Champions League sạch bóng Serie A, vì sao?

Lần lượt Juventus, Inter và Roma rời Champions League theo những cách khác nhau, khiến cho Serie A một lần nữa trắng tay ở giải đấu hàng đầu châu Âu. Bài học của thất bại một năm trước dường như không làm thức tỉnh những người Italia đang ngủ mơ với thành công trong quá khứ, khiến cho Serie A - từng là giải đấu khắc nghiệt nhất thế giới và có thời kỳ thống trị các Cúp châu Âu, giờ chỉ còn là kẻ "chầu rìa" trong cuộc chơi của người Anh và Tây Ban Nha...

Serie A đang ở đâu?

Trong khoảng thời gian mà Serie A thống trị các Cúp châu Âu, vốn là thời điểm của hơn một thập niên trước, những tifosi của bóng đá hình đất nước chiếc ủng tự hào mà rằng, "ai có thể cản bước chúng ta"?. Khi ấy, Milan và Juventus thay nhau góp mặt trong những trận chung kết Champions League, còn UEFA Cup đích thực là sân chơi riêng của Serie A.

Nhưng giờ thì khác, ngay cả những người mơ mộng và đầy lạc quan cũng phải thừa nhận sự sự xuống cấp của Serie A. Quá khứ hào nhoáng, với 25 lần góp mặt trong các trận chung kết C1/Champions League - nhiều hơn bất kỳ giải đấu nào khác, đã phải nhường chỗ cho nỗi thất vọng.

Kể từ sau chức VĐ đầy ấn tượng của Milan ở Athens 2007, với một cuộc chiến mà Rossoneri một mình chống lại 3 đại diện Anh, đến nay Serie A đã không còn là gì trên đấu trường châu lục. Từ Champions League đến UEFA, các đội bóng được gắn mác Serie A dễ dàng bị đánh bại bởi những đối thủ thua họ toàn diện (nếu xét về danh tiếng lẫn lực lượng).

Một năm trước, trong thời điểm mà cuộc thoái trào của Serie A diễn ra với một tốc độ khủng khiếp, Roma trở thành đại diện duy nhất của bóng đá Italia góp mặt ở tứ kết. Nhưng khi cuộc thoái trào không những không ngừng lại, mà còn bùng nổ với tốc độ nhanh hơn nữa, lễ bốc thăm vòng tứ kết ở Nyon vào ngày 20/3 tới sạch bóng người Italia.

Hai năm liên tiếp với những thất bại thảm hại đã cho thấy một thực tế rất đáng báo động với người Italia: Serie A đang tụt lùi so với mặt bằng chung của bóng đá châu lục. Người ta có thể biện minh cho sự thất bại bởi yếu tố may mắn, nhưng hai năm liên tiếp xảy ra cùng một kịch bản thì rõ ràng sự may rủi không còn ảnh hưởng nhiều.

Sau những cuộc chia tay của Sampdoria, Fiorentina và Milan ở UEFA Cup, đến lượt Juve, Inter và Roma bị thổi bay khỏi sân chơi danh giá nhất châu Âu. Giờ đây, Serie A chỉ còn duy nhất Udinese ở UEFA Cup để hy vọng vớt vát chút danh dự, nhưng khi đối thủ là ĐKVĐ Zenit, bi kịch sẽ tiếp tục kéo dài?

Thất bại vì thiếu sự vận động trong đội hình

Ngay cả khi một kịch bản lãng mạn xảy ra với Udinese ở UEFA Cup, có nghĩa là đội quân của HLV Pasquale Marino sẽ tiễn Zenit khỏi vòng 1/8, thì xét cho cùng Serie A vẫn là một kẻ thất bại, là giải đấu hạng hai ở châu Âu. Vì sao? Thước đo quan trọng nhất của một giải đấu nằm ở Champions League, chứ không phải sân chơi UEFA Cup.

Đó là một thực tế mà bóng đá Italia phải nhìn nhận, bởi Premier League có đến 4 đại diện ở tứ kết Champions League, trong khi Tây Ban Nha có 2 và Bundesliga cũng góp mặt một đội. Thậm chí, ngay cả Bồ Đào Nha cũng chiếm một trong 8 suất của vòng tứ kết, với phong độ khá tốt của Porto.

Những gì xảy đến với Italia thời điểm này là hệ quả do chính hành động của họ. Ở cấp CLB, Milan lên đỉnh vinh quang 2007. Trên thế giới, ĐT Italia là vua với chức VĐ ở Berlin một năm trước đó. Chính những thành công ấy đã khiến người Italia ảo tưởng và ngủ quên trên chiến thắng.

