Cần tăng cường đầu tư các công trình cấp nước tập trung ở khu vực nông thôn

Theo thống kê của Trung tâm Nước sinh hoạt và Vệ sinh Môi trường Nông thôn (Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn): Toàn tỉnh hiện còn gần 40% số dân nông thôn chưa được dùng nước sạch, tỷ lệ nhà tiêu, chuồng trại hợp vệ sinh rất thấp.

Nhiều nơi đang có nguy cơ ô nhiễm trầm trọng nguồn nước, môi trường do chất thải sinh hoạt, công nghiệp gây ra, đặc biệt là các địa phương có mật độ dân số đông, tốc độ phát triển kinh tế nhanh như Đông Triều, Yên Hưng, Móng Cái, Uông Bí, Cẩm Phả... ở một số vùng do điều kiện kinh tế còn khó khăn người dân vẫn sử dụng “hố xí phân sầu”, dùng phân bắc tươi để bón cây, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật bừa bãi khiến các ao, hồ trở thành nơi chứa chất thải sinh hoạt, chất thải sản xuất. Do thói quen sinh hoạt nên người dân các vùng nông thôn vẫn dùng nguồn nước tự nhiên sẵn có ở ao, hồ, sông, suối, giếng tự đào. Hiện nay hệ thống xử lý nước thải ở các vùng nông thôn hầu như chưa có, nước thải không thể tiêu thoát đi đâu tất cả đều ngấm xuống đất, rác thải vứt bừa bãi khắp nơi. Do mặt đất và mạch nước ngầm chỉ cách nhau khoảng 50cm nên tất cả nước thải đều ngấm xuống mạch nước ngầm. Trong khi đó nước máy không đủ phục vụ sinh hoạt người dân vẫn phải sử dụng nước từ các giếng tự đào nên không đảm bảo vệ sinh. Ngoài ra ở các vùng nông thôn còn đang tồn tại một nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng khác chính là nghĩa trang, nghĩa địa phát triển không có quy hoạch. Nước thải, chất thải từ các nghĩa trang, nghĩa địa này không được xử lý đang trở thành nguy cơ tiềm ẩn lớn nhất gây ô nhiễm không khí, nguồn nước ở rất nhiều vùng nông thôn trên địa bàn tỉnh.

Người dân xã Phong Cốc (Yên Hưng) vẫn sử dụng nước sông bị ô nhiễm cho sinh hoạt.

Đồng chí Đoàn Văn Hải, Phó Chủ tịch HND tỉnh cho biết: Nhận thấy việc sử dụng nước sạch ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa còn nhiều bất cập nên trong những năm qua Hội đã chỉ đạo các cấp hội cơ sở phối hợp với cấp uỷ, chính quyền và Trung tâm Nước sinh hoạt và Vệ sinh Môi trường nông thôn tuyên truyền, vận động hội viên tham gia đóng góp để sớm hoàn thành chương trình nước sạch ở nông thôn. Điển hình như: Công trình nước tự chảy ở Sơn Dương (Hoành Bồ), Điền Xá (Tiên Yên), Lương Mông (Ba Chẽ); công trình bơm dẫn nước ở Phong Cốc (Yên Hưng). Đặc biệt năm 2006 với số tiền hỗ trợ hơn 30 triệu đồng do vận động hội viên đóng góp ủng hộ xã nghèo Đồng Tâm (Bình Liêu), Hội đã chọn phương án hỗ trợ xây dựng công trình nước tự chảy với một bể chứa nước 15 m3 và 200m ống dẫn nước từ nguồn về bể chứa, giải quyết nước sinh hoạt hợp vệ sinh cho hơn 30 hộ dân. Hiện nay nhu cầu được sử dụng nước sạch của người dân nông thôn rất lớn nhưng do nguồn kinh phí có hạn nên việc triển khai xây dựng các công trình cấp nước tập trung ở các vùng nông thôn chưa được nhiều. Theo tính toán để 1% dân số nông thôn được dùng nước sạch thì cần đầu tư khoảng 3 tỷ đồng, trong đó Nhà nước hỗ trợ 50%, nhân dân đóng góp 50%. Hiện tại vốn từ ngân sách cấp rất ít, mỗi năm từ nguồn kinh phí của Chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch vệ sinh môi trường nông thôn và vốn Chương trình 134 mới chỉ có khoảng 6 tỷ đồng. Nguồn vốn huy động trong dân hầu như không thực hiện được do đời sống của người dân nông thôn còn khó khăn, tư tưởng ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước quá nặng nề, đặc biệt là ở các địa bàn vùng núi, hải đảo. Các công trình cấp nước tập trung đã được xây dựng ở các địa phương lại không được quản lý, bảo vệ tốt nên nhiều công trình đã bị xâm hại, hư hỏng.

Để bảo vệ, nâng cao sức khoẻ, cải thiện điều kiện sống cho nhân dân, nâng cao tỷ lệ dân số nông thôn được sử dụng nước sạch, hợp vệ sinh, ngoài việc tăng cường kinh phí đầu tư xây dựng các công trình cấp nước tập trung, chính quyền các cấp cần có biện pháp quản lý và sử dụng các công trình hiệu quả; tăng cường vận động nhân dân ăn ở hợp vệ sinh, bảo vệ môi trường, nguồn nước.