Chích ngừa viêm gan B trong 24 giờ sau sinh: Cần hay không cần?

Nhiều chuyên gia cho rằng đã đến lúc nên thay đổi qui định chích ngừa sớm viêm gan B. Bởi vì trong những tháng đầu sau sinh, trẻ hầu như không có điều kiện để bị lây bệnh này.

Sẽ tạm hoãn chích ngừa sớm

Ông Nguyễn Đình Bảng, nguyên viện trưởng Viện Kiểm định văcxin và sinh phẩm y tế, đang dự định gửi thư tới bộ trưởng Bộ Y tế, phân tích các chứng cứ khoa học về việc có nên hay không nên tiêm văcxin ngừa viêm gan siêu vi B ngay trong 24 giờ sau sinh.

Theo ông Bảng, qui định hiện nay trong 24 giờ sau sinh các bé sẽ được chích ngừa hai mũi siêu vi B và lao. Phải tiêm ngừa lao sớm vì các lý do trong không khí có thể có vi khuẩn nhóm lao, tiêm sớm có thể giám sát phòng bệnh được cho 100% trẻ em. Chưa kể với vi khuẩn lao, tiêm muộn thì phản ứng tuberculin đã dương tính, khó khăn cho đánh giá hiệu quả miễn dịch.

Trong khi với viêm gan siêu vi B, do lây qua đường máu nên trong những tháng đầu sau sinh trẻ hầu như không có điều kiện để bị lây, trừ số trẻ có mẹ nhiễm viêm gan siêu vi B.

Trả lời báo giới về hướng khắc phục tình trạng thiếu văcxin viêm gan B hiện nay, viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư Nguyễn Trần Hiển cũng cho biết sẽ tạm hoãn tiêm ngừa cho các bé sơ sinh có mẹ không nhiễm viêm gan B. Với nhóm trẻ này, việc hoãn tiêm 1-2 tháng không ảnh hưởng tới hiệu quả miễn dịch!

Trong khi Bộ Y tế yêu cầu trước khi thực hiện các kỹ thuật y tế mới tại VN đều cần hội đồng chuyên môn thì thật bất ngờ, việc thực hiện tiêm ngừa ngay trong 24 giờ đầu sau sinh cho hàng triệu trẻ em chỉ cần dựa vào khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cho rằng tiêm sớm trong 24 giờ đầu hiệu quả miễn dịch sẽ tốt hơn. Theo một chuyên gia về điều trị, nhiều nước cũng đang thực hiện tiêm ngừa trong 24 giờ sau sinh như VN, nhưng thể trạng của họ khác hẳn.

Có người nói trong những năm qua, Chương trình tiêm chủng mở rộng đã đạt những thành quả quá lớn, nên dường như những người làm chương trình luôn ở trong tâm thế “người chiến thắng”. Bây giờ đã đến lúc phải đánh giá lại việc nên hay không nên thực hiện tiêm sớm, với sự đánh giá một cách khoa học và đầy đủ của hội đồng chuyên môn.

Chính vì những lý do nói trên, trong các cuộc họp chuyên môn sau tai biến tiêm ngừa vừa qua, đã có rất nhiều chuyên gia trong hội đồng chuyên môn của Bộ Y tế bày tỏ thái độ nên thay đổi qui định thực hiện tiêm sớm trong 24 giờ đầu sau sinh!

Giữ văcxin trong hòm bẩn!

Trong cuộc thanh tra hôm 17-5 tại một số điểm tiêm ngừa của Hà Nội, nhiều phóng viên tham gia đoàn thanh tra đã phải ngỡ ngàng vì hòm lạnh, phích lạnh chứa văcxin hầu hết ở trong tình trạng rất bẩn. Tại một điểm tiêm ngừa, nhân viên y tế giới thiệu một hòm lạnh bị hoen gỉ, gỉ sắt thôi ra toàn mặt đáy hòm một màu vàng rất khó rửa. Theo các cán bộ ở đây, hòm lạnh này đã được tài trợ hàng chục năm nay và vẫn đang được sử dụng... bình thường, trong khi những người trong đoàn tưởng đây là hòm hỏng, đã bỏ đi!

Tại một trạm y tế phường, ngoài chiếc phích lạnh khá cũ, nắp các “cục bảo ôn” đều dính đất đen sì. Theo ông Lê Văn Phủng - viện trưởng Viện Kiểm định văcxin và sinh phẩm y tế, nếu không cẩn thận (sử dụng găng tay, vệ sinh bàn tay và dụng cụ bảo quản, dụng cụ tiêm... sạch sẽ), vi khuẩn hoàn toàn có thể vào lọ văcxin khi bật nắp nhôm, dẫn đến tai biến tiêm ngừa.

Năm 2006, 2007 liên tiếp có tai biến tiêm chủng. Ông Lê Văn Phủng nói chủ trương của Bộ Y tế là làm mạnh hơn nữa công tác kiểm định để tạo “hàng rào” ngăn những sản phẩm không đủ chất lượng. Muốn làm vậy cần phải có đầu tư lớn. Nhưng có những việc có thể làm ngay giúp nâng cao hiệu quả tiêm chủng mà không cần đầu tư, như thực hiện tiêm chủng đúng qui trình, đảm bảo vệ sinh trong khâu bảo quản văcxin, xem xét qui định tiêm ngừa trong 24 giờ sau sinh...