So với Premier League hay La Liga, vấn đề lớn nhất của bóng đá Italia là không có được những đổi mới trong thời gian dài. Điểm chung của các CLB là không muốn thay đổi lực lượng sau khi đã đạt được thành công. Quan điểm này là hoàn toàn sai lầm, bởi không có sự vận động thường xuyên khiến đội ngũ chịu sức ì lớn, và thất bại hai năm liên tiếp là cái giá phải trả.

Hãy ngó sang Premier League để thấy sự khác biệt. Thành công của M.U trong những năm gần đây là đội ngũ được vận hành một cách liên tục. Sau mỗi chiến thắng vào cuối mùa, M.U luôn mang về ít nhất một ngôi sao để tự làm mới mình. Như thế, đội hình được vận động liên tục, và các vị trí luôn sẵn sàng ở mức cao nhất để tránh bị đào thải.

Cách làm ấy không có trong suy nghĩa của các CLB Serie A. Một đội ngũ chiến thắng đồng nghĩa với việc bất khả xâm phạm. Nếu muốn tăng cường lực lượng, điều duy nhất các CLB làm là mang về những nhân tố... dự bị, hoặc đã qua thời đỉnh cao. Chính sách chuyển nhượng của Milan, Juve, Inter và Roma đều chung quan điểm này.

Thành công? Trước hết cần một cuộc cách mạng

Thất bại lần này có lẽ là cần thiết để làm thức tỉnh người Italia. Nhưng để hướng tới thành công trong tương lai gần, điều cần thiết là một cuộc cách mạng lớn, cả về tư tưởng lẫn lối chơi, nếu Serie A không muốn thêm một lần nữa lạc hậu so với các đối thủ của mình.

Với Inter, sau 3 năm liên tiếp không đi sâu hơn vòng knock-out, yếu tố tâm lý là cần thiết nhất, nhưng có vẻ như Mourinho không thể làm được điều này. Vị HLV người Bồ Đào Nha đã thất bại hoàn toàn trong mùa giải đầu tiên trên đất Italia, bởi những gì ông có hiện tại là sự lặp lại của triều đại Mancini.

Có thể Inter không cần sa thải Mourinho để mang về một HLV mới, nhưng chủ tịch Moratti cần tìm cho "người đặc biệt" một trợ lý am hiểu về tâm lý. Inter luôn mạnh ở Serie A, nhưng mỗi khi bước ra đấu trường quốc tế, họ đều run sợ ngay cả khi đối thủ của mình là một đội bóng nhỏ.

Juve thì khác. "Lão phu nhân" đang dần có một nền tảng ổn định. Nhưng một thực tế là nền tảng ấy sẽ không thể phát huy tối đa hiệu quả dưới sự chỉ đạo của HLV Ranieri (chỉ đạt đến 70% khả năng). Điều Juve cần là một HLV vừa có năng lực, cá tính, và sự quyết đoán ở những thời khắc quyết định, giống như Marcello Lippi - đạo diễn của những thành công vang dội từ 1996-2003.

Roma có lẽ không được kỳ vọng nhiều, nhưng đội bóng thủ đô vẫn cần có một cuộc cách mạng về lối chơi. Hiện tại, Roma quá phụ thuộc vào Totti, không có nhiều chiến thuật để thay đổi khi cần thiết. Và quan trọng hơn, Roma có quá ít tên tuổi tầm cỡ thế giới để có thể tạo nên khác biệt. Hai bản hợp đồng lớn của Roma mùa Hè năm ngoái, Riise và Baptista, đều là những kẻ bỏ đi ở CLB cũ.

Một cái tên khác, dù không dự Champions League mùa này nhưng cũng cần nhắc đến là Milan. Không thể phủ nhận Milan là đầu tàu của Serie A ở Champions League, nhưng chính họ là biểu tượng cho một hình ảnh cũ kỹ, bảo thủ và tụt dốc không phanh.

Milan đã quá đặt nặng vào việc kiếm tiền cũng như đánh bóng thương hiệu, để rồi cái giá phải trả là ngay cả sân chơi UEFA Cup cũng mang đến thất vọng. Những cuộc cách mạng về lực lượng đang được diễn ra từ mùa giải này, nhưng Milan cần mang đến những nhân tố mới cần thiết cho lối chơi, chứ không phải bổ sung đội ngũ trên băng ghế dự bị.

Đã đến lúc Serie A cần nhìn lại mình, cần thực hiện một cuộc cách mạng triệt để nếu không muốn một năm sau tiếp tục sắm vai khán giả nhìn các đại diện Premier League và La Liga làm mưa làm gió ở Champions League.