Trưởng Tiểu ban chỉ đạo công tác giải quyết khiếu nại tố cáo về bầu cử ĐBQH khoá XII Lê Quang Bình cho biết, tối 9/3 Thủ tướng Chính phủ đã ký Nghị định về minh bạch tài sản, thu nhập. Các ứng viên cho ghế ĐBQH theo đó sẽ phải kê khai tài sản trung thực. Nếu phát hiện thấy khối tài sản quá lớn, kể cả ở nước ngoài thì Tiểu ban sẽ dừng lại việc ứng cử để xác minh, làm rõ.
Ông Lê Quang Bình. Gặp trường hợp đặc biệt, tôi sẽ giải quyết
- Nguyên tắc hoạt động của Tiểu ban chỉ đạo công tác giải quyết khiếu nại tố cáo (KNTC) về bầu cử Quốc hội khoá XI là gì, thưa ông?
- Việc giải quyết phải thực hiện theo đúng pháp luật. Nguyên tắc là bảo đảm quyền KNTC của công dân đối với người ứng cử và các tổ chức bầu cử… Giải quyết phải khách quan, công tâm. Vì thời gian ngắn, nên phải kết luận nhanh và chính xác.
- Thưa ông, vì sao Tiểu ban lại được chia thành 2 nhóm?
- Cái này xuất phát từ tình hình thực tế, trong đại biểu Quốc hội thì có bộ phận là cán bộ do Bộ Chính trị, Ban bí thư quản lý, là cán bộ của Đảng. Hiện nay, các khiếu nại tố cáo liên quan đến phẩm chất đạo đức, thi hành chấp hành điều lệ Đảng do Uỷ ban kiểm tra trung ương xử lý nên việc ứng của các cán bộ đó thì phải giao cho nhóm của bà Phạm Thị Hoè.
Dĩ nhiên là còn các đồng chí trong nhóm đó như Phó trưởng Ban tổ chức trung ương; Phó trưởng Ban dân vận trung ương; Phó tổng Thanh tra Chính phủ để xử lý đúng, nhanh chóng. Nguyên tắc là giữa hai nhóm thường xuyên có trao đổi và từ gian đoạn 2 là trao đổi hàng ngày, cần thiết thì cử người đi địa phương và các trường hợp này đều được trình lên Hội đồng bầu cử.
- Dường như thời gian để giải quyết KNTC cho mỗi cuộc bầu cử là quá ngắn?
- Đó là vấn đề mà nhiều thành viên tiểu ban băn khoăn lo lắng. Nhưng luật quy định như vậy rồi. Chỉ có cách là toàn thể tiểu ban và bộ phận giúp việc tập trung giải quyết. Trên thực tế thì không phải việc gì cũng do Tiểu ban chỉ đạo giải quyết mà phân cấp. Nếu ở cơ sở thì giao cho Uỷ ban bầu cử địa phương xem xét giải quyết. Chủ yếu trên nàychỉ đạo cho 64 Uỷ ban bầu cử (gắn với 64 tổ chức Đảng và Chính quyền). Chúng tôi chỉ giải quyết những vụ việc mà người KNTC không đồng ý với quyết định giải quyết ở dưới.
- Vậy trong trường hợp nào ông sẽ trực tiếp gặp dân?
- Chúng tôi tổ chức 2 nơi tiếp dân đến KNTC về bầu cử, tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Còn tuỳ tình hình: chủ yếu do bộ phận trực tiếp, nếu không đồng ý thì tôi có thể cử các thành viên của Tiểu ban ra gặp. Trong những trường hợp đặc biệt thì tôi có thể tiếp.
Ví dụ như gần đây có một số đông công dân ở Hưng Yên và Hà Tây kéo lên thì tôi và cả phó thủ tướng Trương Vĩnh Trọng đã cùng tiếp. Hiện nay có hiện tượng là khiếu nại tập thể rồi mỗi người nói mỗi khác, vì vậy xem xét là phải dựa vào đơn.
Thủ tướng đã ký nghị định về minh bạch tài sản, thu nhập
- Tình hình khiếu nại tổ cáo ở lần bầu cử trước tập trung vào những vấn đề nào. Ông có thể dự báo tình hình ở cuộc bầu cử lần này?
