Trong bối cảnh chung cả nước đang bị chịu tác động của sự sụt giảm nền kinh tế toàn cầu, giá cả, lạm phát tăng cao, phát triển kinh tế - xã hội tỉnh ta không nằm ngoài vòng ảnh hưởng này. Đặc biệt từ quý IV năm 2007 đến nay, chỉ số giá tiêu dùng tăng cao đã làm nhiều ngành sản xuất gặp khó khăn, tác động đến tốc độ tăng trưởng chung của nền kinh tế.
Theo báo cáo của Sở Kế hoạch và Đầu tư từ đầu năm đến nay kinh tế mặc dù vẫn giữ được mức tăng trưởng nhưng thấp hơn so với mục tiêu kế hoạch đề ra, công nghiệp tăng 13% (kế hoạch 18-19%); nông nghiệp do chịu ảnh hưởng của đợt rét đậm, rét hại kéo dài, dịch bệnh liên tục xảy ra nên thiệt hại lớn, ước tính khoảng 19 tỷ đồng, 10.000 hộ nông dân bị ảnh hưởng; hoạt động xuất nhập khẩu gặp nhiều khó khăn, kim ngạch xuất khẩu hàng hoá chỉ đạt 92,7% so với cùng kỳ. Chỉ số giá tiêu dùng tiếp tục tăng đã đẩy giá một số mặt hàng thiết yếu lên cao, tạo nên mặt bằng giá mới, gây khó khăn cho đời sống nhân dân. 3 tháng đầu năm 2008, chỉ số giá tiêu dùng trên địa bàn tỉnh đã tăng 7,18% so với tháng 12-2007, trong đó nhóm hàng lương thực, thực phẩm tăng cao nhất 10,98%, nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 5,69%.
Cán bộ Sở NN&PTNT kịp thời hướng dẫn nông dân khắc phục hậu quả đợt rét đậm, rét hại. Ảnh: PV
Đáng chú ý một số mặt hàng phục vụ cho công tác xây dựng cơ bản tăng đột biến như thép, xi măng tăng 100%, gạch chỉ tăng 300%... Từ ngày 25-2 giá xăng, dầu đồng loạt tăng thêm 1.500 đồng/lít đã đẩy giá nhiều mặt hàng tăng theo. Đầu tư phát triển đang gặp nhiều khó khăn do giá đầu vào tăng cao làm tăng chi phí sản xuất và giảm hiệu quả đầu tư, nhất là đối với đầu tư bằng nguồn vốn Nhà nước. Đời sống của nhân dân đang gặp nhiều khó khăn do tác động giá cả tăng làm giảm thu nhập thực tế của người lao động, trong đó những người nghèo, người làm công ăn lương bị ảnh hưởng nhiều nhất.
Theo phân tích của các chuyên gia kinh tế, bên cạnh những nguyên nhân khách quan như sự tác động của nền kinh tế thế giới, tình hình thiên tai, dịch bệnh làm ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế còn có một số nguyên nhân khác nữa như: Tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh thời gian qua chủ yếu dựa vào tăng trưởng của vốn và lao động, các nhân tố cải tiến kỹ thuật, đổi mới công nghệ tăng năng suất, chất lượng đóng góp vào tăng trưởng còn thấp. Công tác quản lý thị trường, giá cả dù đã có nhiều cố gắng song hiệu quả còn hạn chế, tình trạng đầu cơ, trốn lậu thế, gian lận thương mại chưa được ngăn chặn và khắc phục triệt để. Công tác quản lý đất đai, đầu tư kinh doanh hạ tầng, kinh doanh bất động sản trên địa bàn tỉnh còn nhiều tồn tại, chưa tạo ra động lực mạnh cho sự phát triển của tỉnh. Trong hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản của tỉnh vẫn còn nhiều tồn tại về công tác giải ngân vốn, giải phóng mặt bằng các dự án chậm, đầu tư dàn trải. Những nguyên nhân này sẽ còn tác động mạnh đến khả năng tăng trưởng kinh tế của tỉnh trong thời gian tới. Cụ thể đối với ngành nông nghiệp, do phải gieo cấy lại nhiều lần, chất lượng giống không đảm bảo, diện tích giảm, thời vụ chậm nên năng suất và sản lượng lương thực vụ đông xuân có thể giảm sút và còn ảnh hưởng đến sản xuất vụ hè thu. Đàn gia súc, gia cầm liên tục bị sụt giảm do tình hình dịch bệnh và thời tiết khắc nghiệt. Sự tăng giá đầu vào của vật tư