Tiền lương và các chế độ đãi ngộ khác đối với bác sĩ nói riêng, cán bộ y tế cơ sở nói chung hiện chưa hợp lý, cần có sự điều chỉnh. TX Móng Cái, một đô thị khá phát triển còn gặp khó khăn như vậy, với các huyện khác ở khu vực miền Đông của tỉnh sẽ còn khó khăn hơn rất nhiều.
