Do các tác động địa chấn cộng thêm mưa nên từ nhiều tháng nay tại khu Nhà Trắng, phố Long Thành, thị trấn Tiên Yên xuất hiện nhiều vết nứt sâu đến 2,5m, chiều dài vết nứt trên 40m, chiều rộng khoảng 60 cm. Điều đáng lo ngại là các vết nứt này ngày càng có xu hướng mở rộng về phía các nhà dân. Nhà xa nhất chỉ cách các vết nứt 45m, nhà gần thì chưa đầy 15m. Trong khi mùa mưa bão đang đến gần thì việc chủ động lập phương án di dời người dân ra khỏi khu vực nguy hiểm là việc làm cần được tiến hành ngay.
Để khảo sát thực tế, anh Nguyễn Lương Thiện, cán bộ phòng NN&PTNT huyện đã trực tiếp dẫn chúng tôi đến các điểm nứt tại khu vực Nhà Trắng, phố Long Thành. Mặc dù thời tiết khá nắng ráo song đất khu vực này lại khá mềm và bở. Nếu có mưa, loại đất này rất dễ trôi. Theo anh Thiện thì hiện tượng nứt đồi này đã được người dân phát hiện từ lâu, song ban đầu do vết nứt khá nhỏ và ngắn nên người dân không để ý. Sau này, càng ngày vết nứt càng to nên người dân mới báo chính quyền và các cơ quan chức năng để xem xét, giải quyết.
Khu Nhà Trắng gồm có 6 nhà nằm ngay cạnh đồi. Tuy nhiên, mới chỉ có 3 nhà đã được xây kè chắn, 3 nhà còn lại do chưa có kè chắn nên mỗi khi trời mưa là đất đá theo mưa tràn vào nhà. Gần đây nhất, trong trận mưa đầu năm, đất đá đã làm sập một mảng tưởng hộ gia đình anh Lại Văn Cung, rất may không có thương vong xảy ra.
Trên thực tế, với chất đất và địa hình dốc như khu vực này thì ngay cả các hộ gia đình có kè chắn cũng không thể ngăn được lượng đất đá đổ vào nhà khi có mưa lớn. Để phòng trường hợp đất đá tiếp tục tràn vào nhà, các hộ gia đình đã phải thuê xe xúc bớt đất đá để đổ đi. Mặc dù vậy, việc làm này chỉ mang tính chất tình thế chứ không thể giải quyết triệt để vấn đề.
Nhận thấy sự nguy hiểm này, huyện Tiên Yên đã nhiều lần cử cán bộ xuống theo dõi hiện trường, lập các phương án di dời cho hộ dân đồng thời tăng cường vận động, thuyết phục người dân di dời chỗ ở ra khởi vùng nguy hiểm. Qua nhiều lần vận động, thuyết phục, các hộ dân tại đây đã đồng ý ký vào bản cam kết với chính quyền địa phương với nội dung sẽ di dời đến nơi ở mới trong trường hợp mưa lũ lớn gây sạt lở, ảnh hưởng đến tính mạng con người. Song song với đó, UBND huyện Tiên Yên đã có công văn gửi UBND tỉnh về việc “nứt núi có nguy cơ sạt lở đất tại khu phố Long Thành, thị trấn Tiên Yên” đề nghị UBND tỉnh có ý kiến chỉ đạo.
Có thể thấy, việc di dời các hộ dân ra khỏi khu vực đồi núi có vết nứt là vấn đề cấp bách, cần phải được làm ngay. Tuy nhiên, hiện nay các hộ dân đang gặp khó khăn cần sự quan tâm, chung tay góp sức của các đoàn thể, các doanh nghiệp trên địa bàn cùng hỗ trợ thêm kinh phí di dời đến chỗ ở mới.
Ông Tô Bảo, một trong 6 hộ dân tại khu Nhà Trắng không dấu nổi lo lắng khi trao đổi với chúng tôi: Bây giờ mua một mảnh đất đã không ít tiền lại thêm công xây dựng nhà cửa nữa thì mỗi hộ gia đình ít nhất cũng phải có từ 50 đến 70 triệu đồng. Trong khi đó, theo chính sách của Nhà nước chúng tôi chỉ được hỗ trợ khoảng 25 triệu đồng. Theo tính toán thì số tiền này mua đất ở thị trấn có khi chẳng đủ nói chi đến xây nhà. Những hộ ở đây đều làm nông nghiệp, có buôn bán cũng nhỏ lẻ vụn vặt, thực sự khó mà xoay xở được số tiền lớn như thế. Chúng tôi rất mong chính quyền, đoàn thể địa phương quan tâm hỗ trợ chúng tôi thêm kinh phí di dời nhà ở.
Được biết, cuối tháng 4 - 2010, UBND tỉnh đã có ý kiến chỉ đạo UBND huyện Tiên Yên: Có phương án di chuyển ngay các hộ dân ở sát chân đồi chịu ảnh hưởng của vết nứt có nguy cơ cao gây sạt lở đồi. Trước mắt bố trí cắm các biển báo và bố trí cán bộ thường xuyên giám sát, theo dõi, cảnh báo nguy cơ sạt lở cho nhân dân quanh khu vực và có biện pháp ứng phó kịp thời khi sự cố xảy ra. Bên cạnh sự quan tâm này, rất mong các đoàn thể, doanh nghiệp trên địa bàn tham gia hỗ trợ nguồn kinh phí cho các hộ dân, giúp họ ổn định cuộc sống.