nông nghiệp như phân bón, thuốc trừ sâu sẽ còn tiếp tục gây khó khăn cho sản xuất. Đối với thuỷ sản, ảnh hưởng lớn nhất vẫn là giá dầu tăng, nhiều tàu không hoạt động do chi phí lớn, vì vậy sản lượng khai thác năm nay có thể sẽ bị giảm. Dự báo nếu tình hình thời tiết thuận lợi việc bình ổn giá có hiệu quả thì sản xuất nông nghiệp năm 2008 có thể đạt mức tăng trưởng 2% (tương đương mức tăng thực hiện năm 2007) song khó có thể hoàn thành kế hoạch đề ra (3-4% giá trị tăng thêm). Đối với ngành công nghiệp và xây dựng, khó khăn lớn nhất hiện nay là giá đầu vào của nguyên, nhiên liệu đều đã tăng ở mức cao và đã tạo nên mặt bằng giá mới làm cho chi phí sản xuất tăng, trực tiếp ảnh hưởng đến giá trị tăng thêm của ngành. Công tác xây dựng cơ bản bên cạnh những khó khăn do giá vật tư, vật liệu tăng cao làm cho đơn giá và tổng mức đầu tư xây dựng công trình lên cao thì công tác giải phóng mặt bằng các dự án vẫn đang gặp nhiều khó khăn nên nguồn vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước chỉ đạt khoảng 90% so với kế hoạch đề ra. Trước những khó khăn này nếu các cấp, ngành và cộng đồng doanh nghiệp có sự nỗ lực phấn đấu cao thì dự báo chỉ tiêu tăng trưởng của ngành công nghiệp xây dựng năm 2008 sẽ đạt kế hoạch đề ra 17-18%. Đối với khu vực dịch vụ, mặc dù có triển vọng khả quan hơn các ngành khác nhưng cũng sẽ bị ảnh hưởng do sự suy giảm chung từ các ngành sản xuất. Hoạt động tài chính, ngân hàng đang rất nhạy cảm, có thể chịu tác động mạnh của chính sách điều chỉnh tỷ giá lãi suất nên chứa đựng yếu tố rủi ro. Nếu làm tốt công tác quản lý thì dự báo giá trị tăng thêm của toàn ngành sẽ vượt kế hoạch đề ra từ 1-2%.
Qua phân tích, theo sát diễn biến của tình hình trong nước và trên địa bàn tỉnh đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ đã có chỉ đạo tại thời điểm hiện tại chưa cần thiết phải điều chỉnh mục tiêu và chỉ tiêu phát triển kinh tế đã đề ra cho năm 2008. Như vậy để đảm bảo thực hiện được các mục tiêu tăng trưởng kinh tế đi đôi với việc ổn định đời sống nhân dân, ngoài việc quán triệt thực hiện tốt tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các Nghị quyết của Tỉnh uỷ, HĐND, sự chỉ đạo điều hành của UBND tỉnh, cần tập trung thực hiện một số giải pháp: Phấn đấu tăng thu, tiết kiệm chi tiêu, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước. Rà soát lại các dự án đầu tư, loại bỏ các dự án không hiệu quả, giãn tiến độ các dự án chưa khởi công hoặc mới khởi công để tập trung vốn cho các dự án hoàn thành, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Đẩy mạnh tiến độ thực hiện đối với các dự án trọng điểm đã được bố trí vốn.
Tăng cường công tác giải phóng mặt bằng các dự án đường 336 Hà Lầm - Cầu Trắng; 337 Loong Toòng - Bang; đường bao biển núi Bài Thơ... Tăng cường công tác quản lý thị trường và giá cả. Tạo mọi điều kiện để khuyến khích phát triển sản xuất, trước mắt khẩn trương triển khai chính sách hỗ trợ nhân dân khắc phục khó khăn trong sản xuất nông nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi để các nhà máy xi măng Cẩm Phả, Thăng Long, Hạ Long và Nhiệt điện Quảng Ninh sớm đi vào hoạt động, góp phần cung ứng sản phẩm, bình ổn giá trên thị trường. Điều quan trọng nhất lúc này là để kiềm chế được lạm phát đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp, duy trì sự ổn định và mức tăng trưởng của nền kinh tế.
