Trong các ngày từ 23 đến 29-1-2008, Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh gồm QLTT, Trung tâm Y tế dự phòng, Chi cục TCĐL, Sở KH-CN, Hội Nông dân tỉnh đã đi kiểm tra về công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường Tết nguyên đán Mậu Tý 2008 tại 12/14 địa phương trong tỉnh. Có đi mới thấy, thị trường giáp tết sôi động, phong phú, song cũng còn nhiều điều trăn trở, bất cập.
Hàng hoá phong phú, sức tiêu thụ không biến động
Tiêu huỷ hạt dưa có phẩm màu công nghiệp tại chợ Hoành Bồ.
Ở các huyện, thị miền Tây và các trung tâm TP Hạ Long, TX Cẩm Phả, Uông Bí đa dạng, phong phú hơn nhiều so với các huyện, thị miền Đông hàng hoá đủ loại từ trong nước tới nước ngoài sản xuất. Theo chị Trần Thị Hạnh, kinh doanh rượu tại ki ốt số 21, chợ Trung tâm Cẩm Phả:Năm nay người tiêu dùng mua chủ yếu là các loại rượu vang, sâm panh... giá cả mỗi loại rượu cũng tăng từ 10-15.000đ/chai hoặc bình so với năm trước. Chủ đại lý đường, sữa, bánh kẹo, thuốc lá... Cương-Lợi, quầy 59 chợ Rừng (Yên Hưng)lại bảo: Mặt hàng bánh kẹo bình dân chỉ tiêu thụ được những ngày thường, ngày tết ngay cả vùng nông thôn hiện nay người tiêu dùng cũng đều chọn mua loại hàng cao cấp và họ rất chú ý tới hạn sử dụng. Đặc biệt, tại địa bàn trung tâm, sức mua thực phẩm đồ hộp tăng cao so với thời gian trước tết (mấy ngày áp tết tại siêu thị ở TP Hạ Long thường phải xếp hàngrất lâu trả tiền hàng).
Qua đi kiểm tra cho thấy thị trường tại các địa phương phục vụ Tết Mậu Tý 2008 vô cùng phong phú, giá cả các mặt hàng có tăng nhẹ so với thời gian trước đó từ 5-7%, riêng một số các mặt hàng lương thực, thực phẩm, rượu bia, thuốc lá, hoa quả, rau... tăng từ 10-15%. Các địa phương đều quan tâm chủ động chỉ đạo các đầu mối chuẩn bị đủ lượng hàng cung ứng phục vụ nhân dân, đặc biệt là các mặt hàng chính sách (dầu hoả, muối iốt) cũng được chuẩn bị chu đáo.
VSATTP chưa kiểm soát được
Qua đi kiểm tra cho thấy: Tình trạng niêm yết giá và bán theo giá niêm yết của các hộ kinh doanh tại các Trung tâm thương mại, chợ trên địa bàn còn hạn chế (ngoài chợ Hạ Long I việc niêm yết giá đạt khoảng 40% còn lại các chợ khác trên địa bàn việc niêm yết giá chỉ đạt 20%); tình trạng sử dụng thiết bị đo lường (cân, đong, đo đếm) không qua kiểm định, hết hạn kiểm định, không kẹp chì; bán hàng hết hoặc quá hạn sử dụng nhiều; thực phẩm không dán nhãn mác, dùng hàn the và phụ gia cấm dùng trong sản xuất chế biến thực phẩm, nhất là giò, chả vẫn còn xảy ra và hầu như công tác VSATTP tại các chợ, Trung tâm thương mại phần lớn các địa phương trong tỉnh chưa kiểm soát được. Tại chợ Bình Liêu, khi đoàn kiểm tra hai hộ kinh doanh giò, chả của chị Trần Thị Vui và Chu Thị Hiền, phát hiện cả 2 hộ đều có sử dụng hàn the trong chế biến giò, chả. Tại các chợ Móng Cái, Đầm Hà, Hoành Bồ, Vân Đồn, Uông Bí, Yên Hưng, Đông Triều... qua kiểm tra thấy một loạt các loại thực phẩm (bánh, kẹo bán cân, đóng gói nhỏ lẻ...) bao bì còn không có nguồn gốc xuất xứ sản