Sở dĩ ngày 14-3, UBND xã Hà An phải thành lập một tổ công tác để thu hồi đất, khiến chị Vũ Thị Lan có những hành động quá khích như trên, là để thực hiện theo một quyết định của UBND huyện nhằm giải quyết những tranh chấp xung quanh 91m2 đất.
Tuy nhiên, điều khó hiểu là quyết định này của huyện lại không căn cứ vào quyết định của tỉnh mà chỉ căn cứ vào những văn bản có lợi cho ông Vũ Văn Tuyên. Tìm hiểu sâu vào quá trình giải quyết tranh chấp, chúng tôi nhận thấy “cán cân” của huyện nghiêng về phía ông Vũ Văn Tuyên hơn…
Bức tường chia đôi mảnh đất tranh chấp.
Không thực hiện theo quyết định của tỉnh mà thực hiện theo công văn
Ngày 19-1-2004, UBND huyện Yên Hưng có Quyết định số 92/2004/QĐ-UB cho ông Vũ Văn Tuyên được thuê 975m2 tại ô số 13 của quy hoạch Cụm công nghiệp làng nghề sửa chữa, đóng mới tàu thuyền Hà An. Trong 975 m2 này có chồng lấn lên 91m2 đất mà gia đình chị Vũ Thị Lan - anh Lê Công Quyết đang quản lý, sử dụng. Không đồng tình với quyết định này, anh chị Lan - Quyết đã làm đơn khiếu nại. Ngày 18-10-2006, UBND tỉnh đã có quyết định giải quyết khiếu nại số 3200/QĐ-UBND, yêu cầu UBND huyện Yên Hưng phải điều chỉnh lại ranh giới của ô đất số 13 (đã giao cho ông Vũ Văn Tuyên), trả lại nguyên 91m2 như cũ. Tuy nhiên, quyết định này chưa được thực hiện thì ông Vũ Văn Tuyên lại có đơn khiếu nại và để giải quyết đơn khiếu nại này, UBND tỉnh lại ban hành công văn số 3532/UBND-QLĐĐ ngày 10-8-2007 chỉ đạo: “Giao UBND huyện Yên Hưng xem xét, giải quyết việc tranh chấp đất đai giữa ông Vũ Văn Tuyên - Giám đốc Công ty TNHH Thịnh An và ông Lê Công Quyết (thôn 2, xã Hà An) theo hướng sau:
- Giao cho ông Tuyên và ông Quyết mỗi hộ gia đình được 45,5 m2 để sử dụng vào các mục đích theo dự án đã được phê duyệt;
- Trường hợp 2 hộ không chấp nhận phương án nêu trên, giao UBND huyện Yên Hưng thu hồi toàn bộ diện tích 91,0m2 đất trên để quản lý và sử dụng vào mục đích công cộng của địa phương”.
Cùng một sự việc nhưng UBND tỉnh lại có 2 văn bản, hai cách giải quyết khác nhau. Lẽ ra, với chức năng của mình, UBND huyện Yên Hưng phải tham mưu cho UBND tỉnh huỷ bỏ một trong hai văn bản này nhưng huyện lại lấy luôn tinh thần của công văn 3532/UBND-QLĐĐ để giải quyết tranh chấp giữa 2 gia đình. Trong khi đó, Quyết định số 3200/QĐ-UBND vẫn còn hiệu lực. Và để thực hiện công văn 3532, UBND huyện Yên Hưng đã ban hành Quyết định số 377/QĐ-UBND ngày 13-3-2008, thu hồi 45,5m2 đất đã giao cho ông Tuyên mặc dù trên thực tế cả 91m2 đất tranh chấp vẫn đang được gia đình Lan - Quyết quản lý sử dụng. Và ngay sau ngày quyết định được ký, UBND xã Hà An đã thành lập tổ công tác để thu hồi 45,5m2 đã giao (trên giấy tờ) của hộ ông Tuyên như đã nói ở trên. Khi chúng tôi làm việc với UBND xã Hà An về vấn đề này, ông Vũ Đức Hoàn, Chủ tịch UBND xã, nói: “Chúng tôi chỉ thực hiện theo quyết định của UBND huyện chứ không biết quyết định của UBND tỉnh. Và huyện chỉ đạo thế nào, chúng tôi làm thế đó…”. Còn ông Nguyễn Văn Vinh, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Hưng và đại diện phòng Tài nguyên - Môi trường của huyện đều khẳng định huyện làm thế không sai, tỉnh chỉ đạo như thế nào huyện thực hiện như thế…
Sự ưu ái đến khó hiểu (!)
Ngôi nhà 3 tầng của ông Vũ Văn Tuyên được xây dựng kiên cố trong vùng quy hoạch xưởng sửa chữa, đóng mới tàu thuyền.