- Khoá trước chủ yếu là khiếu nại về danh sách những người vào cuối cùng. Sau khi đã bầu cửu thì khiếu nại về kết quả, trình tự thủ tục bầu cử. Rồi tố cáo về những người lợi dụng chức vụ quyền hạn để tham nhũng, hoặc tố cáo về hành vi gian dối khai man lý lịch, kê khai tài sản không trung thực
- Đối với đơn thư KNTC nặc danh, nhưng qua xem xét lại có đủ cơ sở thì sẽ xử lý thế nào?
- Luật quy định không xem xét đối với các đơn thư KNTC nặc danh.
- Xử lý thế nào đối với các ứng viên bị KNTC?
- Nếu có KNTC thì phải đi xác minh làm rõ với nguyên tắc là bảo vệ chân lý, bảo vệ cái đúng, bảo vệ người tốt. Nhanh chóng làm rõ, tất cả đơn thư gửi đến nội trong và trước ngày 10/5 thì phải được giải quyết. Nếu chưa xem xét kịp thì ứng viên đó vẫn được đưa ra cho dân bầu. Nếu trúng cử rồi thì đưa lại cho Hội đồng bầu cử và chuyển giao hồ sơ cho Uỷ ban Thường vụ QH khoá mới xem xét. Ví như vừa qua, có đại biểu Hà Nội phải đưa ra xem xét ở khoá mới vì có tranh chấp về mã số mã vạch, mà lúc bầu chưa giải quyết xong. Rút cuộc đơn thư sai.
- Trong giải quyết có phân biệt KNTC đối với ứng viên được giới thiệu và KNTC đối vớiứng viên tự ứng cử?
- Hoàn toàn không có gì khác. Có chăng khác ở chỗ, người trong Đảng thì ngoài việc căn cứ vào các quy định của pháp luật thì còn phải căn cứ vào các quy định về đảng viên. Đảng viên có nguyện vọng tự ứng cử có thể được thì phải được cấp uỷ phụ trách chấp thuận. Đảng viên bình thường thì do chi bộ, còn đảng viên khác thì còn phải do cấp quản lý cán bộ đó, ví dụ như đồng chí thứ trưởng và tương đương ứng cử thì không những phải được chi bộ đồng ý, mà phải được Bộ Chính trị và Ban Bí thư đồng ý. Ứng cử viên trong và ngoài Đảng đều được giải quyết như nhau.
- Đối với những đơn thư KNTC về kê khai tài sản của ứng viên sẽ được giải quyết ra sao?
- 6h tối qua (9/3), tôi được biết Thủ tướng đã ký Nghị định về minh bạch tài sản, thu nhập. Những người ứng cửu phải dựa vào quy định hướng dẫn đó để mà kê khai, nguyên tắc là kê khai trung thực. Nếu công dân phát hiện thấy khối tài sản quá lớn mà KNTC thì chúng tôi sẽ xác minh làm rõ, nếu thuộc thẩm quyền ở dưới thì phải xem xét giải quyết. Nếu trong trường hợp người tố cáo không đồng ý thì có quyền gửi lên Hội đồng bầu cử. Trong trường hợp phát hiện có dấu hiệu tài sản quá lớn thì cũng phải tuỳ tình hình mà cho dừng. Cần thiết thì có thể điện cho đại sứ quán tại nước ngoài xác minh.
- Lấy ví dụ như trường hợp tướng Cao Ngọc Oánh. Có dự luận cho rằng chạy án, nhưng cuối cùng sau một thời gian rất dài thì tướng Oánh được chứng minh không chạy án, vậy cơ hội ứng cử (nếu được) đã trôi qua rồi. Những trường hợp tương tự giải quyết ra sao?
- Trường hợp như vậy rất cá biệt, qua đó có thể thấy KNTC là rất phức tạp. Do đó đòi hỏi phải xác minh thật khách quan, thận trọng và cụ thể để kết luận để không làm ảnh hưởng đến sinh mệnh chính trị của con người. Thực ra ngay cả toà án còn xử lý sai (dù tỉ lệ nhỏ). Giải quyết KNTC về bầu cửu lại có áp lực do thời gian rất ngắn, mặc dù chúng tôi đã quyết tâm và huy động lực lượng tối đa nhưng vẫn phải đề phòng việc này.
