Hiện 104 tàu vận chuyển hơn 100 ngàn tấn than chưa rõ nguồn gốc do BĐBP tỉnh tạm giữ đang được tập trung tại Hải đội 2 Biên phòng, chờ cơ quan chức năng điều tra, làm rõ, xử lý theo quy định của pháp luật. Tính đến nay số tàu than này đã bị tạm giữ đã 20 ngày (từ 8-4) và theo chúng tôi được biết để điều tra làm rõ và xử lý được số tàu than này cần phải có một thời gian dài nữa...
Tàu vận chuyển than chưa rõ nguồn gốc đang bị lực lượng Hải đội 2 BP truy đuổi tại khu vực Cửa Tiếu (Hải Hà).
Để bảo vệ 104 tàu than, kèm theo đó là gần 1.000 người đi theo các tàu, Biên phòng tỉnh phải bố trí một lực lượng không nhỏ (trên 250 CBCS và hàng chục phương tiện) chia làm 3 ca đảm bảo canh giữ 24giờ/ngày cho đến khi làm rõ, xử lý được số tàu than nói trên. Gặp những CBCS được phân công bảo vệ các phương tiện tàu than nói trên, đều thấy ở họ sự mệt mỏi vì mất ngủ và căng thẳng, nhưng ai cũng quyết tâm mong được góp sức vào việc lập lại trật tự trong sản xuất kinh doanh than trên địa bàn tỉnh. Một cán bộ biên phòng cho biết nhà ở TP Hạ Long, nhưng đã hơn 10 ngày chưa có thời gian về thăm nhà... Được biết, đến 9 giờ ngày 21-4, sau khi điều tra ban đầu, Biên phòng tỉnh đã bàn giao hồ sơ giai đoạn một 94/104 tàu than cho Công an tỉnh, Bộ Công an và Cục Phòng, chống tham nhũng của Chính phủ để tiếp tục điều tra làm rõ nguồn gốc than và nơi cung cấp hoá đơn nhằm hợp thức hoá số than trên phương tiện... Trung tá Đỗ Ngọc Cảnh, Phó trưởng Phòng Trinh sát, Bộ chỉ huy BP tỉnh cho biết: Điều tra ban đầu cho thấy gần như 100% các phương tiện đều không có đủ giấy tờ theo quy định của Chính phủ về quản lý bảo vệ biên giới; khá nhiều phương tiện, người điều khiển phương tiện không đủ thủ tục kỹ thuật an toàn, bằng lái, chứng chỉ chuyên môn...; có tới 46/104 tàu xuất trình hoá đơn hàng hoá, nhưng nơi cung cấp hoá đơn không đủ điều kiện kinh doanh than. Hầu hết những người bị thẩm vấn, đều che giấu chủ hàng của họ là ai? Đây sẽ là khó khăn rất lớn cho công tác điều tra, làm rõ nguồn gốc than và xử lý vi phạm... Theo Thiếu tá Hà Văn Tiến, Hải đội 2 BP, để bảo vệ 104 tàu than tạm giữ tại Hải đội 2, mỗi ngày chỉ dùng 3 xuồng bé tuần tra quanh khu vực, đã tốn gần 1.000 lít xăng, dầu. Có những hôm cao điểm phải sử dụng cả 5 tàu cùng hoạt động, trung bình 1 giờ 5 tàu tiêu thụ hết trên 1.300 lít dầu. Chưa kể đơn vị còn thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát đảm bảo an ninh biên giới, chống buôn lậu (trong đó có than). Thế nhưng kinh phí xăng dầu hiện được cấp mới chỉ đáp ứng được 1/3 công việc thực tế. Tuyến biên giới vùng biển Quảng Ninh dài tới 250km, trong khi đó lực lượng biên phòng mỏng, phương tiện chủ yếu là tuần tra kiểm soát phía trong đảo Vĩnh Thực. Trong khi đó, các phương tiện buôn lậu, vận chuyển than trái phép thường có trọng tải lớn, sức chịu sóng gió cấp 5-6 và luôn đi luồng ngoài (phía ngoài đảo Vĩnh Thực), hoặc các phương tiện thường chia nhỏ, xé lẻ ém vào các vụng tại các khu vực Cửa Mô (Tiên Yên), Cửa Tiếu (Hải Hà), Cửa Bò Vàng (Đầm Hà)... chờ thời cơ thuận lợi đêm tối, dông gió, hoặc sơ hở của cơ quan chức năng, cắt chéo thẳng tiến ra khơi (phía ngoài đảo Vĩnh Thực, ngoài cảng Vạn Gia) trốn tránh sự kiểm soát của lực lượng chức năng để vượt biên sang Trung Quốc. Các phương tiện chở than lậu thường hoạt động vào ban đêm, trà trộn vào các phương tiện XNK hàng hoá khác hay những phương tiện của ngư dân trên biển để chờ cơ hội thuận lợi “vượt rào” trái phép qua biên giới...
Hiện các lực lượng chức năng, nhất là các đơn vị trong khối nội chính tỉnh, đều tỏ rõ quyết tâm “không vì lý do nào, không có “vùng cấm” nào khiến họ phải chùn bước trước cuộc chiến chống buôn bán vận chuyển than trái phép trên biển”. Các ngành sẽ đẩy mạnh hơn nữa việc tăng cường tuần tra, kiểm soát vùng biển; truy quét, trấn áp mạnh các tổ chức đường dây ổ nhóm, doanh nghiệp, cá nhân tham gia hoạt động buôn bán, vận chuyển than trái phép qua biên giới.