Dự án tuyến băng tải ống vận chuyển than từ Xưởng sàng 56 của Công ty Than Mạo Khê xuống cảng Bến Cân (Mạo Khê) của TKV, (tổng mức đầu tư hơn 500 tỷ đồng), được khởi công xây dựng từ tháng 5-2008. Theo Quyết định phê duyệt dự án của TKV thì đến tháng 12-2008 phải đưa vào sử dụng. Nhưng đến nay tiến độ dự án vẫn ì ạch do vướng mắc trong GPMB. Điều này đồng nghĩa với việc người dân thị trấn Mạo Khê tiếp tục phải hứng chịu tình trạng ô nhiễm môi trường do vận chuyển than bằng ô tô.
Mục tiêu đầu tư xây dựng tuyến băng tải chở than từ Xưởng sàng 56 đến Cảng Bến Cân - Mạo Khê nhằm thay thế vận chuyển than bằng ôtô, hạn chế tối đa tác động xấu đến môi trường. Theo thiết kế, tuyến băng tải có chiều dài 3920m, được giới hạn điểm đầu (chất tải) là bãi chế biến than cục khu Xưởng sàng 56, điểm cuối (dỡ tải) là Cảng Bến Cân (Mạo Khê). Toàn tuyến băng tải ống trên đi qua 6 khu dân cư của thị trấn Mạo Khê, với tổng số 91 hộ dân gồm 97 thửa đất phi nông nghiệp và 15,467m2 đất nông nghiệp, cùng các công trình bị ảnh hưởng nằm trong diện GPMB.
Sau hơn 1 năm kể từ khi khởi công, dự án mới chỉ xây được một vài trụ bê tông
Cho đến nay, các chỉ tiêu dự án thực hiện đều đạt rất thấp. Theo đánh giá của ông Trần Ngọc Trãi, Phó Ban QLDA Tuyến băng tải chở than từ Xưởng sàng 56 đến Cảng Bến Cân, tiến độ thực hiện dự án thời gian qua là rất chậm. Nguyên nhân chính là do mức giá đền bù cho người dân ở khu vực bị ảnh hưởng chưa thỏa đáng nên các hộ dân không chịu bàn giao đất, dẫn đến tiến độ giải phóng mặt bằng còn ì ạch... Nhà thầu cũng mới chỉ thi công được 1 số trụ bê tông tại khu phố Vĩnh Phú, san mặt bằng trên diện tích đất nông nghiệp đã thu hồi.
Có 12 hộ dân bị ảnh hưởng tại khu Vĩnh Phú, chưa thống nhất chính sách tái định cư phân tán, đồng thời cũng không đồng ý với dự kiến phương án bồi thường. Những hộ này đề nghị được bồi thường đất ở theo giá thị trường tại thời điểm Nhà nước thu hồi phục vụ Dự án. Mặt khác, các hộ dân này cho rằng, việc thực hiện trình tự, thủ tục thẩm định, xét duyệt hồ sơ thu hồi giao đất, thuê đất, thẩm định phương án, dự toán bồi thường của các cơ quan chuyên môn còn chậm, chưa đúng theo thời gian quy định. Đơn giá bồi thường về đất và tài sản (vật kiến trúc, cây trồng... ) gắn với đất thu hồi có điểm không còn phù hợp...
Chưa có mặt bằng nên nhà thầu chỉ triển khai xây dựng cầm chừng
Tìm hiểu tại địa phương, chúng tôi được biết, tuy diện tích đất canh tác nông nghiệp tại thị trấn Mạo Khê đã thu hồi và được triển khai bồi thường GPMB nhanh nhất để thi công dự án song vẫn còn những vướng mắc chưa được giải quyết thấu đáo, dẫn đến ảnh hưởng tiến độ thi công. Trao đổi với chúng tôi, ông Dương Văn Tân, xã viên đội 7 của HTX dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Thắng, gia đình ở tại khu phố 2 cho biết: Giá bồi thường đất nuôi trồng thuỷ sản cho thửa đất 197, tờ bản đồ số 3 của gia đình quá thấp. Do vậy ông chưa nhận tiền bồi thường GPMB. Hoặc trường hợp bà Lưu Thị Tĩnh có thửa đất số 198 kế bên cũng có nguyện vọng như vậy...Cùng với đất nông nghiệp, vấn đề đất ở cho các hộ tái định cư đang đặt ra và cũng cần được giải quyết cho phù hợp với nguyện vọng của người dân phải di chuyển để thi công dự án.
Bên cạnh đó, sự phối hợp của các ban, ngành, địa phương liên quan trong thực hiện Dự án chưa được như mong muốn. Ngoài một vài nguyên nhân chủ quan thì nguyên nhân khách quan là bất cập trong quy hoạch, đã ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ thực hiện dự án. Đó là quy hoạch dự án thì lớn, nhưng thực hiện thì làm theo từng bước, dẫn đến công tác giải phóng mặt bằng tại dự án này gặp khó khăn, ảnh hưởng đến tiến độ chung trong quá trình thực hiện dự án.
Theo Quyết định phê duyệt điều chỉnh “Đầu tư tuyến băng tải chở than từ Xưởng sàng 56 đến Cảng Bến Cân - Mạo Khê”, Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam đã điều chỉnh thời gian thực hiện Dự án đến hết năm 2009. Tuy nhiên, việc thực hiện Dự án theo thời gian mà quyết định này đưa ra có vẻ khó khả thi vì hiện tại, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư vẫn đang "nằm" tại UBND huyện Đông Triều, chờ được “xem xét”. Trong khi đó, những người thường xuyên phải đi qua thị trấn Mạo Khê trên QL18A, và các hộ dân nằm dọc trên tuyến vận tải này vẫn phấp phỏng chờ đợi với một hy vọng sẽ sớm giảm được tình trạng ô nhiễm môi trường do vận chuyển than bằng ô tô từ nhà sàng 56 đi xuống cảng Bến Cân tiêu thụ.
