Cần có sự xem xét kỹ lưỡng về mô hình quản lý khu kinh tế Vân Đồn

24/10/2007 07:23

Ngày 26-7-2007, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định 120 về việc thành lập và ban hành Quy chế hoạt động của Khu Kinh tế (KKT) Vân Đồn. Theo đó Ban Quản lý KKT Vân Đồn là cơ quan quản lý Nhà nước trực thuộc UBND tỉnh, trực tiếp thực hiện quản lý tập trung thống nhất hoạt động đầu tư, xây dựng và phát triển KKT; Ban Quản lý có tư cách pháp nhân, tài khoản, con dấu; trưởng ban do Chủ tịch UBND tỉnh bổ nhiệm.

*Mô hình nuôi hàu tại Vân Đồn của Công ty Phát triển sản xuất Hạ Long.*

Theo Thông báo số 510 ngày 21-9-2007 của Tỉnh uỷ thì ‘’tỉnh đã có chủ trương thành lập Ban Quản lý KKT Vân Đồn và sẽ đề nghị bố trí đồng chí Chủ tịch UBND huyện làm Trưởng Ban quản lý’’. Theo thiển ý của chúng tôi mô hình Chủ tịch UBND huyện Vân Đồn kiêm Trưởng Ban quản lý chưa thực sự phù hợp. Bởi, theo Quyết định 786 của Thủ tướng Chính phủ thì chức năng chính của KKT Vân Đồn được xác định là: Trung tâm du lịch sinh thái biển - đảo chất lượng cao, Trung tâm dịch vụ cao cấp, vận tải và hàng không quy mô lớn có ý nghĩa đối với vùng Đông Bắc Việt Nam; là một trong những động lực phát triển Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả miền Bắc; là tiền đồn vững chắc tại phía Đông Bắc của Tổ quốc. Quan điểm phát triển KKT Vân Đồn phải gắn chặt và là động lực phát triển cho tỉnh Quảng Ninh và cả vùng Bắc Bộ. Điều quan trọng là theo Quyết định này thì việc phát triển KKT Vân Đồn phải gắn chặt với sự phát triển của các khu vực lân cận như: TP Hạ Long, thị xã Cẩm Phả, thị xã Móng Cái, các huyện Cô Tô, Đầm Hà, Tiên Yên với tầm nhìn dài hạn, có bước đi thích hợp cho giai đoạn đến năm 2020. Tiếp đó theo Quyết định 120 của Thủ tướng về thành lập và ban hành quy chế hoạt động thì mục tiêu thành lập KKT Vân Đồn gắn với quy hoạch phát triển vùng Đông Bắc tỉnh Quảng Ninh, tạo sự liên kết chặt chẽ giữa KKT Vân Đồn với khu vực cảng nước sâu và Tổ hợp công nghiệp - dịch vụ - cảng biển Hải Hà và thành phố cửa khẩu Móng Cái. Như vậy rõ ràng vị trí của KKT Vân Đồn không còn là của riêng huyện Vân Đồn hay của riêng tỉnh Quảng Ninh mà đây là KKT mang tầm đại diện cho khu vực phía Bắc và tầm quốc gia. Vì vậy việc phân công Chủ tịch UBND huyện kiêm nhiệm Trưởng Ban quản lý có lẽ chưa đủ và chưa đúng tầm.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện nay cả nước có 10 khu kinh tế đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt gồm: Khu Kinh tế Nghi Sơn (Thanh Hoá); Nhơn Hội (Bình Định); Đông Nam (Nghệ An); Lăng Cô (Thừa Thiên Huế); Vũng áng (Hà Tĩnh); Dung Quất (Quảng Ngãi); Chu Lai (Quảng Nam); Phú Quốc (Kiên Giang); Vân Phong (Khánh Hoà); Vân Đồn (Quảng Ninh). Các khu kinh tế này đều do Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng ban hoặc có hẳn một trưởng ban chuyên trách, chứ chưa có trường hợp nào Chủ tịch UBND huyện được phân công làm Trưởng Ban kiêm nhiệm. Các KKT hoạt động theo mô hình quản lý này rất hiệu quả, điển hình như KKT mở Chu Lai từ khi hoạt động đến nay đã có 60 dự án đầu tư đăng ký với tổng vốn 1.196 triệu USD (gần gấp đôi tổng vốn các dự án nước ngoài đầu tư trên toàn tỉnh từ trước đến nay). Riêng đối với KKT Phú Quốc (Kiên Giang) có chức năng, mục tiêu phát triển gần giống như KKT Vân Đồn đó là xây dựng huyện đảo Phú Quốc trở thành một trung tâm du lịch và giao thương lớn của cả nước, khu vực và thế giới. Theo đó về mặt quản lý Nhà nước thành lập Ban quản lý đầu tư phát triển do Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng Ban, 2 Phó trưởng ban chuyên trách theo dõi về quy hoạch, xây dựng, đất đai và quản lý về đầu tư phát triển; Chủ tịch UBND huyện là Phó trưởng ban kiêm nhiệm. Tiến tới nghiên cứu mô hình tổ chức và cơ chế chính sách ‘’Đặc khu hành chính- kinh tế áp dụng cho Phú Quốc.

Xét về khía cạnh khác nếu phân công đồng chí Chủ tịch UBND huyện kiêm Trưởng Ban quản lý KKT sẽ tạo áp lực công việc rất lớn và nặng nề bởi Chủ tịch UBND huyện vừa thực hiện nhiệm vụ điều hành công tác của huyện vừa phải phụ trách công việc của một ban quản lý KKT. Nếu tập trung làm tốt việc bên này thì khó có thể làm tốt được việc bên kia. Việc phân công công tác, sắp xếp nhân sự vô hình chung tạo nên sức ép công việc cho một người. Thiết nghĩ việc lựa chọn mô hình quản lý của KKT Vân Đồn, tỉnh cần nghiên cứu xem xét thật kỹ lưỡng, lựa chọn mô hình quản lý phù hợp, để khi Ban Quản lý đi vào hoạt động sẽ phát huy hiệu quả tốt, và thực sự là hạt nhân trong vùng Kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, là cửa mở tiến ra biển của khu vực phía Bắc.