Cho đến nay, mối lo đất đá sạt lở đe dọa tính mạng, tài sản của người dân trên tuyến đường nhánh cầu Bãi Cháy không còn là nguy cơ tiềm ẩn, mà đã thực sự trở thành nỗi lo thường trực của một số hộ dân khu 1 phường Hồng Gai (T.P Hạ Long). Để đảm bảo an toàn tính mạng, một số hộ dân phải tạm thời di chuyển đi nơi khác khi trời mưa…
Hiểm hoạ khó lường
Chúng tôi đã tiến hành chuyến đi khảo sát tình hình sạt lở của những tuyến đường nhánh lên cầu Bãi Cháy và thấy rằng Sạt lở taluy khu vực Hàng Than-tiềm ẩn nguy cơ gây đổ cho những ngôi nhà phía trên.
Đi ngược tuyến đường, thấy vẫn là những đoạn tuyến phủ đầy đất đá. Có đôi chỗ, kè chắn đất mới xây tách hẳn ra khỏi phần đất phía trong, nằm trơ trọi và có nguy cơ đổ bất cứ lúc nào ra phía mặt đường. Phía đồi, phần lớn các taluy đều dựng đứng, it được giật cấp mà chỉ đơn thuần khoét vào núi rồi xây kè chắn đất. Chưa kể, nhiều đoạn vẫn chưa được gia cố chống xói lở…
Sau những trận mưa ngày 16 và 17 vừa qua, đất đá đã trôi xuống sát nhà các hộ dân phía dưới.
Theo chân một cán bộ UBND phường Hồng Gai đến khu vực được coi là nguy hiểm bởi nguy cơ sạt lở đất đá cao thuộc khu vực tổ 26, khu 1. Tại đây, mặc dù không còn mưa, nhưng đất đá từ trên cao vẫn tiếp tục rơi, tràn xuống lòng đường. Bên kia đường có tới gần chục người dân đang tiến hành việc tháo dỡ đoạn kè chắn đất của gia đình ông Nguyễn Phong Tuấn. Được biết, đoạn kè trên do gia đình ông Tuấn tự xây, không chân móng. Sau những trận mưa, kè đã bị nứt có thể sạt lở xuống nhà những hộ dân phía dưới. Ông Nho Quang Tiệp có nhà ở liền kề cho biết: “Những đêm mưa to, nỗi lo đất đá từ kè rơi xuống làm các hộ gia đình chúng tôi không dám ngủ, họăc phải rời đi trú tạm nơi khác… ” Vì vậy, ngày 16-6, UBND phường Hồng Gai đã có thông báo yêu cầu gia đình ông Tuấn phải tháo dỡ ngay đoạn kè chắn nói trên và có biện pháp chống sạt lở, trôi đất… Song, qua trao đổi với gia đình ông Tuấn, chúng tôi được biết, gia đình ông sẽ không tháo dỡ hết toàn bộ đoạn kè mà chỉ tháo những đoạn đã nứt vỡ rồi láng cho nước chảy qua. Có điều, “nước chảy chỗ trũng”; và sẽ chảy đi đâu nếu không đổ xuống nhà các hộ dân phía dưới. Xem ra, phương án đó có vẻ không khả thi cho lắm. Giả sử có tháo dỡ toàn bộ đoạn kè thì cũng có thể tránh được đá rơi, nhưng nguy cơ lở đất vẫn còn tiềm ẩn. Thêm nữa, đất đá từ trên cao đổ xuống sau mỗi trận mưa cũng là nguy cơ thực sự đe dọa an toàn cho những hộ gia đình sống ở khu vực này. Để đối phó với lở đất, các hộ dân đành phải tự lo chống đỡ bằng cách đóng cọc tre, dùng cây làm kè chắn đất. Tuy nhiên, đó cũng chỉ là giải pháp tình thế, khó có thể ngăn được nước và đất đá tràn từ trên cao xuống.
Dùng cây làm kè chắn đất-giải pháp tình thế của các hộ dân trong khu vực.
