Năm 1969, vùng kinh tế mới Phương Nam (thị xã Uông Bí) được thành lập. Những người chủ của vùng đất mới này đầu tiên là người dân Hà Nam (Yên Hưng); sau đó đến bà con từ Hải Dương, Thái Bình di cư tới.
Một số người trong đó, nhất là 27 hộ dân Thái Bình, vốn biết nghề dệt chiếu cói, lại thấy đồng đất Phương Nam hợp với cây cói, nên đã lấy giống cói từ Hoàng Quế (Đông Triều) về trồng, hình thành làng chiếu cói Phương Nam. Nhận thấy đây là hướng đi đúng, có thể phát triển kinh tế, tạo công ăn việc làm và thu nhập cho người dân nơi đây, từ cuối những năm 1970, thị xã Uông Bí đã về vùng cói Nga Sơn (Thanh Hoá) lấy giống cói về trồng thay thế giống cói địa phương. Đồng thời mời những nghệ nhân Nga Sơn, rồi vùng chiếu Hưng Hà (Thái Bình), về truyền dạy nghề, từ trồng cói, chế biến, bảo quản cói đến cách dệt, nhuộm màu, in hoa v.v... cho người dân Phương Nam. Không giống như cây cói địa phương có 3 cạnh sắc, cây cói Nga Sơn thường có thân tròn, gốc nhỏ. Với loại nguyên liệu này, chiếu Phương Nam không chỉ dễ dệt mà khi thành sản phẩm còn đều nan, trông khá bắt mắt. Sản phẩm chiếu cói Phương Nam được bạn hàng ưa chuộng. Những năm 1980 đến 1990, xã Phương Nam giống như đại công trường sản xuất chiếu, thảm cói. Khắp đường đi lối lại trong xã đều thấy cảnh chiếu thảm, bó cói xếp thành hàng phơi nắng, nhà nhà lách cách tiếng bàn dệt chiếu. Toàn bộ diện tích đồng đất rộng lớn ở đây đều trồng cói, đáp ứng nguyên liệu cho cả xã cùng làm nghề. Sản phẩm cói Phương Nam chủ yếu dùng để xuất sang thị trường các nước Đông Âu, trong đó nhiều nhất là Liên Xô (cũ). Để đáp ứng về số lượng và thống nhất mẫu mã sản phẩm, có thời xã Phương Nam chia ra làm 5-7 hợp tác xã, sau đó lại nhập lại thành một tổ hợp sản xuất lớn. Thu nhập của người dân Phương Nam lúc bấy giờ được coi là sung túc, dư giả.
Hiện nay Phương Nam vẫn là vùng phân phối chiếu cói, song đa số sản phẩm đều lấy từ vùng chiếu Hưng Hà (Thái Bình).
Thế nhưng khi thị trường Đông Âu sụp đổ thì cũng như hầu hết các HTX làm hàng thủ công xuất khẩu khác, sản phẩm chiếu cói Phương Nam không xuất khẩu được, còn thị trường trong nước cũng rất khó khăn; vì thế, làng chiếu Phương Nam chỉ trụ được một thời gian ngắn rồi teo tóp và mất hẳn. Cả vùng cói rộng lớn bị bỏ hoang; bàn dệt chiếu rộn ràng thoi đưa ngày nào giờ được xếp lên gác bếp. Hiện nay toàn xã Phương Nam chỉ còn lại 3 hộ duy trì nghề dệt chiếu cói, trong đó hộ ông Hà Thanh Thụy (thôn An Hải) là sản xuất thường xuyên. Hiện Phương Nam vẫn là vùng phân phối chiếu cói bán buôn, bán lẻ đi nhiều nơi trên địa bàn tỉnh, song đa số sản phẩm đều được lấy cất từ các vùng chiếu nổi tiếng trong cả nước. Thực tế sản xuất và buôn bán sản phẩm chiếu cói không có lãi cao. Với sự đa dạng các mặt hàng chiếu giá rẻ được làm từ tre, gỗ, nhựa v.v... như hiện nay, chiếu cói rất khó cạnh tranh. Vì thế, thay vì sản xuất ra sản phẩm, nhiều hộ làm nghề này ở Phương Nam quay sang gia công, chế biến, nhập chiếu trắng về rồi nhuộm, phun màu, in hình v.v... Chị Phạm Thị Bé, chủ đại lý chiếu cói Lượm Bé, cho biết - Cũng là cách lấy công làm lãi thôi. Với lại không làm thì bỏ mất cái nghề truyền thống, cũng tiếc!
Tuy phải cạnh tranh với nhiều dạng sản phẩm cùng loại, song theo nhiều người, với ưu thế về độ bền, chắc, hoa văn đẹp, chiếu Phương Nam vẫn được người tiêu dùng trong tỉnh ưa dùng. Thực tế 3 hộ sản xuất chiếu của xã hiện nay sản xuất không đủ bán. Hộ ông Hà Thanh Thuỷ, ngoài số lao động trong nhà, còn thuê thêm 2 nhân công; mỗi tháng nhà ông sản xuất hàng trăm chiếu hoa các loại mà cũng chỉ đủ để vợ ông trực tiếp bán ở chợ làng. Nhiều mối buôn đến đặt hàng với số lượng lớn song 3 hộ sản xuất trên đều không đáp ứng được...
Thực tế là vậy nhưng nếu khôi phục lại nghề cói Phương Nam như ngày nào thì lại gặp rất nhiều khó khăn. Nguyên nhân do vùng nguyên liệu cói không còn nữa, các đồng cói xưa đã chuyển sang canh tác lúa, rau. Muốn sản xuất, ngoài tận dụng nguồn cói mọc hoang thì phải về tận Thái Bình lấy hàng. Dây đay, một loại nguyên liệu không kém phần quan trọng phải nhập từ tỉnh ngoài với giá khá cao... Vì thế, vấn đề hiện nay là khâu nguyên liệu. Tuy nhiên, để có vùng nguyên liệu cói như trước đây ở Phương Nam thì cần sự định hướng, hỗ trợ của tỉnh, thị xã và các cơ quan chức năng...
