Đến nay, sau gần 4 tháng người dân thực hiện Nghị quyết 32 của Chính phủ về việc bắt buộc đội mũ bảo hiểm (MBH) khi đi xe gắn máy, người dân đã thực hiện nghiêm chỉnh. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra thị trường MBH, chất lượng MBH dường như đã bị lãng quên từ góc độ quản lý và nhà sản xuất.
Tăng thẩm mỹ, giảm chất lượng
Không như nhiều người dự đoán thị trường MBH sẽ bị bão hoà sau vài tháng thực hiện Nghị quyết 32, ngược lại tình hình thị trường MBH trong thời gian gần đây lại rộ lên bởi các nhà sản xuất đua nhau giới thiệu sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu MBH thời trang. Thị trường MBH hiện có hàng trăm mẫu MBH của hàng chục nhà sản xuất với đủ kiểu dáng, mẫu mã từ MBH kiểu lưỡi trai đến MBH rộng vành đủ kích cỡ, chất liệu từ vành bằng vải đến bằng nhựa và cả vành bọc bằng da simili...
Giá các loại MBH này cũng đa dạng và có độ chênh lệch giá vài chục ngàn đồng/MBH giữa các loại MBH cũng như giữa các nhà sản xuất và kể cả chênh lệch giữa các cửa hàng kinh doanh, dao động từ 80.000 - 220.000 đồng/MBH. Chính vì thế, thị trường MBH hiện nay có thể nói là hoàn toàn bị thả nổi từ chất lượng đến giá cả.
Qua đợt khảo sát của Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng VN tại TPHCM cho thấy, số lượng MBH được mua đắt hơn so với trước đây, nhưng tỉ lệ không đạt yêu cầu lại nhiều hơn. Chẳng hạn như trong 36 MBH được mua từ 100.000 - 210.000 đồng/cái, có đến 29 MBH không đạt yêu cầu, chiếm 81%.
Điều đáng nói là các loại MBH đang bày bán trên thị trường hiện nay có nhiều loại không có tác dụng bảo vệ an toàn cho người sử dụng, mà chủ yếu là chỉ để đối phó với cảnh sát giao thông, đội cho có mà thôi. Kết quả khảo sát của Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng VN tại TPHCM đã chứng minh điều này.
Phải chấn chỉnh lại từ đầu
Ông Nguyễn Nam Vinh - Chủ tịch Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng VN tại TPHCM - cho biết: "Với cách khảo sát lấy mẫu ngẫu nhiên bằng cách mua MBH tại 10 trung tâm, cửa hàng lớn tại 7 quận nội thành TPHCM với tổng số 50 MBH nhãn hiệu khác nhau của 40 nhà sản xuất trong nước và NK, hội đã gửi tất cả mẫu hàng này đến Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng khu vực 3 (TT3) thử nghiệm 2 chỉ tiêu chính: Độ bền va đập và hấp thu xung động theo TCVN 5756:2001. Kết quả cho thấy, chỉ có 10/50 mẫu, chiếm tỉ lệ 20% mẫu đạt yêu cầu, giảm 10% so với kết quả đợt khảo sát vào cuối năm 2007 (70% mẫu kiểm tra không đạt yêu cầu).
Theo nhận xét của TT3, với 40 mẫu có kết quả gia tốc giội lại tức thì không đạt yêu cầu, vượt trên mức cho phép, có nghĩa là những MBH này không có chức năng chịu va đập và hấp thu xung động gì cả. Như thế thì người đội những MBH này khi gặp phải tai nạn vẫn bị chấn thương sọ não như thường. Đáng nói hơn là so với đợt kiểm tra khảo sát lần trước, lần này chất lượng lớp đệm mềm bên trong lại kém hơn, thể hiện qua tỉ lệ MBH có kết quả gia tốc giội lại tức thì tăng 16%.
Kết luận này cũng trùng khớp với nhận xét của các cơ quan chức năng về tình hình chất lượng MBH sản xuất trong thời gian gần đây: Tuy có mẫu mã phong phú, màu sắc đẹp mắt hơn, nhưng kích thước MBH ngày càng nhỏ, lớp đệm mềm bên trong không chỉ bị thu hẹp mà còn mỏng hơn, chỉ khoảng 60-70gr (theo quy định là 100gr)".
Ông Vinh nhận định thêm: "Qua kết quả thử nghiệm 50 MBH đợt này cho thấy, khi tỉ lệ người đội MBH đi xe gắn máy đạt 100% thì tình hình chất lượng MBH còn nhiều vấn đề đòi hỏi các nhà sản xuất, cơ quan quản lý quan tâm hơn".
Để lập lại trật tự này, ông Hoàng Lâm - PGĐ Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng khu vực 3 - cho rằng: "MBH là mặt hàng liên quan trực tiếp đến tính mạng con người, nên không thể thả nổi theo dạng tự DN công bố chất lượng.
Cần thay đổi ngay việc để các DN tự công bố chất lượng sang việc thực hiện cấp dấu chứng nhận sản phẩm cho các DN sản xuất. Sau khi các DN tiến hành đăng ký sản xuất, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng, tiến hành kiểm định mẫu..., nếu DN nào đạt các tiêu chuẩn bắt buộc sẽ được cơ quan chức năng cấp dấu chứng nhận trên từng sản phẩm. Trong quá trình lưu thông, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục lấy mẫu bất kỳ để kiểm tra, nếu không đạt sẽ bị rút ngay dấu chứng nhận".