Cách đó không xa, tại khu vực tổ 28, nơi trước đây là khe nước chảy và vài năm về trước đã có lần gần 200 m3 bùn đất tràn xuống, gây ách tắc giao thông trên đoạn đường gần bến xe Hòn Gai thì giờ đây lại có thêm những nguy cơ mới: đoạn đường chạy qua vừa được thi công xong, chưa đưa vào sử dụng đã bị nứt dọc, dài gần 20 m. Đất nún, mặt đường nghiêng, chênh tới gần 10 cm so với hiện trạng ban đầu. Theo ông Phạm Bá Long, phó chủ tịch UBND phường Hồng Gai: “mới cách đây hai hôm, vết nứt trên đường chỉ là rạn chân chim, nay mỗi ngày thêm rộng hơn”. Tại đây đơn vị thi công đã xây kè chắn dài 25 m, cao 8 m nhằm ngăn dòng chảy của nước và đất đá. Nhưng với tình trạng đường tiếp tục lún và nứt như hiện nay, liệu kè chắn trên có còn tồn tại? Quả là, hiểm hoạ khó lường, treo trên đầu những người dân khu 1.
Giải pháp nào cho vấn đề này?
Trao đổi với chúng tôi ông Phạm Bá Long, phó chủ tịch UBND phường Hồng Gai cho biết thêm: vấn đề này hiện nay đang là nỗi bức xúc không chỉ với riêng các hộ dân khu 1 mà còn là điều quan tâm của các cấp chính quyền, các phòng ban liên quan của T.P Hạ Long. Vì vậy, ngay từ cuối tháng 7-2006, UBND phường Hồng Gai đã tổ chức cuộc họp với lãnh đạo đơn vị thi công tuyến đường theo nội dung đơn thư kiến nghị của các hộ dân về tình trạng sạt lở đất đá trên tuyến và bàn biện pháp khắc phục hậu quả, nhằm đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản cho các hộ dân trong khu vực. Có điều, sau cuộc họp, mặc dù đã có biên bản ghi nhớ, ràng buộc trách nhiệm mỗi bên nhưng nội dung được bàn và đáng được quan tâm vẫn không đựơc thực hiện. Vì vậy, người dân lại tiếp tục gửi đơn thư kiến nghị đến các cấp có thẩm quyền mong được giải quyết. Và qua thời gian chờ đợi, những trận mưa lớn đêm 16 và 17-6 vừa qua đã nhân thêm nỗi lo của các hộ gia đình; đặc biệt với hơn 20 hộ dân nằm trong vùng nguy hiểm. Vì vậy, UBND T.P Hạ Long và phường Hồng Gai đã phải khẩn trương tiến hành công tác kiểm tra tuyến đường để xác định mức độ nguy hiểm; xây dựng phương án phòng chống sạt lở, cứu nạn, cứu trợ.v.v. khi mưa lớn kéo dài bằng cách liên tục dùng loa truyền thanh và ra thông báo gửi các hộ dân yêu cầu nhanh chóng di chuyển ra khỏi khu vực có nguy cơ sạt nở đất đá. Đồng thời đưa lực lượng cứu hộ đến túc trực ngày, đêm trên tuyến để sẵn sàng ứng cứu khi có sự cố xảy ra...
Trước nguy cơ mặt đường bị nứt, lún, kè đá chắn đất phía ngoài liệu có tồn tại?
Tại buổi làm việc với lãnh đạo UBND phường Hồng Gai và đại diện những hộ dân khu 1, khi được hỏi về trách nhiệm của đơn vị đối với công tác đảm bảo an toàn cho các hộ dân trong quá trình thi công tuyến đường, ông Nguyễn văn Phòng, đội trưởng phụ trách thi công tuyến đường cho biết: “đơn vị chỉ biết thi công và chịu trách nhiệm với chất lượng công trình, còn các vấn đề liên quan đến an toàn, tài sản, tính mạng cho các hộ dân, phường Hồng Gai và T.P Hạ Long nên có văn bản gửi Ban điều hành dự án BC3 để cùng nhau giải quyết. Thực trạng trên, đơn vị cũng đã báo cáo với Ban điều hành dự án BC3 và đề xuất giải pháp khắc phục. Tuy nhiên việc khắc phục sự cố chưa thể làm ngay được vì phải chờ ý kiến của đơn vị tư vấn giám sát công trình…” Vậy thì, người dân phải chờ đến bao giờ?
Thiết nghĩ đã đến lúc, Ban điều hành dự án BC3 và đơn vị thi công, chính quyền sở tại nên xem xét nguyên nhân của sự chậm trễ trong việc thi công tuyến đường; nhất là việc xây kè đá chắn đất, nhằm hạn chế thiệt hại do mưa lũ. Cũng như, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả hơn đối với chất lượng các hạng mục của dự án công trình. Đồng thời sớm xem xét những tồn tại đang còn, đặc biệt với việc đảm bảo an toàn, tài sản, tính mạng cho những hộ dân trên tuyến trong quá trình thi công.
