Xung quanh vấn đề chất lượng mũ bảo hiểm, ông Hoàng Lâm - phó giám đốc Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 - cho biết:
- Rất khó đánh giá đầy đủ về chất lượng các loại MBH trên thị trường vì nguồn gốc MBH rất đa dạng. Có loại sản xuất trong nước, loại nhập khẩu theo đường chính ngạch có kiểm soát và cả loại không rõ nguồn gốc.
MBH nhập khẩu theo đường chính thức khá đa dạng và từ nhiều nguồn như Thái Lan, Malaysia, Hàn Quốc, Trung Quốc... được kiểm tra chất lượng và dán tem kiểm tra. Theo qui định, nếu chất lượng MBH qua kiểm tra không đạt yêu cầu sẽ bị tái xuất hoặc hủy bỏ. Còn MBH nhập khẩu không chính thức hoặc nhập lậu thì không kiểm soát được nên vấn đề chất lượng của nhóm này cần phải được quan tâm.
Đối với MBH sản xuất trong nước, theo qui định chất lượng MBH phải phù hợp với yêu cầu tại tiêu chuẩn TCVN 5756: 2005. Các nhà sản xuất có thể yêu cầu thử nghiệm tại phòng thí nghiệm có đủ năng lực và được công nhận để xác định chất lượng MBH. Sau đó, nhà sản xuất phải công bố phù hợp với tiêu chuẩn tại chi cục tiêu chuẩn đo lượng ở địa phương. Tuy vậy, hiện trạng pháp lý của nhiều loại mũ đang được bày bán trên thị trường là không rõ ràng. Điều nay cho thấy việc kiểm tra MBH trên thị trường chưa được thực hiện nghiêm túc và có thể nói là rất thiếu kiểm soát.
Theo Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, đến cuối năm 2006 cả nước có hơn 18,4 triệu môtô, xe gắn máy (so với năm 2005 tăng 14,1%, bình quân mỗi năm gần đây cả nước đăng ký mới từ 2-2,5 triệu môtô, xe gắn máy). Nếu tính bình quân ít nhất một môtô, gắn máy có hai người sử dụng MBH thì cả nước cần khoảng 40 triệu MBH.
* Tại sao không kiểm soát được chất lượng MBH, thưa ông?
- Theo quyết định 50 của Thủ tướng Chính phủ, việc kiểm tra chất lượng MBH nhập khẩu và sản xuất trong nước được chỉ định cho các trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 1, 2, 3 và các tổ chức kỹ thuật khác thực hiện. Tuy nhiên, các đơn vị này chỉ được chỉ định thực hiện theo yêu cầu của các cơ quan quản lý. Việc kiểm tra, giám sát đối với các đơn vị sản xuất trong nước và trên thị trường thuộc quyền hạn của các cơ quan quản lý. Một số qui định còn chưa phù hợp với thực tế và cơ chế quản lý thiếu chặt chẽ là một phần nguyên nhân của tình trạng này.
* Hiện có nhiều loại MBH kém chất lượng bày bán trên thị trường và có nơi bày bán MBH trẻ em dưới dạng đồ chơi?
- Cần phải nói rõ: MBH không phải là đồ chơi trẻ em. Hiện nay có nhiều doanh nghiệp nhập khẩu có thể đã núp dưới dạng nhập khẩu đồ chơi hay MBH dành cho người đi xe đạp để né kiểm tra. Đây có thể là một kẽ hở vì Nhà nước chưa có qui định nào về tiêu chuẩn MBH dành cho người đi xe đạp cũng như chưa qui định về việc kiểm tra chất lượng với các loại sản phẩm này.
* Thưa ông, làm thể nào để giúp người tiêu dùng chọn được MBH đạt chất lượng?
- Khi bà con mua MBH sản xuất trong nước hoặc MBH nhập khẩu cần xem các thông tin chi tiết được in trên nhãn và bao bì với đầy đủ nội dung: tên sản phẩm, tên và địa chỉ cơ sở sản xuất, cỡ mũ và ngày, tháng, năm sản xuất. Đối với MBH nhập khẩu phải có tem kiểm tra (của trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 1, 2 hoặc 3) và MBH sản xuất trong nước phải có dấu hiệu công bố chất lượng (CS).
Một biện pháp khác rất khả thi là các nhà sản xuất tiến hành chứng nhận sản phẩm phù hợp với tiêu chuẩn. Qua đó sản phẩm (MBH) được chứng nhận sẽ mang dấu chứng nhận là một dấu hiệu người tiêu dùng có thể nhận biết. Thông qua việc chứng nhận sản phẩm, sản phẩm MBH sẽ được cơ quan chứng nhận giám sát chất lượng trong suốt quá trình mang dấu chất lượng. Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng là một trong những cơ quan thực hiện chứng nhận đối với sản phẩm được công nhận tại VN.
