Trong khi công tác quản lý an toàn, kiểm soát bức xạ (AT-KSBX) trên địa bàn được ghi nhận có bước phát triển rất tốt, thì hiện nay có một thực tế là việc tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân về vấn đề AT-KSBX dường như chưa được quan tâm đúng mức.
Đặc biệt, trong lĩnh vực y tế, đa phần những người khám chữa bệnh đã không có điều kiện tiếp xúc với những kiến thức về an toàn bức xạ (ATBX). Chính vì lẽ đó, người bệnh đã vô tình làm mất đi quyền lợi chính đáng trong việc bảo vệ thân thể trước những độc hại do bức xạ mang tới từ những thiết bị khám chữa bệnh công nghệ cao.
Bệnh nhân chụp X-quang tại Bệnh viện Y học Cổ truyền Quảng Ninh. ảnh: PV
Máy X-quang trong chẩn đoán y khoa vốn được coi là loại thiết bị bức xạ mang tính nguy hiểm không cao nhưng như vậy không có nghĩa là liều suất bức xạ từ các phòng X-quang là không nguy hiểm, vì các cơ sở y tế là những nơi tập trung đông người, đặc biệt là đối tượng sức khoẻ suy giảm. Trên thực tế, không phải tất cả các cơ sở y tế trên địa bàn đều đã đảm bảo tuyệt đối về AT-KSBX, đặc biệt là các cơ sở y tế tư nhân. Nếu điều kiện cơ sở vật chất hay kỹ thuật các thiết bị bức xạ không đảm bảo thì chỉ cần thường xuyên tiếp xúc với bức xạ ion (khám, chữa bệnh bằng các thiết bị X-quang) hoặc ảnh hưởng từ bức xạ (do ở gần khu vực có các thiết bị bức xạ) có thể dẫn đến nhiều bệnh lý nghiêm trọng như: Vô sinh, suy giảm bạch cầu, sùi tay, sinh con dị dạng, quái thai, ung thư hoặc nhẹ thì mẫn cảm dị ứng. Để tìm hiểu mức độ hiểu biết của người bệnh về vấn đề ATBX, chúng tôi đã tìm đến một số cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh. Qua trao đổi với các bệnh nhân thì được biết, hầu như người bệnh chẳng mấy quan tâm tới vấn đề phải được đảm bảo an toàn khỏi những độc hại có thể có khi điều trị bằng các thiết bị bức xạ. Thậm chí có những bệnh nhân đã có “thâm niên” trong việc khám và điều trị bệnh bằng các thiết bị bức xạ cũng không hiểu ATBX là gì? Mức độ nguy hiểm thế nào?. Bác Nguyễn Thị Thu, 56 tuổi, trú tại phường Hồng Hà, TP Hạ Long là một trường hợp như vậy. Bác Thu cho biết: “Tôi bị bệnh dạ dày nên rất hay phải đi chiếu chụp, kiểm tra bằng máy X-quang. Nhưng nói thật, tôi chưa bao giờ nghe đến những khái niệm như ATBX cả. Mặc dù đi chiếu chụp ở rất nhiều nơi, cơ sở Nhà nước có mà cơ sở tư nhân cũng nhiều nhưng tôi chưa nghe bác sĩ hay y tá nào trao đổi với tôi về vấn đề này cả. Còn trên các phương tiện thông tin đại chúng, quả thật tôi chưa được xem chương trình nào về ATBX cả”. Nhiều bệnh nhân khác cũng có chung quan điểm là tuy có biết sơ qua về ATBX qua các phương tiện thông tin đại chúng nhưng không quan tâm lắm vì hoạ hoằn mới đi chiếu chụp, chắc… chẳng ảnh hưởng. Qua đó, có thể thấy người dân hiện nay chưa có thái độ đúng mức với những hiểu biết về vấn đề này.
Hiện nay các cơ sở y tế cũng không có chức năng phải tuyên truyền cho người bệnh về những độc hại do các thiết bị bức xạ gây ra bởi số lượng bệnh nhân quá đông và thường xuyên luân chuyển nên rất khó quản lý. Hơn nữa các cơ sở đều cố gắng xây dựng cơ sở vật chất cũng như đảm bảo các thiết bị sao cho độ gây hại đến người bệnh giảm thiểu đến mức thấp nhất, trong đó có vấn đề đảm bảo ATBX. Bên cạnh đó, hàng năm Sở KH&CN đều tiến hành thanh kiểm tra công tác quản lý AT-KSBX tại các cơ sở y tế, các sai phạm được xử lý kịp thời nên về cơ bản người bệnh có thể yên tâm khám chữa bệnh. Chính vì những nguyên nhân như vậy nên vấn đề nâng cao nhận thức về ATBX cho người bệnh chỉ dừng lại ở mức độ xây dựng cơ sở vật chất và kiểm tra ATBX tại các cơ sở y tế.
Với nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng cao của người dân như hiện nay thì số lượng các cơ sở y tế trên địa bàn rõ ràng chưa thể đáp ứng hết được. Trong thời gian tới, khi chủ trương xã hội hoá ngành y tế tiếp tục được thực hiện rộng rãi sẽ tạo điều kiện cho nhiều cơ sở y tế ra đời và phát triển. Chính vì vậy, việc nâng cao kiến thức cho người dân về ATBX là cần thiết, phù hợp với xu hướng phát triển chung của xã hội, thông qua đó, người bệnh sẽ được trang bị đầy đủ kiến thức để tự bảo vệ mình và cộng đồng.
