Những bãi cát rộng lớn bị đào loang lổ. Những người khai thác vì hám lợi đã bất chấp tất cả để đào cát bán lấy tiền, kể cả mồ mả. Đến khu vực nghĩa trang của xã Bình Ngọc, nhiều ngôi mộ bị đổ nghiêng ngả vì những người khai thác cát đào sát các phần mộ. Đếm sơ sơ cũng có đến gần chục ngôi mộ bị xâm hại.
Mạnh ai nấy làm
Đến khu vực thôn 4, xã Bình Ngọc, TX Móng Cái chúng tôi không gặp khó khăn lắm trong việc tìm đường ra khu vực khai thác cát trái phép, vì trên con đường làng có khá nhiều dấu bánh xe trọng tải lớn chạy qua. Cách mấy chục mét tôi lại thấy những đống cát lớn được tập kết ở trước cửa nhà, ven đường, các khu vườn của những nhà ven đường. Đến con đường dẫn ra khu vực rừng phòng hộ ngoài bãi biển, chúng tôi để lại xe máy và đi bộ vì đường bị các phương tiện xe cơ giới cày nát. Những bãi cát rộng lớn bị đào loang lổ. Những người khai thác vì hám lợi đã bất chấp tất cả để đào cát bán lấy tiền, kể cả mồ mả. Đến khu vực nghĩa trang của xã Bình Ngọc, nhiều ngôi mộ bị đổ nghiêng ngả vì những người khai thác cát đào sát các phần mộ. Đếm sơ sơ cũng có đến gần chục ngôi mộ bị xâm hại. Rất nhiều ngôi mộ, chỉ cần vài trận mưa lớn là có thể bị sạt lở hết. Không chỉ xâm hại mồ mả, hàng trăm hécta rừng phòng hộ ở xã Bình Ngọc và phường Trà Cổ cũng đang bị đe doạ từng ngày. Nhiều cây phi lao cao quá đầu người bị trơ cả gốc do nạn khai thác cát trái phép.
Theo một số chủ xây dựng ở TX Móng Cái, thì cát ở Bình Ngọc và Trà Cổ là loại cát sạch, không bị nhiễm mặn nên rất phù hợp với các công trình xây dựng. Mỗi ngày, một chủ xe công nông có thể khai thác và chuyên chở được khoảng dăm bảy xe cát với khối lượng trên dưới 15 m3 cát. Mỗi xe công nông cát bán được khoảng 500 ngàn đồng. Thu nhập của các chủ phương tiện khai thác cát trung bình mỗi tháng từ 15 đến 20 triệu đồng. Chính vì thế mà nhiều hộ dân ở đây đã đầu tư tiền của để mua sắm phương tiện phục vụ cho việc khai thác cát ngày đêm. Theo một số người dân cho biết, ở Bình Ngọc có khoảng 25 ô tô, công nông chuyên đi khai thác cát để bán; ở phường Trà Cổ khi chủ các công trình xây dựng cần, thì lúc nào các phương tiện cũng sẵn sàng chuyên chở cát số lượng không hạn chế. Chính quyền lúng túng Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Phạm Vinh Chuyên, Chủ tịch UBND phường Trà Cổ cho biết: Những năm trước, hiện tượng khai thác trái phép tài nguyên cát ở khu vực cạnh nghĩa trang liệt sỹ của phường diễn ra thường xuyên, chính quyền phường đã phải đào hào, dựng cọc mới ngăn chặn được. Nay các đối tượng chuyển sang khai thác ồ ạt ở ngoài bãi biển thuộc khu Nam Thọ, giáp với xã Bình Ngọc. Phường đã huy động các lực lượng tăng cường kiểm tra bắt và xử lý, nhưng không hiệu quả. Bởi theo quy định, khi bắt được các đối tượng khai thác và vận chuyển cát trái phép, phường chỉ được xử phạt đến 500.000 đồng, không đủ sức răn đe, nên hiện tượng khai thác cát trái phép vẫn tiếp diễn. Trước thực trạng đó, chính quyền phường Trà Cổ và xã Bình Ngọc đã báo cáo với UBND TX Móng Cái và đề nghị các cơ quan chức năng của thị xã như Công an, Kiểm lâm phối hợp ngăn chặn, xử lý. Các đối tượng khai thác cát trái phép đã đối phó bằng cách chuyển sang khai thác vào ban đêm và những lúc không có các lực lượng chức năng tuần tra. Hạt Kiểm lâm và Công an thị xã đã bắt và xử phạt một số trường hợp từ 2 đến 3 triệu đồng/chủ phương tiện, nhưng hiện tượng khai thác trái phép vận không hề giảm. Ông Nguyễn Ngọc Tính, Chủ tịch UBND xã Bình Ngọc cho biết: Các đối tượng này luôn theo dõi những lực lượng chức năng, nếu thấy yên thì làm và ngược lại. Có lần bị kiểm tra và bắt quả tang bất ngờ, các đối tượng này đã chống đối lại lực lượng chức năng, rồi phóng xe bỏ chạy. Tìm hiểu chúng tôi được biết, khu vực mà các đối tượng khai thác cát trái phép đã được quy hoạch là sân bay quân sự. “Tới đây, chúng tôi sẽ đề nghị Ban CHQS thị xã phối hợp để xử lý các đối tượng đã xâm phạm khu vực quân sự”- ông Chủ tịch UBND phường Trà Cổ cho biết thêm. Không biết khi có thêm lực lượng quân sự vào cuộc thì tình hình có biến chuyển theo chiều hướng tốt hơn không. Nếu không ngăn chặn kịp thời hiện tượng khai thác bừa bãi, trái phép đang diễn ra hằng ngày ở đây thì cảnh quan môi trường và hàng trăm hécta rừng phòng hộ ở Trà Cổ và Bình Ngọc sẽ bị phá huỷ, tình hình an ninh trật tự sẽ không được đảm bảo.