Một hợp phần kiến trúc nham nhở chiếm giữ trên 4.301m2 đất “vàng” tại phía bắc đại lộ Hoà Bình (Móng Cái) đang khiến nhiều người đi từ ngạc nhiên này tới ngạc nhiên khác.
Ngạc nhiên ở chỗ, dự án có vốn pháp định trị giá 5 triệu USD nhưng trong 13 năm qua đã 2 lần lập dự án thiết kế, 3 lần gia hạn giấy phép xây dựng. Và đến thời điểm hiện tại dự án mới hoàn thành gần 1/4 giá trị dự toán, trong khi đó, số tiền đã đầu tư xây lắp lại hoàn toàn là tiền của các nhà thầu thi công bỏ ra.
Dự án 5 triệu đô, 13 năm vẫn chưa thể hoàn thành.
Hình hài dự án 5 triệu USD
Dự án trên có tên gọi Trung tâm Dịch vụ thương mại do Công ty Xuất nhập khẩu tổng hợp Sài Gòn nay là Công ty CP Tập đoàn Đầu tư Xuất nhập khẩu Sài Gòn (INCOMEX SG) làm chủ đầu tư. Dự án đã được UBND tỉnh cho thuê 4.301m2 đất với thời hạn 30 năm tại vị trí đẹp nhất của trung tâm thành phố - phía bắc đại lộ Hoà Bình, phường Trần Phú (Móng Cái) theo Quyết định số 1470/QĐ-UB.
Mục đích đưa ra trong dự án là xây dựng trung tâm dịch vụ thương mại, trong đó có 1 khách sạn 3 sao, giá trị đầu tư trên 5 triệu USD. Đã không ít người dân cũng như cấp chính quyền tin tưởng rằng chủ đầu tư sẽ thực hiện dự án trong thời gian ngắn nhất để góp phần thúc đẩy việc đầu tư phát triển hạ tầng khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái thành một đô thị lớn và mạnh ở vùng biên giới phía Bắc. Tuy nhiên, 13 năm đã trôi qua và 3 lần dự án gia hạn giấy phép xây dựng thế nhưng dự án mới chỉ thực hiện được gần 1/4 giá trị dự toán với một hình hài nham nhở, chắp vá.
Vào thời điểm phóng viên có mặt tại công trường dự án (trung tuần tháng 11), tổng thể kiến trúc vẫn giữ nguyên hiện trạng như 4-5 năm trở về trước. Toàn cảnh dự án lúc này vẫn chỉ là một khối kiến trúc 5 tầng thô mộc, hoang hoá không người quản lý. Sự thay đổi có chăng chỉ là tình trạng xuống cấp, hoen rỉ của một số hạng mục theo thời gian như: Tường rào, nhà ở công nhân… Xung quanh dự án lúc này “nặng” những bức xúc của nhà thầu thi công và sự hoài nghi của dư luận. Tìm hiểu về dự án triệu đô này được biết toàn bộ số tiền từ lúc chuẩn bị đến khi khởi công chỉ có 269 triệu đồng và là tiền riêng của một cán bộ thuộc Chi nhánh INCOMEX SG tại Móng Cái bỏ ra. Từ đó đến giữa năm 2001, vốn đầu tư cho dự án cũng chỉ tăng thêm 541 triệu đồng để chi phí, san lấp, xây tường rào. Nhưng đây cũng là tiền do các nhà thầu phụ (Công ty CP Phương Đông) tự bỏ ra. Còn chủ đầu tư, INCOMEX SG chưa hề đầu tư một xu nào kể từ khi lập dự án.
Sự hứa hẹn của chủ đầu tư đối với các nhà thầu thi công chỉ là trên giấy. Do đó dễ hiểu rằng vì sao dự án sau 13 năm thực hiện mới đi được 1/4 quãng đường. Ngoài ra, từ năm 2001 đến 2005, khoản tiền thuê đất phải nộp cho Nhà nước nhà đầu tư cũng không hề có động thái gì.
Trước những dấu hiệu bất thường của chủ đầu tư, nhà thầu thi công dự án đã khởi kiện INCOMEX SG ra toà dân sự. Theo đó, Toà án Nhân dân TP Móng Cái đã xét xử sơ thẩm và cáo buộc chủ đầu tư phải hoàn trả số tiền 541 triệu đồng cho Công ty CP Phương Đông.
Liệu có phải bình mới rượu cũ
Để tháo gỡ khó khăn, ngày 24-8-2005, INCOMEX SG và Công ty Semtech Limitted (Hoa Kỳ) lập hồ sơ dự án thành lập công ty liên doanh: Incomex-Semtech và được UBND tỉnh cấp Giấy phép đầu tư số 70/GP-QN ngày 1-9-2005 đồng thời cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 25-1-2006 với diện tích đất thuê 4.301m2, thời hạn thuê là 30 năm. Vốn pháp định đăng ký của liên doanh là 5 triệu USD. Trong đó, bên Việt Nam góp 30% vốn pháp định bằng giá trị đất, công trình đã đầu tư trên đất và tiền thuê đất trong suốt thời gian thực hiện dự án; bên nước ngoài góp 70% vốn pháp định bằng tiền mặt. Tuy nhiên, từ đó đến nay, phía đối tác Hoa Kỳ chỉ mới thực đưa vào dự án khoảng 20.000 USD và một lần nữa các nhà thầu thi công phải tự móc tiền từ túi mình bỏ ra để mua việc cho chính mình.
Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo UBND TP Móng Cái đã tỏ rõ quan điểm của chính quyền địa phương. Đó là nhanh chóng hoàn tất thủ tục cần thiết để xem xét năng lực của chủ đầu tư và kêu gọi dự án có tính khả thi hơn. Vị lãnh đạo này cũng cho rằng, dự án đã chọn lựa một vị trí đắc địa và có giá trị nhất thành phố nên dự án chậm tiến độ đang kéo theo nhiều thiệt hại về chi phí xã hội và không loại trừ nhà đầu tư đang lần chần vì một mục đích nào đó.
Được biết ngày 23-8-2010, UBND tỉnh đã có Quyết định số 2555/QĐ-UBND thu hồi và chấm dứt hiệu lực pháp lý giấy phép đầu tư dự án khách sạn và văn phòng cho thuê của Công ty Liên doanh Incomex - Semtech. Dư luận đang tiếp tục quan tâm và dõi theo các cơ quan chức năng của tỉnh và TP Móng Cái triển khai tinh thần Quyết định số 2555 của UBND tỉnh đối với dự án 5 triệu USD này.
