Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Trung ương, năm 2009 bão và áp thấp nhiệt đới có khả năng hoạt động trên khu vực biển Đông, ảnh hưởng đến nước ta nhiều và sớm hơn các năm. Vì vậy việc chủ động phòng tránh những hiểm hoạ của thiên tai cần được đặc biệt lưu ý khi mùa mưa bão đang đến gần.
Quang cảnh sau trận lũ lịch sử cuối tháng 9-2008 tại khu phố Thống Nhất, thị trấn Tiên Yên
Nhìn lại tình hình mưa bão năm 2008 cho thấy đây là năm có nhiều hiện tượng thiên tai bất thường như rét đậm kéo dài, mưa lớn trái mùa, áp thấp hình thành sớm, nhiều cơn bão hình thành ngay trên biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến nước ta. Lũ, úng ngập, giông lốc đã gây thiệt hại nặng nề kể cả về người, sản xuất và công trình hạ tầng cơ sở. Theo thống kê của Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh, trong mùa mưa bão năm 2008 toàn tỉnh đã có 21 người bị chết và 6 người bị thương, tổng thiệt hại về vật chất là 602 tỷ đồng. Đặc biệt, trận lũ vào cuối tháng 9-2008 làm các huyện Tiên Yên, Bình Liêu, Ba Chẽ bị thiệt hại nghiêm trọng. Một năm với nhiều hiện tượng thiên tai nguy hiểm, đột biến, cảnh báo sự biến động của khí hậu toàn cầu và những hiện tượng thời tiết bất thường ngày càng diễn biến phức tạp và khó lường. Mặc dù khi thiên tai xảy ra các địa phương đã kịp thời huy động, tổ chức lực lượng, phương tiện để khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết khi sự cố xảy ra còn bộc lộ nhiều lúng túng, chưa có sự chủ động phối kết hợp với các ngành. Công tác 4 tại chỗ ở một số địa phương làm chưa tốt, chưa quản lý chặt chẽ tàu thuyền cũng như đảm bảo an toàn cho phương tiện, việc tuyên truyền giáo dục cho người dân phòng chống bão chưa sâu rộng và thường xuyên.
Trước dự báo về diễn biến khó lường của thời tiết, để phòng tránh những hiểm hoạ của thiên tai năm nay công tác triển khai phòng chống lụt bão đã được UBND tỉnh tổ chức sớm hơn mọi năm. Các ngành, địa phương cũng quán triệt chỉ đạo của tỉnh tổ chức rút kinh nghiệm của năm 2008 và xây dựng các phương án phòng tránh năm 2009.
Trên tinh thần chỉ đạo của Ban chỉ đạo phòng chống lụt bão Trung ương: Năm 2009 lấy phương châm chủ động phòng tránh, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và có hiệu quả. Trong đó, lấy phòng, tránh là nhiệm vụ hàng đầu, các ngành, địa phương cần nghiêm túc xây dựng, tổ chức thực hiện tốt các phương án phòng tránh thiên tai của đơn vị. Theo đó đối với công tác phòng ngừa do đặc thù thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp vì vậy các phương án xây dựng phải bổ sung tình huống phòng tránh thiên tai cao hơn năm 2008. Đặc biệt, các địa phương ven biển cần bổ sung thêm tình huống xảy ra động đất, sóng thần. Rút kinh nghiệm mùa mưa bão năm 2008, năm nay các địa phương trong tỉnh cần tổ chức rà soát, kiểm tra cụ thể hệ thống đê điều, hồ, đập, kè bãi thải, hầm lò, nhà cửa, kho tàng, bến bãi, các phương tiện hoạt động sản xuất, khu neo đậu tàu thuyền… Nhất là các khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở đất đá, tránh tình trạng đáng tiếc xảy ra như tại TP Hạ Long làm chết 8 người chỉ sau một trận mưa. Việc diễn tập phòng tránh nên thực hiện ngay tại những khu vực có nguy cơ cao bị ảnh hưởng của thiên tai để giáo dục, tuyên truyền cho người dân sinh sống trong khu vực đó nâng cao ý thức tự phòng vệ cho bản thân mình.
Do mưa lớn sau cơn bão số 4 năm 2008 bờ kè đất đá khu vực Đồi Chè (phường Cao Xanh, TP Hạ Long) bị sạt lở đã vùi lấp toàn bộ 1 nhà dân và làm chết 1 người
Từ xử lý các tình huống thiên tai năm 2008 cho thấy lực lượng dân quân, tự vệ địa phương phải được xác định là chủ lực để có phương án huấn luyện. Việc khắc phục hậu quả cũng phải rất nhanh chóng, khẩn trương và kịp thời để sớm khôi phục lại sản xuất, ổn định đời sống nhân dân. Rút kinh nghiệm những vụ sạt lở đất năm 2008, cần rà soát kỹ càng các hộ dân, lều lán tạm của lực lượng lao động tự do tỉnh ngoài trên địa bàn nằm sát khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở đất đá, có phương án di dời đến nơi an toàn, kể cả những nơi chưa bố trí xong hạ tầng. Năm nay là năm mà tỉnh triển khai xây dựng đồng loạt nhiều dự án công trình trọng điểm, thu hút một lực lượng lớn lao động từ các địa phương khác đến, vì vậy cần kiểm tra, thống kê, rà soát nơi ăn ở của lực lượng này để có phương án chủ động trong mùa mưa bão.
