Do sự “bùng nhùng” trong cách phối hợp của các phòng ban và chính quyền sở tại, khiến hàng nghìn hộ dân trên địa bàn TP Móng Cái, trong đó có phường Trà Cổ hàng ngày đang thấp thỏm chờ đợi được cấp mới, cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).
Nghịch lý ở chỗ, Nghị định 88/2009/NĐ-CP, quy định cụ thể thời gian thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ lâu nhất cũng không quá 50 ngày. Thế nhưng sự việc ở đây lại được tính bằng năm mà người dân chưa hề nhận được bất kỳ sự trả lời thoả đáng nào từ phía cơ quan chức năng và chính quyền sở tại.
Người dân “mỏi cổ” chờ...
Với khoảng 1.300 hộ chưa được cấp đổi hoặc cấp mới sổ đỏ, phường Trà Cổ được kỳ vọng là một trong những địa phương “điểm” của TP Móng Cái thực hiện kế hoạch năm 2010 về cấp đổi sổ đỏ cho nhân dân trên địa bàn thành phố, trên cơ sở nhằm hoàn thiện bản đồ địa chính. Tuy nhiên, trái ngược với dự kiến, sự việc diễn ra hết sức “bùng nhùng”, nhiều vướng mắc.
Đáng chú ý là các hộ dân xung quanh dự án đoạn đường 1,3km qua phường Trà Cổ. Dự án hoàn thành đã hơn một năm, theo quy định, sau khi Nhà nước trưng dụng đất làm đường, phần đất còn lại của các hộ dân sẽ được đo đạc, thẩm tra để cấp lại sổ đỏ. Đó là quyền lợi chính đáng của người dân mà chính quyền phải đáp ứng. Tuy nhiên, hơn 1 năm trôi qua, chưa có bất kỳ một gia đình nào trong tổng số 103 hộ dân hai bên tuyến đường này được cấp lại sổ. Lý do là, có sự thay đổi về diện tích (chủ yếu là tăng lên) sau khi một phần đất đã được lấy đi để làm đường. Phòng Tài nguyên - Môi trường (TNMT) TP Móng Cái và cán bộ phường Trà Cổ giải thích là do ngày trước đo vẽ không chính xác, nên diện tích thực tế hiện tại chênh lệnh với sổ, chưa kể đến sự phân loại đất (đất vườn, đất ở…). Vậy nên, khi tiến hành cấp đổi “sổ đỏ”, việc xác định nguồn gốc đất tăng thêm, diện tích, hạn mức đất ở liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ tài chính đối với thửa đất của người dân. Và thế là, cán bộ phường và cán bộ Phòng TNMT của thành phố bắt đầu “rối tung” trong công việc. Kết quả, chưa có một hồ sơ của người dân nào được hoàn thiện để làm sổ.
Bà Nguyễn Thị Sinh, một người dân khu Nam Thọ, phường Trà Cổ bức xúc: “Thực hiện chủ trương chính sách của Nhà nước đối với dự án đầu tư xây dựng tuyến đường đi Trà Cổ, gia đình tôi đã bàn giao cho Nhà nước hơn 20m2 đất trong tổng số hơn 100m2 đất của gia đình để tạo điều kiện thuận lợi về mặt bằng cho đơn vị thi công. Sau khi dự án hoàn thành, diện tích đất gia đình tôi bị thay đổi, địa phương thông báo đổi lại sổ mới cho phù hợp với diện tích hiện có. Tuy nhiên đã hơn một năm, hầu hết người dân vẫn chưa được cấp sổ mới. Vì không có sổ đỏ, nhiều gia đình không vay mượn đồng vốn làm ăn từ các Ngân hàng và cũng không thể xây dựng khi có điều kiện”. Đồng cảnh với bà Sinh, bà Nguyễn Thị Tươi cũng nằm trong diện cấp đổi sổ mới do dự án đường Trà Cổ lấy đi một phần của nhà bà. Bà Tươi đã nhiều lần kiến nghị tới phường và thậm chí nguyện vọng muốn được rút lại hồ sơ, rút sổ cũ về nhưng cũng không xong.
“Nói mồm” và “cầm tay chỉ việc”
Sau các buổi làm việc với Phòng TNMT TP Móng Cái, Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất (ĐKQSDĐ, thuộc Phòng TNMT) và với UBND phường Trà Cổ, phóng viên nhận ra sự mâu thuẫn khó hiểu trong cách phối hợp làm việc của các cơ quan chức năng này. Ông Trần Văn Tiến, Trưởng Phòng TNMT và đại diện Văn phòng ĐKQSDĐ cho biết, phường Trà Cổ có nhiều thuận lợi trong cấp lại sổ đỏ vì đa số là dân bản xứ. Vì thế dễ dàng hơn trong việc lấy ý kiến về nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất. Đây cũng là lý do địa phương này được kỳ vọng sẽ làm “điểm” cho toàn thành phố, trong đó ưu tiên đoạn 1,3km đường kể trên. Nhưng thực tế là, 14 bộ hồ sơ làm mẫu mà phường Trà Cổ gửi lên đều mang đi rồi lại mang về! Lý do được các vị này cho rằng, đã cầm tay chỉ việc rồi mà phường vẫn làm sai. Ông Tiến nói: Chúng tôi còn chỉ cụ thể chỗ này phải làm thế nào, chữ ký của ai, thiếu những gì... mà không hiểu sao vẫn chưa làm được. Ông khẳng định thêm: “103 trường hợp ở Trà Cổ, nếu mà phường chuyển lên đúng hồ sơ, thủ tục thì trong vòng 1 tháng chúng tôi giải quyết xong”.
Ngược lại, ông Lê Chiến Trung, Chủ tịch UBND phường Trà Cổ thì nói phường mình đã làm hết trách nhiệm. Cán bộ địa chính phường Trần Văn Thành còn cho phóng viên biết, thực tế vướng mắc trong cấp đổi, cấp mới sổ đỏ diễn ra trên toàn địa bàn thành phố, không xã, phường nào thực hiện được chứ chẳng riêng gì Trà Cổ. Ông Thành khẳng định: “Chúng tôi đã đem hồ sơ lên 3 lần mà không được, họ chỉ nói mồm rằng phải sửa lại cho đúng quy định, chứ chẳng có văn bản gì”. Cũng theo ông Thành, Phòng TNMT không đưa ra một quy trình chuẩn, hồ sơ mẫu nên rất khó cho các phường, xã thực hiện. Trong khi đó, kế hoạch của UBND TP Móng Cái cũng rất chung chung. Cán bộ địa chính này cho biết, nhiều phường, xã khác cũng đang lúng túng vì chuyện này, chỉ cần Phòng TNMT có mẫu hồ sơ chuẩn để áp dụng thì mọi việc sẽ đẩy nhanh được.
Có thể nói, những khó khăn trong việc xác định nguồn gốc đất, chênh lệch diện tích, hạn mức đất để cấp sổ đỏ, có thể diễn ra ở nhiều địa phương khác trên địa bàn toàn tỉnh. Thế nhưng ở Móng Cái mà điển hình ở phường Trà Cổ không hiểu sao khó khăn lại được xuất phát từ sự phối hợp làm việc một cách kỳ cục như vậy. Việc này cần phải được lãnh đạo TP Móng Cái quan tâm chỉ đạo cụ thể để giải quyết dứt điểm.
