Những năm gần đây, việc khiếu kiện vượt cấp có liên quan đến vấn đề đất đai ở Cẩm Phả gia tăng. Có thể nói một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng khiếu kiện vượt cấp kéo dài trong thời gian vừa qua chính là cách giải quyết chưa thấu tình, đạt lý của chính quyền cơ sở. Việc khiếu kiện kéo dài hơn 2 năm nay của gia đình bà Trần Thị Lý, tổ 1B, khu 7, phường Cẩm Thịnh chỉ vì 0,42m2 đất là một ví dụ.
* Sáng thông báo, chiều... cưỡng chế
Sau khi UBND phường Cẩm Thịnh nhận được kiến nghị của nhân dân khu 7 về việc gia đình bà Trần Thị Lý đang tiến hành phá tường rào cũ, xây dựng công trình lấn ra đường đi chung của khu, sáng ngày 2-5-2007, UBND phường đã tiến hành kiểm tra thực địa và lập biên bản xử lý vi phạm xây dựng trái phép. Tuy nhiên, gia đình bà Lý kiên quyết không chấp nhận biên bản và khẳng định việc gia đình xây dựng công trình là đúng trên diện tích đất đã được Nhà nước cấp. Ngày 3-5-2007, UBND phường Cẩm Thịnh đã cử cán bộ xuống thông báo cho gia đình bà Lý biết là buổi chiều phường sẽ thực hiện việc tháo dỡ phần tường gạch xây dựng trái phép. Và chiều ngày 3-5-2007, UBND phường Cẩm Thịnh đã tổ chức lực lượng tiến hành tháo dỡ phần tường gạch được cho là xây dựng trái phép, lấn chiếm đường đi của tổ dân. Vị trí 0,42m2 đất mà chính quyền địa phương cho rằng gia đình bà Trần Thị Lý đã lấn chiếm đất công.
Việc UBND phường Cẩm Thịnh mới chỉ tiến hành lập biên bản đình chỉ việc xây dựng mà đã tiến hành tổ chức cưỡng chế, tháo dỡ công trình và không có quyết định cưỡng chế, biên bản cưỡng chế... đã vi phạm nghiêm trọng thẩm quyền, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, quản lý công trình hạ tầng đô thị và quản lý sử dụng nhà theo quy định tại mục I, mục II, chương IV Nghị định số 126/2004 ngày 26-5-2004 của Chính phủ về thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã; nguyên tắc xác định thẩm quyền xử phạt hành chính; thủ tục xử phạt vi phạm hành chính.
* Gia đình bà Lý có lấn chiếm 0,42m2 đất?
Căn nhà ngang của gia đình bà Trần Thị Lý đã xuống cấp nghiêm trọng nhưng vẫn chưa sửa chữa được vì lý do đất tranh chấp.
Không đồng tình với cách giải quyết của UBND phường Cẩm Thịnh, gia đình bà Lý tiếp tục gửi đơn khiếu nại lên UBND thị xã Cẩm Phả, UBND tỉnh... Để làm rõ sự việc, ngày 12-6-2007 các phòng ban chuyên môn của thị xã đã cùng với UBND phường Cẩm Thịnh tiến hành kiểm tra thực địa, xác minh hồ sơ đất đai dựa trên cơ sở pháp lý là giấy CNQSDĐ số 420 do UBND thị xã cấp. Kết quả cắm mốc tại thực địa đã không được gia đình bà Lý công nhận. UBND thị xã Cẩm Phả đã có công văn đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường giúp địa phương kiểm tra cắm mốc tại thực địa. Sở Tài nguyên và Môi trường đã có công văn gửi UBND thị xã với nội dung: Căn cứ trên sơ đồ kỹ thuật, biên bản xác định ranh giới thửa đất số 151 thuộc tờ bản đồ địa chính số 31 đã được gia đình bà Lý ký nhận, UBND phường Cẩm Thịnh xác nhận và Sở Tài nguyên và Môi trường kiểm tra nghiệm thu ngày 26-2-2003 so với số liệu kiểm tra ngoài thực địa cho thấy: Gia đình bà Lý đã tháo dỡ bức tường phía đông bắc thửa đất và xây lại bức tường này. Hiện trạng bức tường xây mới không đúng với ranh giới trên bản đồ địa chính được lập năm 2003.
Ngày 3-3-2008, UBND thị xã Cẩm Phả đã có quyết định số 328/QĐ-UBND về việc giải quyết đơn khiếu nại của gia đình bà Lý do ông Nguyễn Văn Nghi, Phó Chủ tịch UBND thị xã ký đã khẳng định lại việc gia đình bà Lý lấn chiếm 0,42m2 đất công, yêu cầu gia đình bà Trần Thị Lý tự tháo dỡ phần công trình xây dựng trái phép... Về trình tự, thủ tục tiến hành cưỡng chế của UBND phường Cẩm Thịnh là chưa đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Nhà nước. Trao đổi với chúng tôi, bà Lý cho rằng: “Việc những người thực hiện pháp luật (Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND phường Cẩm Thịnh) lại làm trái pháp luật cần phải có hình thức kỷ luật cao hơn chứ không chỉ là “kiểm điểm, rút kinh nghiệm” như yêu cầu của UBND thị xã được. Để xác định gia đình tôi có lấn chiếm 0,42m2 đất hay không cần căn cứ vào hồ sơ pháp lý thể hiện rõ nguồn gốc, kích thước và vị trí thửa đất là Giấy phép xây dựng số 10/GP-UB cấp ngày 26-11-1986 và Giấy CNQSDĐ cấp ngày 25-11-1986 của UBND thị xã cấp cho gia đình tôi. Việc phường, thị xã căn cứ giấy CNQSDĐ số 420 do UBND thị xã cấp năm 2005 là không chính xác bởi vì cấp thiếu cho gia đình tôi hơn 30m2 so với thực tế”.
Được biết, hiện nay gia đình bà Lý vẫn tiếp tục gửi đơn khiếu nại và UBND tỉnh đã giao cho Thanh tra tỉnh thẩm tra xác minh, kết luận và kiến nghị giải quyết đơn khiếu nại của gia đình. Ngày 4-6-2008, Thanh tra tỉnh đã thành lập đoàn thanh tra để thực hiện nhiệm vụ nhưng đến nay vẫn chưa có kết luận về vụ việc. Từ vụ việc cụ thể trên, thiết nghĩ chính quyền cơ sở nên có cách giải quyết sự việc đảm bảo thấu tình, đạt lý và Thanh tra tỉnh sớm có kết luận rõ ràng, thông báo tới gia đình bà Trần Thị Lý.