Tìm hiểu, chúng tôi thấy rằng, UBND huyện Yên Hưng đã có sự ưu ái rất đặc biệt đối với trường hợp của ông Vũ Văn Tuyên. Năm 2003, UBND tỉnh đã có chỉ đạo về quy hoạch Cụm công nghiệp làng nghề sửa chữa, đóng mới tàu thuyền xã Hà An, huyện Yên Hưng. Quy hoạch chi tiết của Cụm công nghiệp này được UBND tỉnh phê duyệt trên cơ sở đề xuất của Sở Xây dựng, cụ thể: “Đối với các hộ đang sản xuất làm thủ tục hợp lý hoá (từ ô số 2 đến ô số 17)…”. Theo quy hoạch, hộ ông Tuyên được giao ô số 13 với diện tích 975 m2. Nếu theo đúng chỉ đạo của UBND tỉnh, ông Tuyên chỉ được giao phần đất đang sử dụng nhưng trong quá trình thực hiện, UBND huyện Yên Hưng đã cho phép ông Tuyên thuê 975m2 đất, trong đó có 91m2 chồng lấn vào diện tích đất nhà chị Vũ Thị Lan đang quản lý sử dụng. Đồng thời, ngay từ ngày 19-1-2004, UBND huyện Yên Hưng đã có quyết định số 92/2004/QĐ-UB cho ông Vũ Văn Tuyên được thuê 975m2 đất này. Trong khi đó, gần 7 tháng sau khi cho thuê đất, huyện mới có tờ trình số 415/TT-UB ngày 10-8-2004, gửi UBND tỉnh và Sở Tài nguyên - Môi trường về việc “xin giao đất khu vực cụm công nghiệp làng nghề sửa chữa, đóng mới tàu thuyền xã Hà An, huyện Yên Hưng”. Và đến ngày 30-12-2004, UBND tỉnh mới có quyết định thu hồi và giao 99.195,9m2 cho huyện Yên Hưng quản lý để giải phóng mặt bằng xây dựng cụm làng nghề sửa chữa đóng mới tàu thuyền. Như vậy, UBND huyện Yên Hưng ưu tiên cho ông Tuyên được thuê đất trước… gần một năm thì mới được giao quyền quản lý phần diện tích đó để giải phóng mặt bằng. Thêm nữa giữa năm 2005, ông Vũ Văn Tuyên đã xây nhà ở kiên cố tại ô số 13. Khó hiểu hơn khi huyện Yên Hưng lại hợp thức hoá việc làm của ông Tuyên bằng cách cấp giấy phép xây dựng cho ngôi nhà này. Trong khi đó, diện tích ô đất số 13, UBND huyện chỉ quyết định cho ông Tuyên thuê 10 năm với mục đích làm xưởng sửa chữa đóng tàu thuyền, không được cấp làm đất ở.
Cùng với việc ưu ái về những thủ tục giao đất, xây dựng nhà ở, UBND huyện Yên Hưng còn ưu ái cho ông Vũ Văn Tuyên trong xử lý tranh chấp 91m2 với hộ chị Vũ Thị Lan - anh Lê Công Quyết. Khi xảy ra tranh chấp, thay vì thực hiện theo các quy định của pháp luật, huyện Yên Hưng đã lái sự việc theo hướng có lợi cho ông Tuyên. Cụ thể: Lẽ ra huyện phải thu hồi 91m2 do gia đình Lan - Quyết đang sử dụng theo đúng trình tự của việc bồi thường, giải phóng mặt bằng trên cơ sở quyết định thu hồi đất của UBND huyện đối với từng hộ gia đình, cá nhân; lập phương án đền bù, xác định hộ Lan - Quyết có là đối tượng được đền bù và 91m2 đất ông bà Lan - Quyết đang quản lý, sử dụng có đủ điều kiện để được bồi thường hay không?… Thế nhưng, trong các văn bản báo cáo tỉnh về tranh chấp trên, UBND huyện Yên Hưng lại chuyển hướng vụ việc từ thu hồi đất để giải phóng mặt bằng sang thu hồi đất do vi phạm hành chính với hành vi lấn chiếm đất đai (trong các báo cáo số 62/BC-UBND ngày 29-6-2006 và báo cáo số 01-BC-UBND ngày 9-1-2007). Những báo cáo này mâu thuẫn với chính những văn bản trước đó UBND huyện Yên Hưng đã ban hành. Bởi lẽ, trong quyết định thu hồi đất số 434/QĐ-UBND ngày 11-4-2006 của UBND huyện Yên Hưng đã thừa nhận việc “đang sử dụng” 91m2 này của gia đình Lan - Quyết và còn “Giao cho UBND xã Hà An thông báo cho ông Lê Công Quyết đang sử dụng đất ngừng mọi hoạt động sản xuất trên diện tích đất bị thu hồi”.
Có thể thấy vụ việc tranh chấp đất giữa gia đình chị Vũ Thị Lan - anh Lê Công Quyết và hộ ông Vũ Văn Tuyên không phải là vụ việc quá phức tạp. Nếu theo đúng chỉ đạo của UBND tỉnh về quy hoạch Cụm công nghiệp làng nghề sửa chữa, đóng mới tàu thuyền Hà An thì sẽ không có những điều đáng tiếc xảy ra. Và khi giải quyết những tranh chấp phát sinh, các cán bộ thụ lý sự việc của huyện Yên Hưng công tâm hơn thì sự việc cũng sẽ đơn giản hơn. Tuy nhiên, đến tận bây giờ, sau 3 năm từ khi vụ việc phát sinh, thì sự việc lại còn phức tạp hơn. Mới đây nhất, ngày 2-5, UBND huyện đã tổ chức họp với các bên có liên quan và thông báo rằng sự việc không thuộc thẩm quyền giải quyết của huyện nữa mà phải chờ chỉ đạo của tỉnh. Vậy là, đến bây giờ, “bóng” lại được “đá” về tỉnh, không hiểu vụ việc này bao giờ mới có hồi kết?
