Cuối năm 2008, Quảng Ninh giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 5,18% (tương đương với 14.469 hộ nghèo). Kết quả này là một thành tích rất đáng ghi nhận của tỉnh trong một năm tình hình kinh tế có nhiều khó khăn, lạm phát gia tăng.
Với tỷ lệ này, chỉ tiêu về giảm nghèo của tỉnh đặt ra trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XlI là giảm xuống dưới 5% vào năm 2010 hoàn toàn có thể đạt được. Sở dĩ có được kết quả này là do tỉnh đã triển khai nhiều chương trình giảm nghèo hiệu quả. Đặc biệt, việc tạo điều kiện cho người nghèo phát triển sản xuất, tăng thu nhập, nói một cách khác, việc cho người nghèo cái cần câu đã được chú trọng đúng mức, giúp nhiều người nghèo có cơ hội thoát nghèo bằng chính năng lực của mình.
Nhờ có vốn vay ưu đãi mà gia đình anh Lê Văn Nghé (xã Bắc Sơn, Móng Cái) đã đầu tư trồng cam, thoát khỏi hoàn cảnh khó khăn.
Năm 2008, tổng số tín dụng ưu đãi dành cho hộ nghèo trên toàn tỉnh là 408,6 tỷ đồng. Đến hết 30-9, tổng dư nợ là hơn 399 tỷ đồng với 43.150 hộ dư nợ. Trong đó, 9 tháng đầu năm 2008 có 16.154 lượt hộ được vay vốn với số tiền 145.769 triệu đồng. Mạng lưới tín dụng đã được trải rộng khắp đến 100% số xã trên địa bàn để hộ nghèo được tiếp cận nguồn vốn một cách dễ dàng. Trong đó, Ngân hàng Chính sách xã hội đã mở được 146 điểm giao dịch tận xã, thành lập trên 2.500 tổ tiết kiệm và vay vốn. Đây là một cố gắng lớn về cải cách thủ tục hành chính của Ngân hàng, giúp người nghèo vùng sâu, vùng xa làm thủ tục nhanh chóng, thuận tiện, giảm chi phí đi lại của hộ nghèo và hạn chế việc tham ô, lợi dụng. Cùng với việc cho vay hộ nghèo, tỉnh còn thực hiện chính sách hỗ trợ lãi suất cho các hộ nghèo ở 41 xã khó khăn và trích ngân sách để xóa nợ gốc hoặc lãi cho các hộ không có khả năng hoàn trả. Đồng thời, tỉnh cũng thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi cho các hộ cận nghèo để đảm bảo kết quả giảm nghèo được bền vững, giảm thiểu nguy cơ tái nghèo hoặc phát sinh hộ nghèo mới.
Thực tế hiện nay, nguyên nhân của đói nghèo chủ yếu là 3 vấn đề: thiếu vốn sản xuất, thiếu lao động, thiếu phương thức sản xuất. Trong đó, vốn là vấn đề rất khó đối với người nghèo. Do đó, giải quyết được vấn đề vốn, nhiều hộ nghèo đã xây dựng các dự án tập trung chủ yếu vào lĩnh vực trồng rừng, trồng cây ăn quả, dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản... tuỳ thuộc vào tiềm năng, lợi thế của từng địa phương. Cùng với đó, các hộ nghèo trong tỉnh cũng được hưởng lợi từ chính sách hỗ trợ khuyến nông, khuyến ngư và phát triển ngành nghề sản xuất dành cho người nghèo. Trong năm, ngân sách Trung ương đã dành cho Quảng Ninh 1,1 tỷ đồng để triển khai các mô hình như trồng mây nếp ở huyện Hải Hà, nuôi lợn ở Tiên Yên, nuôi tu hài ở Vân Đồn... Qua các mô hình này, các địa phương chọn được những giống vật nuôi, cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên, đồng thời trang bị được những kiến thức cho người dân, thay đổi tập quán canh tác. Bản thân người nghèo cũng học được từ các mô hình cách khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, biết nuôi con gì, trồng cây gì cho phù hợp... Từ nguồn vốn được vay, các hộ nghèo đã góp phần chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp, mở rộng ngành nghề và dịch vụ xã hội trên địa bàn. Qua đó, tạo thu nhập cho người lao động và chủ dự án, tăng nguồn thu cho nhà nước, góp phần phát triển mô hình phát triển kinh tế hộ gia đình cho hàng ngàn hộ dân trên địa bàn, đồng thời hình thành được các vùng dự án có tính bền vững như: vùng dự án cây ăn quả ở Đông Triều, Hoành Bồ; cây chè ở Hải Hà, vùng nuôi tôm công nghiệp và nuôi nhuyễn thể ở Yên Hưng; vùng nuôi nhuyễn thể ở Vân Đồn, Cô Tô, Tiên Yên...
Bên cạnh đó, tỉnh còn đầu tư một nguồn kinh phí đáng kể để đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho người nghèo. Trong 3 năm (2006-2008) tỉnh đã dành 5.995 triệu đồng, tổ chức dạy nghề được 201 lớp với 06 nhóm nghề (nuôi trồng thuỷ sản, chăn nuôi gia súc gia cầm, trồng trọt, thủ công mỹ nghệ, công nghiệp và xây dựng, dịch vụ và du lịch) cho 6.733 lao động nông thôn (trong đó có trên 60% là người nghèo). Đồng thời tổng vốn ngân sách hỗ trợ dạy nghề cho người nghèo 2 năm (2007-2008) của tỉnh là 610 triệu đồng, mở 5 lớp dạy nghề cho 139 lao động nghèo. Sau khi học nghề, học viên được bố trí làm việc tại các doanh nghiệp như Công ty Công trình giao thông, Công ty Đóng tàu Sông Chanh, Sân Golf Vĩnh Thuận... Việc dạy nghề, tạo việc làm, tạo thu nhập cho lao động nghèo là việc làm rất quan trọng trong chiến lược giảm nghèo quốc gia và quốc tế. Sau thời gian triển khai thực hiện công tác này, nhiều ngành nghề mới đã được mở ra phục vụ cho nông thôn, nông dân, làm thay đổi cơ cấu lao động, góp phần chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn. Tuy nhiên việc giải ngân gặp rất nhiều khó khăn do hệ thống cơ sở dạy nghề cấp huyện trong tỉnh hầu như không có người nghèo ở phân tán, nhu cầu ngành nghề học lại không tập trung, mức hỗ trợ học nghề và đào tạo nghề quá thấp nên chưa khuyến khích được cơ sở đào tạo hoặc doanh nghiệp mở lớp và người nghèo tham gia học nghề. Do đó, để người nghèo có một “cần câu” bền vững thì bên cạnh những chính sách tín dụng, hỗ trợ sản xuất thì việc dạy nghề, tạo việc làm cho người nghèo cần được đầu tư thỏa đáng để tạo cơ hội cho người nghèo thoát nghèo và chương trình giảm nghèo của tỉnh được thực hiện một cách bền vững.
