Chờ cuộc đấu tay đôi

Chưa bao giờ người dân Pháp đi bầu đông đảo như thế: 84,6% số cử tri đăng ký đã có mặt ở phòng phiếu. Đây là tỉ lệ kỷ lục kể từ năm 1965, năm đầu tiên tổng thống Pháp được bầu theo lối phổ thông đầu phiếu.

p
Bà Royal và ông Sarkozy cùng vào vòng hai - Ảnh: Reuters
22-4 là một ngày chủ nhật đẹp trời. Dạo quanh một số trường học được trưng dụng làm điểm bỏ phiếu trong khu vực, thấy nhiều người đang kiên nhẫn xếp hàng chờ đến lượt mình. Rõ ràng cơn "địa chấn chính trị" tháng 4-2002, khi ứng viên cực hữu Jean-Marie Le Pen lọt được vào vòng hai, đã tác động mạnh mẽ đến ý thức công dân của họ.

Ông Jean-Marie Le Pen lần này về thứ tư với số phiếu 10,5%, thấp nhất kể từ năm 1974 đến nay. Không tạo nổi một cơn bão thứ hai, ông tỏ ra cay cú và cho biết sẽ chỉ tuyên bố ý kiến vào ngày 1-5 tới về việc kêu gọi cử tri dồn phiếu cho ai. 

Nay cử tri Pháp đã sử dụng lá phiếu một cách thiết thực ngay từ vòng một: hai ứng viên dẫn đầu là ông Nicolas Sarkozy của Đảng cánh hữu UMP và bà Ségolène Royal của Đảng Xã hội đã đạt tỉ lệ phiếu là 31,1% và 25,8%, gấp đôi so với tỉ lệ mà ông Chirac và Jospin đạt được ở vòng một năm 2002.

Lời kêu gọi hãy bỏ phiếu một cách thực dụng, như vậy, đã được cử tri đáp ứng. “Nạn nhân” lần này là các ứng cử viên cánh tả không thuộc Đảng Xã hội.

Ngoài Olivier Besancenot của Đảng cực tả LCR được 4,11% số phiếu, tất cả những ứng viên phe tả khác không ai đạt được đến tỉ lệ 2%. Nhóm ứng viên này sau đó đã lên tiếng kêu gọi cử tri của mình dồn phiếu cho bà Ségolène Royal ở vòng hai, kể cả bà Arlette Laguiller của Đảng cực tả Đấu tranh công nhân, ứng viên duy nhất không chịu kêu gọi bỏ phiếu cho ông Chirac để chặn đường ông Le Pen năm 2002.

Như vậy bà Ségolène Royal có cơ hội gom phiếu của cử tri cánh tả nhưng tổng số phiếu bầu cho phe tả lần này cộng lại chỉ có 36,4% (kỳ bầu cử trước đạt 40,6%). Con đường trước mặt sẽ còn nhiều chông gai với ứng viên Royal và bà phải tìm cách chiêu dụ không chỉ cử tri phe tả mà còn của các phe khác.

Ứng viên Nicolas Sarkozy tuy dẫn đầu ở vòng một nhưng sẽ phải chạy đua khá gay go. Hiện chưa có ứng viên cánh hữu nào kêu gọi cử tri mình bầu cho ông ở vòng hai cả. Trong phát biểu tối chủ nhật, ông Sarkozy đã nhấn mạnh đến một nước Pháp và "giấc mơ Pháp", với tình tương thân tương ái, không bỏ quên một ai bên lề xã hội kể cả những người đang chịu nhiều thiệt thòi.

Rõ ràng cựu bộ trưởng Bộ Nội vụ muốn thu hút lá phiếu của những ai đang còn tỏ ra e ngại và làm dịu bớt hình ảnh của mình trong vòng một, khi ông đã thành công trong việc thu hút cử tri cực hữu bằng các cam kết sẽ cứng rắn đối với vấn đề nhập cư, tội phạm, tự do hóa nền kinh tế. 

Ẩn số đang nằm ở phía ông Francois Bayrou cánh trung hữu - ứng viên về thứ ba với tỉ lệ 18,5%, tương đương khoảng 6 triệu phiếu bầu, đang giữ vai trò quan trọng trong cán cân. Hiện ông chưa đưa ra lời kêu gọi cử tri của mình nên bầu cho ai.

Kể ra cũng khó xử cho ông vì trong chiến dịch vận động tranh cử từng thẳng thừng chỉ trích các ứng viên khác, đặc biệt là ông Sarkozy. Nhưng chính cử tri của ông Bayrou cũng là những cử tri không ổn định. Người ta cho rằng trong số những người bầu cho ông, không ít người sợ những chủ trương cứng rắn của ông Sarkozy, hoặc có người tuy có cảm tình với cánh tả nhưng lại không tin tưởng ở năng lực điều hành quốc gia của bà Royal.

Nhìn chung, các đơn vị thăm dò ý kiến lần này đã đánh giá khá chính xác các khuynh hướng bầu chọn của người dân Pháp. Họ nhận xét: “Ngạc nhiên lớn nhất là không có ngạc nhiên nào ở vòng một!”.

Còn đối với vòng hai, theo các tổ chức thăm dò, ông Sarkozy sẽ thắng với tỉ lệ phiếu bầu khoảng 53% so với bà Royal 47%. Người Pháp đang nóng lòng chờ đợi các cuộc tranh luận trên truyền hình giữa hai ứng viên tổng thống trong những ngày tới.

Cùng chuyên mục