xuất, hạn sử dụng... Một số mặt hàng nước mắm, tương ớt, cà phê hoà tan, mứt trứng chim, mứt bí.v.v quá hạn sử dụng; một số mặt hàng do Trung Quốc sản xuất (đậu hũ đỏ, chả mực, mì thanh...) không có nhãn mác phụ theo quy định và không có giấy kiểm dịch. Chị Nguyễn Thị Tuyến, kinh doanh ngành thương nghiệp và tạp hoá tại chợ Đầm Hà có bán chả mực do TQ sản xuất không có nhãn mác phụ, không có giấy kiểm dịch.Tại số nhà 166, Thống Nhất thị trấn Tiên Yên (Tiên Yên), khi đoàn đến kiểm tra cơ sở bánh ngọt Hoàng Phương, gia đình đang đóng gói gia công mứt tết. Chúng tôi thấy phòng đóng gói cạnh buồng ở không đảm bảo vệ sinh; nhân viên đóng gói để tay trần và các nguyên liệu đóng gói được nhập từ Hải Phòng và Thái Bình về không ghi rõ ngày sản xuất rồi những gói mứt được để dưới nền đất... Tình trạng không đảm bảo ATVS diễn ra phổ biến ở các chợ (Đầm Hà, Cẩm Phả, Cái Dăm, Giếng Đáy...) để thực phẩm chín cùng thực phẩm sống trên một chiếc bàn; bầy bán bánh kẹo, dầu ăn... để lẫn với thuốc bảo vệ thực vật, thuốc xịt chống gián, muỗi, xịt tóc, dầu gội đầu.v.v. Cũng qua kiểm tra đoàn đã lấy 68 mẫu giò chả của 35 hộ kinh doanh ở các chợ tại các địa phương thử test nhanh tại chỗ phát hiện 13 mẫu có hàn the. Đoàn đã kiến nghị các địa phương đình chỉ 8 hộ kinh doanh giò chả có hàn the, tịch thu, tiêu huỷ 24 kg giò lợn, 7 kg chả. Các loại cân qua kiểm tra phát hiện 15 cân đĩa không đảm bảo độ chính xác, 3 cân tiểu ly điện tử (của 2 hộ kinh doanh vàng, bạc tại Móng Cái, Đông Triều) không dán tem kiểm định và tem kiểm định hết hạn... Cùng thời gian Đoàn Liên ngành tỉnh kiểm tra, Đoàn kiểm tra liên ngành các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn đã kiểm tra và phát hiện nhiều sai phạm, vi phạm như nói ở trên.
Qua đi kiểm tra thị trường Tết Mậu Tý 2008 cho thấy, các địa phương đều triển khai thực hiện đúng tinh thần chỉ đạo của UBND tỉnh về tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường cuối năm cũng như tổ chức chuẩn bị đủ lượng hàng cung ứng phục vụ nhân dân trước, trong và sau Tết. Tuy nhiên để công tác phục vụ Tết nguyên đán Mậu Tý 2008 nói riêng đạt kết quả cao hơn, cũng như hoạt động kinh doanh thương mại tại các địa phương ngày càng được cải thiện, văn minh các thành viên trong Đoàn cho rằng: Tỉnh, các địa phương quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng tại các chợ, nhằm đáp ứng yêu cầu kinh doanh cũng như công tác PCCC hiện tại và những năm tới đây (nhất là chợ Đầm Hà, chợ Cái Rồng, chợ Trung tâm Cẩm Phả...);Tăng cường công tác kiểm soát VSATTP, đầu tư phương tiện kiểm tra phát hiện nhanh về VSATTP cho các địa phương và tổ chức thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát VSATTP thường xuyên tại các chợ; việc niêm yết giá và bán theo giá niêm yết cũng phải kiểm tra, đôn đốc để dần đi vào nền nếp, nếu không sẽ rất khó quản lý thị trường. Và điều quan trọng hơn cả là mỗi người tiêu dùng hãy tự nâng cao nhận thức để trở thành “nhà tiêu dùng thông thái”.
