Vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) đóng vai trò quan trọng trong chiến lược bảo vệ sức khoẻ con người, việc đảm bảo VSATTP không những làm giảm bệnh tật, tăng cường khả năng lao động mà còn góp phần phát triển kinh tế - xã hội.
Những năm gần đây, nền kinh tế nước ta chuyển sang kinh tế thị trường, các loại lương thực, thực phẩm sản xuất, chế biến trong nước và nhập khẩu từ nước ngoài vào ngày càng gia tăng về số lượng, đa dạng về chủng loại. Trong quá trình sản xuất, chế biến thực phẩm sử dụng các loại phụ gia là phổ biến như phẩm màu, chất tạo ngọt tổng hợp đang bị lạm dụng trong pha chế rượu, bánh kẹo, nước giải khát. Nhiều mặt hàng này được bày bán trên thị trường, không qua kiểm dịch. Việc bảo quản lương thực, thực phẩm không đúng quy định tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển dẫn đến các vụ ngộ độc do thức ăn gây nên. Những yếu tố trên đã gây ảnh hưởng đến sức khoẻ người tiêu dùng, gây thiệt hại về kinh tế. VSATTP thực sự trở thành vấn đề bức xúc của toàn xã hội.
ở Quảng Ninh, trong 5 năm qua không có vụ ngộ độc lớn xảy ra. Riêng năm 2008, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 22 vụ ngộ độc thực phẩm nhỏ, rải rác ở các địa phương: Đông Triều, Cẩm Phả, Ba Chẽ, Uông Bí, Hạ Long, Móng Cái có 84 người mắc đã được cấp cứu điều trị kịp thời, trong đó có 1 trường hợp tử vong do ăn nấm độc tại huyện Ba Chẽ. Nhìn chung, công tác đảm bảo VSATTP trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả tích cực. Chi cục An toàn VSTP đã tổ chức phổ biến các văn bản pháp quy VSATTP tới các đơn vị trong ngành, các đơn vị sản xuất kinh doanh chế biến thực phẩm. Phối hợp với các cơ quan thông tấn báo chí tuyên truyền bằng nhiều hình thức tới người dân vùng sâu, vùng xa; mở các lớp tập huấn kiến thức về VSATTP cho các doanh nghiệp, các chủ cơ sở sản xuất chế biến kinh doanh thực phẩm và người lao động. Phối hợp với các sở, ban, ngành như Sở Công thương, Công an tỉnh, Quản lý thị trường tổ chức thanh, kiểm tra VSATTP tại các địa phương và các cơ sở sản xuất kinh doanh chế biến thực phẩm.
Tuy nhiên, công tác VSATTP còn gặp khó khăn như: Nhiều loại thực phẩm có nguồn gốc khác nhau chưa kiểm soát được, người sản xuất chưa chú trọng đến chất lượng sản phẩm mà chỉ chú ý đến lợi nhuận kinh doanh, chưa coi trọng đến sức khoẻ của cộng đồng. Bên cạnh đó, trang thiết bị phục vụ công tác vận chuyển bảo quản và chế biến thực phẩm tại các cơ sở còn thiếu hoặc không đảm bảo vệ sinh. Cán bộ chuyên trách về vệ sinh an toàn thực phẩm còn thiếu về biên chế, các trang thiết bị kiểm nghiệm tại các huyện, thị xã còn thiếu về số lượng, chủng loại chưa đáp ứng yêu cầu công tác; nhận thức người tiêu dùng còn thấp, ăn uống chưa hợp vệ sinh, nhất là khu vực vùng sâu, vùng xa. Công tác kiểm tra xử phạt các trường hợp vi phạm chưa nghiêm, dẫn tới một số cơ sở thực hiện mang tính hình thức và mang tính đối phó.
Để hạn chế ngộ độc do thực phẩm gây nên, giải pháp đồng bộ là cần sớm củng cố ban chỉ đạo thực hiện chỉ thị 08 từ tỉnh tới huyện, thị xã; phân công trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên phụ trách, phối kết hợp triển khai các hoạt động đảm bảo VSATTP. Có kế hoạch đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác xét nghiệm từ tỉnh tới huyện, thị xã, Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh để đội ngũ cán bộ này có đủ kiến thức và năng lực hoàn thành nhiệm vụ được giao, cần có sự quan tâm mua sắm trang thiết bị và nâng cấp cơ sở vật chất phục vụ cho công tác VSATTP. Làm tốt công tác tuyên truyền, thường xuyên, liên tục trên các phương tiện thông tin đại chúng; tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề về VSATTP tới tận các xã vùng sâu, vùng xa. Một trong những việc không thể thiếu được là công tác thanh, kiểm tra thường xuyên, đột xuất với từng cơ sở sản xuất, kiên quyết xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm về VSATTP.
Phòng chống ngộ độc là trách nhiệm của mọi người, trước hết là các nhà sản xuất kinh doanh, những người tiêu dùng, trong đó ngành Y tế có trách nhiệm truyền thông giáo dục sức khoẻ. Phối kết hợp với các ban, ngành thực hiện tốt việc này sẽ nâng cao sức khoẻ cộng đồng, thực hiện tốt việc bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ nhân dân.
