Xác định cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác khoáng sản là điều vô cùng quan trọng nên UBND tỉnh và ngành Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã tập trung chỉ đạo các doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các quy định pháp luật về lĩnh vực này. Nhờ đó, thời gian gần đây, việc thực hiện trách nhiệm này của đơn vị, tổ chức khai thác khoáng sản đã cải thiện đáng kể.
Hầu hết các đơn vị đang khai thác khoáng sản đã lập, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt dự án, đề án, phương án cải tạo phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản và thực hiện nghĩa vụ ký quỹ phục hồi môi trường theo quy định. Cho đến nay trong phạm vi tỉnh đã ghi nhận được 243 mỏ và điểm quặng của 33 loại khoáng sản. Trong đó, tiềm năng lớn là than, đá xây dựng, sét xi măng - gạch ngói, cát thuỷ tinh, cát đá xây dựng; một số khoáng sản khác, triển vọng là kaolin-pyrophilit, nước khoáng. Trên địa bàn tỉnh hiện có 198 giấy phép khai thác khoáng sản, trong đó có 104 giấy phép do UBND tỉnh cấp và 94 giấy phép do Bộ TN&MT cấp. Tính đến thời điểm hiện tại, có 107 đơn vị đã ký quỹ cải tạo phục hồi môi trường với tổng số tiền trên 733 tỷ đồng.
Theo số liệu thống kê của Sở TN&MT các khu vực kết thúc khai thác đã hoàn nguyên môi trường gồm 7 khu vực được cấp giấy phép: Công ty Than Mạo Khê (khu vực khai thác các vỉa than Cánh Nam mức -80 đến lộ vỉa); Công ty Than Uông Bí (khu vực thu hồi than trong ranh giới nạo vét hồ Khe Ươn, xã Hồng Thái Tây, TX Đông Triều); Công ty Than Hòn Gai (khu vực thu hồi than trong dự án khu đô thị ngành than Hà Khánh, TP Hạ Long); Công ty TNHH Văn Huy (khu vực khai thác đá làm vật liệu xây dựng thông thường tại xã Yên Đức, TX Đông Triều); Công ty CP Xây dựng Mạnh Cường (khu vực khai thác sét làm gạch tại phường Thanh Sơn, TP Uông Bí); Công ty CP Viglacera Hạ Long (khu vực khai thác sét làm gạch ngói tại xã Lê Lợi, huyện Hoành Bồ).
Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn nhiều mỏ đã kết thúc khai thác nhưng chưa thực hiện công tác đóng cửa mỏ, cải tạo phục hồi môi trường đúng Đề án đã duyệt như: Công ty CP Hảo Hảo (khai thác quặng silic tại phường Quang Hanh, TP Cẩm Phả); Công ty CP Than Mông Dương (khu vực khai thác than theo giấy phép số 2702/GP-BTNMT ngày 29-12-2008); Công ty Than Hạ Long (khu vực khai thác than theo giấy phép 2784/GP-BTNMT ngày 31-12-2008 và số 2798/GP-BTNMT ngày 31-12-2008); Tổng Công ty Đông Bắc (khu vực khai thác than theo giấy phép 2785/GP-BTNMT ngày 31-12-2008)… Như vậy, qua số liệu trên cho thấy, vẫn còn khá nhiều điểm mỏ chậm hoàn thành, từ đó phần nào gây ra nhiều bức xúc cho nhân dân và đi ngược lại những quy định của pháp luật. Những diện tích này không được hoàn thổ sẽ không thể sử dụng được vào mục đích khác. Bởi việc khai thác tài nguyên, khoáng sản đã tác động tiêu cực tới môi trường sống, như xói mòn, sụt đất, mất đa dạng sinh học, ô nhiễm đất, nước ngầm và nước mặt, thay đổi môi trường văn hoá, xã hội. Trong một số trường hợp, diện tích rừng bị chặt phá để lấy chỗ khai thác và chứa chất thải.
Đồng chí Cao Văn Chiến, Phó Giám đốc Sở TN&MT cho biết: Thực tế cho thấy, công tác chỉ đạo thực hiện cải tạo, phục hồi môi trường đối với các mỏ khoáng sản nói chung đã được tỉnh chỉ đạo triển khai đồng bộ. Sở dĩ, các đơn vị còn chậm lập hồ sơ cải tạo, phục hồi môi trường một phần trong khi hướng dẫn kỹ thuật cụ thể về cải tạo, phục hồi môi trường cho từng loại hình khai thác khoáng sản vẫn còn thiếu thì không ít doanh nghiệp chỉ tập trung khai thác, việc hoàn thổ thực hiện không nghiêm túc nên khi hết thời hạn mới tiến hành phục hồi sẽ tốn nhiều chi phí, nhiều thời gian để hoàn thiện thiết kế, quy hoạch cải tạo, phục hồi môi trường. Ngoài ra có một số ít đơn vị chưa thực sự đề cao trách nhiệm trong việc này.
Thiết nghĩ, cải tạo, phục hồi môi trường là trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia khai thác khoáng sản. Bên cạnh những quy định về bảo vệ môi trường, các đơn vị khai thác khoáng sản cần nêu cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường, không vì lợi nhuận trước mắt mà làm ảnh hưởng, thậm chí huỷ hoại môi trường sống của cộng đồng.
Trang Thu[links()]