Trên địa bàn TX Uông Bí hiện có nhiều dự án đang triển khai với tiến độ “rùa”, thậm chí có những dự án có thể gọi là treo. Trong khi đó, lại có những dự án khả thi thì không tìm được vị trí và diện tích đất. 2 dự án điển hình đang được dư luận quan tâm đó là dự án Cụm Công nghiệp Chạp Khê thuộc địa bàn phường Nam Khê do Công ty cổ phần Công trình giao thông Quảng Ninh (CPCTGT) làm chủ đầu tư và dự án Khu đô thị thương mại Cầu Sến do Công ty TNHH Hoa Nhàn Quảng Ninh làm chủ đầu tư.
Dự án khu đô thị thương mại Cầu Sến vẫn là một vùng đất hoang.
Để thực hiện dự án, UBND tỉnh ra Quyết định 4197 thu hồi và tạm giao cho UBND TX Uông Bí 27/61,6ha để bồi thường và GPMB. Theo đó, chính quyền thị xã đã chủ động phối hợp với các cấp, ngành và chủ đầu tư - Công ty CPCTGT tiến hành khẩn trương các phần việc cần thiết nhằm tạo mọi điều kiện tốt nhất, thuận lợi nhất triển khai dự án. Đặc biệt đối với công tác GPMB, thị xã đã lập bộ phận đền bù và tiến hành kiểm kê hiện trạng đất, lập phương án bồi thường hỗ trợ. Đã xây dựng xong phương án bồi thường GPMB của 117 hộ có đất nông nghiệp với số tiền 6,777 tỷ đồng; hỗ trợ di chuyển mộ 85 trường hợp với 389 triệu đồng. Tuy nhiên, trong tổng số tiền gần 7 tỷ đồng mà chủ đầu tư phải chuyển để chi trả đền bù GPMB, Công ty CPCTGT mới chi trả 389 triệu đồng để di chuyển 85 ngôi mộ. Phần còn lại là 6,777 tỷ đồng thanh toán tiền bồi thường về đất nông nghiệp cho các hộ dân và 143,32 triệu đồng tiền chi phí cho bộ phận đền bù GPMB thực hiện công tác bồi thường GPMB theo quy định, Công ty hứa hẹn và khất lần. Trong khi đó, đã 5 năm kể từ khi có quyết định thu hồi và bàn giao đất để triển khai dự án có hiệu lực, người dân không dám đầu tư sản xuất nông nghiệp hoặc nuôi trồng thủy sản, hàng chục ha vẫn nguyên dạng hoang hóa đến bây giờ.
Trao đổi với chúng tôi đồng chí Nguyễn Ngọc Thu, Phó Chủ tịch UBND thị xã cho biết: “Việc triển khai dự án đã có nhiều điều kiện thuận lợi nhất là GPMB. Các hộ dân có đất trong vùng dự án đã thực hiện cam kết bàn giao đúng tiến độ và không hề xảy ra tranh chấp khiếu kiện. Tiếc thay, trong suốt thời gian qua, chủ đầu tư có vẻ thiếu thiện chí hợp tác với chính quyền. Nhiều lần thị xã vừa vận động, vừa đôn đốc và hỗ trợ để Công ty CPCTGT thực hiện sớm dự án. Phải chăng do thiếu năng lực tài chính đến giờ chủ đầu tư vẫn chưa chuyển tiền để bộ phận đền bù GPMB chi trả cho người dân? Điều này đang tạo sức ép lớn đối với thị xã và khiến cho kết quả phương án bồi thường đã được UBND thị xã phê duyệt không còn khả thi”.
Việc không chuyển tiền để thanh toán cho các hộ dân đã ký nhận phương án đền bù nêu trên đã và đang gây bức xúc cho nhân dân và uy tín của chính quyền Nhà nước. Giải quyết vấn đề này, ngày 12-10-2009, TX Uông Bí đã có Tờ trình số 282 trình UBND tỉnh và Ban Quản lý các Khu Công nghiệp khẳng định Công ty CPCTGT không đủ năng lực để triển khai dự án CCN Chạp Khê. Đồng thời đề nghị tỉnh ra quyết định thu hồi 27ha đã giao trước đó và kêu gọi nhà đầu tư khác đủ năng lực tiếp nhận, chuyển đổi mục đích đầu tư thành dự án khác phù hợp với quy hoạch lâu dài.
Đối với dự án Khu đô thị thương mại Cầu Sến cũng nằm trong tình trạng tương tự. Dự án có quyết định phê duyệt từ năm 2004 với mức đầu tư khoảng 80 tỷ đồng do Công ty TNHH Hoa Nhàn Quảng Ninh làm chủ đầu tư. Sau ít nhất 3 lần gia hạn của UBND tỉnh và lần gia hạn cuối cùng để hoàn thành dự án là tháng 12-2009 thế nhưng đến nay chưa hoàn thành xong việc san lấp 46ha mặt bằng. Nguyên nhân của tình trạng này, không gì khác cũng xuất phát từ chính công tác GPMB trong đó có yếu tố năng lực của chủ đầu tư dự án.
Trong buổi làm việc với phóng viên Báo Quảng Ninh ngày 12-11, lãnh đạo TX Uông Bí và một số phòng ban liên quan đã đặt câu hỏi về năng lực của chủ đầu tư. Khi đôn đốc về việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án thì chủ đầu tư lại vin lý do địa phương chưa giải phóng xong mặt bằng?! Đây cũng là một trong hàng trăm lý do để nhiều chủ đầu tư kéo dài và làm “chùng” tiến độ thực hiện dự án.
Cùng ngày, chúng tôi đã đến khu vực dự án đang thực hiện, khoảng 80% diện tích đất nông nghiệp nằm trong dự án đã tiến hành xong công tác GPMB. Thế nhưng toàn bộ vùng đất vẫn ở trạng thái “án binh bất động”, không thiết bị máy móc, không nhân lực thi công...
Hai dự án nêu trên chỉ là ví dụ minh chứng cho những lý do của nhiều dự án nằm trên địa bàn TX Uông Bí triển khai thực hiện với tiến độ rất chậm. Mặc dù Quyết định phê duyệt của cấp có thẩm quyền có hiệu lực từ nhiều năm và thậm chí hết cả thời gian thực hiện nhưng dự án vẫn đương nhiên tồn tại và bàng quang trước dư luận. Thiết nghĩ, đã đến lúc cần có chế tài đủ mạnh, có biện pháp xử lý kiên quyết hơn đối với những dự án không đảm bảo thực hiện đúng tiến độ và chủ đầu tư thiếu năng lực để tránh tình trạng chủ đầu tư lợi dụng kẽ hở trong công tác quản lý tài nguyên đất thực hiện vụ lợi bất chính thông qua hình thức chuyển nhượng dự án, bán thầu...