Chống… lùn trước khi quá muộn

Gần đây, ngoài chất đạm, calci, vitamin D… , một số loại sữa được bổ sung thêm kẽm, lysin (như NutiVita), giúp tăng trưởng chiều cao từ 4-25 tuổi, hoặc bổ sung cả chất FOS/ inuline giúp trẻ bảo vệ đường ruột, tiêu hóa tốt, tăng cường sức đề kháng, phòng chống bệnh tật và hỗ trợ hấp thu calci.

Không phải ai cũng có hiểu biết cơ bản về việc “chống lùn”. Nhiều người cứ tưởng rằng “muốn cao chỉ cần calci là đủ”. Thật ra, để con người đạt được chiều cao tối ưu khi đến tuổi trưởng thành là một quá trình “đầu tư” lâu dài: từ khi còn là bào thai trong bụng mẹ, đến những năm đầu đời và suốt thời niên thiếu đến tuổi dậy thì.

Cuộc đời con người trải qua ba giai đoạn có sự phát triển nhanh và toàn diện, trong đó có giai đoạn có sự nhảy vọt về chiều cao. Trong thời kỳ phôi thai, nếu thai nhi nhận được đầy đủ các dưỡng chất cần thiết từ mẹ thì khi sinh ra có cân nặng trên 3kg, cao 50cm trở lên. Đạt chỉ số này được xem  là đã có nền móng vững chắc cho sự phát triển về sau. Năm đầu đời chiều cao tăng nhanh khoảng 25cm/năm; sau đó tăng10cm-15cm trong năm thứ hai, và tiếp theo là giai đoạn tiền dậy thì (nam 12-18 tuổi; nữ 10-16 tuổi) - là giai đoạn đặc biệt có sự gia tăng đột biến tốc độ tăng trưởng, đánh dấu sự thay đổi mọi mặt về thể chất, tâm sinh lý, hormon… Giai đoạn này có thể giúp các cô cậu bé bỏng ngày nào thoắt biến thành những nam thanh nữ tú.

Tăng chiều cao là một mặt không thể tách rời trong suốt toàn bộ quá trình tăng trưởng, phát triển, hoàn thiện của trẻ. Vì thế không có một loại thức ăn thuần túy, hoặc một yếu tố đơn lẻ nào có tính chất quyết định đối với sự phát triển chiều cao,  mà đó là sự tổng hợp của rất nhiều yếu tố đan xen, tác động qua lại. Vào những giai đoạn có tính chất quyết định trên, nếu có một chế độ dinh dưỡng, vui chơi, ngủ nghỉ  hợp lý, trẻ sẽ phát triển tối đa tiềm năng. Trong đó, một chế độ dinh dưỡng hợp lý- nền tảng cho sự phát triển- là một chế độ ăn phong phú, đa dạng, cân đối; cung cấp đủ năng lượng, chất đạm, vitamin và các khoáng chất (calci, phospho, sắt, kẽm…) theo nhu cầu từng lứa tuổi.

Calci, phospho là những khoáng chất quan trọng cần thiết cho sự xây dựng, phát triển (dài ra) cứng cáp của bộ xương, nhưng chỉ calci, phospho thôi thì không thể hoàn thành “sứ mạng” cấu tạo nên bộ xương nếu không có sự hiện diện của rất nhiều yếu tố khác: vitamin D (trong ánh sáng mặt trời), năng lượng cung cấp từ những khẩu phần ăn, chất đạm  (thịt, cá) cung cấp các acid amin thiết yếu. Trong đó có lysin là một acid amin có vai trò quan trọng trong sự tăng trưởng của trẻ, bao gồm cả sự phát triển của khung xương, các loại hormon giữ vai trò chủ đạo điều hòa các quá trình sinh lý trong cơ thể trẻ. Với sự hiện diện của các yếu tố trên, calci từ thức ăn mới dễ dàng được hấp thu, di chuyển vào xương. Ông bà ta thường bảo: thời gian trẻ ngủ là thời gian trẻ lớn. Quả đúng như vậy, hormon tăng trưởng được não tiết ra nhiều nhất trong giấc ngủ chậm. Các hormon này có vai trò rất quan trọng, gia tăng sự hấp thu calci tại ruột, kích thích sự phát triển của sụn giúp xương dài ra, to ra.

Trong nhóm thực phẩm giàu calci, đứng đầu là sữa và các sản phẩm từ sữa (yaourt, phômai…). Trong 1 lít sữa, hàm lượng calci có khoảng 300mg- 400mg. Tỷ lệ calci/phospho rất hợp lý, giúp cho sự  hấp thu calci tại ruột đạt mức tối đa, vì vậy sữa mẹ là thức ăn hoàn hảo nhất trong 4 tháng đầu đời.

Hãy tận dụng những cơ hội quí giá trong 18 năm đầu đời để thế hệ trẻ cao hơn. Đừng để đến khi “mọi việc đã đâu vào đấy”, lúc ấy, chỉ còn cách trông chờ vào một hy vọng mong manh cuối cùng: nhờ các nhà phẫu thuật, mong kéo dài chân thêm 1cm-2cm - một biện pháp ít hiệu quả và khá tốn kém.