Nằm trong khu kinh tế trọng điểm phía Bắc, những năm gần đây nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đã đến đầu tư vào Quảng Ninh, tạo thêm hàng vạn chỗ làm mới cho người lao động. Do đó nhà ở cho công nhân tại các khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn tỉnh đang là vấn đề bức xúc bởi hầu hết các công ty đều không có nhà ở cho công nhân.
Và theo quy luật cung - cầu, hàng loạt nhà ở cho thuê do nhân dân xây dựng đã xuất hiện, đáp ứng nhu cầu cho công nhân tại các KCN. Nhưng “Tiền nào của ấy”, những người đi thuê nhà ở trọ phải “ép” mình lại trong không gian chật hẹp để sinh sống.
Những dãy nhà trọ như thế này đang mọc lên ngày càng nhiều ở TP Hạ Long và một số đô thị của tỉnh
Ở một khu nhà trọ khác thuộc phường Cẩm Sơn (Cẩm Phả), chúng tôi thấy trên một ô đất không lớn là hai dãy nhà cấp 4 gồm 10 phòng ở với tổng số gần bốn chục công nhân. Trong mảnh sân chung, ngoài việc dùng làm nơi phơi, giặt giũ quần áo... hàng chục bết than tổ ong được đốt cùng lúc gây khói mù mịt, ngợp hết cả lối đi. Anh Dương Văn Tỉnh, quê ở Bắc Giang, công nhân Công ty TNHH Giầy Vĩnh Long cho biết: “Để hạn chế tối đa những khoản chi tiêu, 2 vợ chồng tôi và 2 người em gái chỉ thuê một phòng rộng hơn chục mét vuông. Hàng ngày, khi hai vợ chồng hết ca đêm về tiếp quản căn nhà thì hai đứa em lại vào ca làm việc mới”.
Ông Ngô Sỹ Thắng, Trưởng Ban Đời sống Chính sách xã hội LĐLĐ tỉnh cho biết: “Hiện nay do các KCN chưa có khu tập thể dành cho công nhân nên có hơn 12.000 CNLĐ tập trung ở các địa bàn Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí... phải thuê nhà ở với điều kiện sinh hoạt thiếu thốn.
Thu nhập thấp, chi phí cho nhu cầu sinh hoạt, thuê nhà lại cao nên nhiều công nhân lao động phải dựa vào bữa ăn công nghiệp với mức 4.500đ đến 5.000đ/một suất. Những người nấu ăn tại nơi ở thì cũng không hơn gì. Món ăn chủ lực của họ chủ yếu vẫn là “rau muống và đậu rán” nên khó đảm bảo sức khỏe làm việc với áp lực khá cao, thời gian lại kéo dài. Hầu hết những công nhân này đều không thường xuyên tiếp xúc với thông tin báo chí, phát thành, truyền hình. Với họ, thời gian biểu rất ngắn gọn: đi làm - nấu ăn - và ngủ.
Trong khi việc xây nhà ở cho công nhân là chưa có tiền lệ, chưa có mô hình nào cụ thể và trong quy hoạch phát triển KCN trên địa bàn tỉnh chưa thấy tính đến yêu cầu về chỗ ở cho người lao động... thì người lao động tự thân vận động miễn sao có chỗ ở, cũng là điều dễ hiểu.
Tuy nhiên, ở một số cơ quan, đơn vị cũng đã hé mở ra một cách làm của riêng mình như: Công ty Cổ phần Phát triển Công nghiệp Quảng Ninh đã xây nhà tập thể cho 120 công nhân, làm nhà cho 17 cặp vợ chồng mới xây dựng gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Công ty TNHH Xuân Trường ở huyện Hoành Bồ, tuy mới thành lập được 5 năm nhưng cũng đã xây 1 dãy nhà 11 phòng cho công nhân ở và miễn phí luôn cả tiền điện, tiền nước. Rồi Công ty Gốm xây dựng Hạ Long Viglacera... cũng có cách làm của riêng mình về việc hỗ trợ và xây nhà giá rẻ cho công nhân lao động...
Nhà ở nói chung, nhà ở cho CNLĐ các KCN nói riêng là một chính sách xã hội. Việc cải thiện chỗ ở cho người lao động, nhất là CNLĐ các KCN hiện nay rất cần được sự quan tâm đúng mức của Nhà nước, của chủ doanh nghiệp.
