Khảo sát một loạt trung tâm bán đồ chơi lớn, bao gồm cả các trung tâm thương mại, các siêu thị ở Hà Nội, rất nhiều gian hàng bán đồ chơi không có nguồn gốc, xuất xứ, nhiều mặt hàng chất lượng rất thấp, vừa động vào đã rơi, gãy như ôtô điều khiển từ xa, siêu nhân lắp ghép, máy bay… một số loại đồ chơi mô hình cỡ nhỏ không có những thông tin cảnh báo về độ tuổi sử dụng; nhiều đồ chơi điện tử phát ra âm thanh cường độ cao dễ gây tổn thương cho thính giác của trẻ.
Ngay cả một số loại đồ chơi bị cấm buôn bán như gươm, đạn nổ, súng nhựa vẫn bày công khai mà chưa một cơ quan chức năng nào xử lý. Theo chị Nguyễn Minh Loan, chủ cửa hàng bán đồ chơi và lưu niệm trên phố Huế: Đồ chơi nhập khẩu nhan nhản khắp các tuyến phố Hà Nội, 80% là hàng nhập khẩu, kiểu dáng đa dạng, nhiều tính năng, màu sắc hấp dẫn, giá quá rẻ.
Nhưng nhiều thú nhồi bông, nếu để thấm nước, sẽ ố và phai màu nhuộm trên vải; đồ chơi nhựa khá mỏng, dễ vỡ, tạo thành ba-via có cạnh sắc dễ gây thương tích cho trẻ. Anh Nguyễn Hoàng Hiệp, phụ trách quan hệ đối ngoại Công ty kinh doanh PVC cho biết: Pháp luật Nhà nước nghiêm cấm không sử dụng nhựa PVC để sản xuất đồ chơi cho trẻ em, song nhiều đơn vị gia công đồ chơi trong nước cũng như nước ngoài vẫn dùng loại nhựa này, bởi chi phí thấp, đồ chơi sáng bóng, đẹp hơn, mềm dẻo hơn…
Tuy nhiên, với độ non của da trẻ em, trẻ sẽ dễ bị nhiễm độc chì, các chất kim loại nặng khác, thậm chí nhiều nhà sản xuất còn cho phẩm màu công nghiệp cấm sử dụng để tạo nên màu sắc rực rỡ cho đồ chơi. Chị Trần Thu Huyền, Hiệu phó trường Mầm non tư thục Hướng dương cũng cho rằng: Trong khi đồ chơi do các nhà sản xuất trong nước bán trên thị trường giá cao, lại không nhiều sự lựa chọn thì đồ chơi ngoại nhập, nhất là đồ chơi Trung Quốc giá rẻ, phong phú.
Tất nhiên khi mua về, nguồn hàng thường không có những thông số kỹ thuật đảm bảo an toàn về cơ lý, không có cảnh báo về độ tuổi, nếu trẻ hiếu động chạy nhảy làm gãy, vỡ, long tróc xe đạp, cầu trượt, ôtô điện, hoặc cầm nuốt những mẩu lắp ghép nhỏ, không kiểm soát được, sẽ rất nguy hiểm.
Chưa hết, theo chị Nguyệt bán hàng trên phố Lương Văn Can, báo chí gần đây cảnh báo nhiều loại búp bê thân mềm nhỏ bán trên thị trường, khó xác định độ an toàn do có thể ẩn chứa nhiều loại virus gây bệnh từ áo quần, vải, bông; chất độc từ các loại vải, hạt nhựa, nước sơn bóng trên búp bê, gây ngứa, nhiễm khuẩn đối với trẻ.
Các chuyên gia về gia đình và trẻ em Vụ Bảo vệ Bà mẹ - Trẻ em Bộ Y tế ghi nhận, từ năm 2005 đến nay đã có hơn 84.000 trẻ bị tai nạn thương tích do sử dụng các loại đồ chơi nguy hiểm. Ông Ngô Quốc Khang - Giám đốc Công ty Vĩnh Khang chuyên cung cấp sản phẩm chăm sóc trẻ em cho biết, các tiêu chí an toàn, chức năng bảo vệ sức khỏe, định hướng giáo dục, trí tuệ trong các sản phẩm dành cho trẻ em rất được các nước quan tâm.
Nếu là sản phẩm nilon bao giờ cũng có cảnh báo để xa tầm tay trẻ em, nếu sản phẩm dùng pin thì ngoài móc cài còn gắn thêm vít, chỉ người lớn mới mở được, tránh trường hợp trẻ em lấy pin ra ngậm; các linh kiện không sắc nhọn, không gây chấn thương; chất liệu nhựa phải là nhựa an toàn không gây độc, nếu vỡ không gây xây xước cho bé.
Đáng tiếc, hầu hết các sản phẩm đồ chơi trẻ em ở thị trường Việt Nam đều... quên điều này. Tiến sỹ Vũ Văn Diện, Phó Tổng cục trưởng Tổng Cục Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng Việt Nam cho rằng: Việt Nam từ lâu đã xây dựng hệ thống tiêu chuẩn như TCVN 5682- 1992 hay TCVN 6238-1:1997 về an toàn đồ chơi trẻ em - yêu cầu cơ lý; TCVN 9503.41 về các loại thú nhồi bông; TCVN 6238-3:1997 về an toàn đồ chơi trẻ em - yêu cầu giới hạn mức xâm nhập của các độc tố…
Tuy nhiên, một thời gian, vấn đề tiêu chuẩn chất lượng, an toàn đối với đồ chơi trẻ em chưa được quan tâm đúng mức. Ông Trần Quốc Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng hàng hóa thông tin, Tổng cục TCĐLCL đang khẩn trương hoàn thiện Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về An toàn đồ chơi trẻ em, trong đó quy định khá cụ thể việc quản lý đối với từng loại đồ chơi.
Tất cả các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu đồ chơi phải công bố tiêu chuẩn áp dụng theo TCVN 6238 (EN 71), có kèm các lời cảnh báo thích hợp, đọc được rõ ràng nhằm giảm thiểu các rủi ro vốn có trong việc sử dụng.
Người sản xuất hoặc người đại diện có thẩm quyền đề tên của mình, nhãn hiệu, địa chỉ trên đồ chơi; đảm bảo chất lượng theo đúng nội dung công bố; tuân thủ các quy định hiện hành về quản lý chất lượng hàng hóa nhập khẩu và bắt buộc phải qua giám định tại các trung tâm kiểm định chất lượng hàng hóa.
Từ 30-7, Bộ KH-CN sẽ cùng các Bộ Công an, Công thương tiến hành kiểm tra các cơ sở sản xuất, nhập khẩu tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lào Cai, Lạng Sơn nhằm tăng cường công tác quản lý đối với đồ chơi trẻ em.
