Khán giả tiếp tục bị gạt ra "rìa" tại giải Cánh diều 2007 của Hội điện ảnh VN. Liệu Cánh diều còn đủ sức hấp dẫn công chúng?
Phim và giải thưởng đều vắng ... khán giả
"Sẽ chỉ có giải do báo chí bình chọn, không có giải dành cho khán giả vì khó tổ chức chiếu phim do các chủ phim không đồng ý". Đó là tuyên bố của ông Trần Luân Kim, Chủ tịch Hội điện ảnh Việt Nam về giải Cánh diều năm nay.
Tuy nhiên, cũng theo ông Kim, một trong hai tiêu chí chấm giải là tác động tốt tới xã hội cũng đã bao hàm sức hút của bộ phim với khán giả. Đồng thời, ông Kim cũng khẳng định dứt khoát rằng, một bộ phim dù có bán được nhiều vé nhưng không có tác động tốt với xã hội sẽ vẫn bị loại.
Như vậy, phương cách đo đạc cái gọi là "tác động xã hội" của một tác phẩm vẫn đang trong vòng bí mật, và khán giản tiếp tục bị gạt ra ngoài. Tình trạng phim đoạt giải mà khán giả vẫn chưa biết "mặt mũi" ra hẳn sẽ tái diễn tại Cánh diều năm nay.
Bàn thêm về "tác động tới xã hội" của chính giải Cánh diều, có thể thấy hoạt động "quảng bá" cho giải thưởng vẫn chỉ là đưa công văn thông báo tới các chi hội cơ sở Hội Điện ảnh Việt Nam và các đơn vị sản xuất phim. Bà Dương Cẩm Thuý, Phó Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam phụ trách khu vực phía Nam thừa nhận: "Phần khuếch trương cho giải trước lễ trao giải chưa nhiều. Như giải Oscar, thông tin về giải thưởng này được đưa dày đặc trước lễ trao giải hàng tháng trời. Tôi nghĩ cần phải quảng bá giải nhiều hơn để gọi các nhà tài trợ".
Tiêu chí mập mờ, không có lễ công bố đề cử, thưa vắng những cuộc giao lưu giữa các nhà làm phim và diễn viên với khán giả, càng không có những buổi chiếu phim dành cho công chúng, nếu không có đêm trao giải trực tiếp thì e rằng giải thưởng Cánh diều cũng sẽ giống như nhiều bộ phim nằm mốc trong kho.
Sẽ lại "so bó đũa, chọn cột cờ"?
Mặc dù đã mở rộng đối tượng ra những phim được sản xuất trong năm 2006 và, thậm chí, phim làm trong năm 2005 (nhưng chưa dự Cánh diều năm ngoái) cũng được gửi đi tranh Cánh diều năm nay nhưng số phim nhựa đủ điều kiện dự giải không nhiều.
Ngoài bốn bộ phim Cầu ông Tượng, Sinh Mệnh, Cú đấm và Chuông reo là bắn của ba hãng phim Nhà nước là Hãng phim truyện VN, Hãng phim truyện I và Hãng phim Giải Phóng, phim của các hãng tư nhân có Võ lâm truyền kỳ, Trai nhảy. Bộ phim tư nhân được kỳ vọng nhiều nhất đã được chủ phim xác nhận sẽ được gửi đi tranh Cánh diều năm nay là Áo lụa Hà Đông, phim giành giải Khán giả bình chọn tại Pusan.
Tuy nhiên, điều mà các hãng phim quan tâm chính là sự rõ ràng về tiêu chí và độ tin cậy của ban giám khảo. NSX Phước Sang cho rằng: "Quan trọng là thành phần BGK phải uy tín. Tiêu chí chấm cũng phải rõ ràng. Ví dụ tiêu chí của LHP là sự sáng tạo mới, vậy tiêu chí chấm giải của mình là gì? Là cái lạ hay sự sáng tạo?".
Lê Bảo Trung, đạo diễn vừa giành giải Phim truyện nhựa cho Đẻ mướn của Hội Điện ảnh TP.HCM nói: "Thông thường, mỗi giải Ban giám khảo có đưa ra tiêu chí riêng cho giải đó. Giải Cánh diều quan tâm đến những phim làm mang tính chất cổ động, tuyên truyền, phục vụ cho đối tượng khán giả nào đó trong khi anh em trong Nam làm phim giải trí lại không phù hợp với tiêu chí của giải".
Mặc dù tới 5/3 mới hết thời hạn gửi phim nhưng đã có hãng phim xác định không tham dự giải. Phải chăng Cánh diều không có sức hút? Dòng máu anh hùng, bộ phim truyện nhựa có kinh phí 1,5 triệu USD của hãng Chánh Phương coi trọng việc tìm kiếm các đối tác phát hành nước ngoài hơn là việc gửi phim đi dự Cánh diều.
"Theo tôi phim làm ra là để hấp dẫn khán giả chứ không phải đi dự giải. Các giải thưởng không phải là ưu tiên lúc này vì thực tế chúng tôi đã từng từ chối một lời mời đi LHP. Thêm nữa có rất nhiều LHP rất kén phim, dự giải này lại mất đi cơ hội dự các giải khác. Nhưng điều quan trọng nhất là phim vẫn chưa hoàn thành thì làm sao gửi đi", diễn viên kiêm nhà sản xuất Dòng máu anh hùng, Johhny Trí Nguyễn nói.
Rõ ràng Cánh diều vẫn chưa tìm được tiếng nói chung giữa dòng phim thương mại và nghệ thuật và ngay giới làm phim cũng chưa thể đặt hết niềm tin vào giải thưởng này. Có vẻ như Cánh diều đang dần mất đi vị thế của mình nhất là khi cánh làm phim TP.HCM đang tràn trề hy vọng sẽ có riêng một LHP để tìm một tiếng nói thực sự công bằng.
