Chủ động, quyết liệt- Kinh nghiệm quý trong phòng chống bão

Cơn bão số 3 đã đi qua, dù được đánh giá là cơn bão mạnh, đổ bộ trực tiếp vào tỉnh vào ban đêm với phạm vi ảnh hưởng rộng nhưng toàn tỉnh đã không bị thiệt hại về người, thiệt hại về tài sản không cao. Đây không phải là cơn bão đầu tiên mà tỉnh Quảng Ninh hứng chịu từ đầu mùa mưa bão đến nay nhưng tính cả 2 cơn bão đã qua thì thành công bước đầu trong phòng chống bão với tinh thần chủ động, quyết liệt là kinh nghiệm quý cần được đánh giá, nhìn nhận để tiếp tục phát huy trong phòng chống mưa bão hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra. Báo Quảng Ninh trân trọng giới thiệu bài viết của đồng chí Nguyễn Văn Đọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh về những kinh nghiệm quý rút ra trong công tác phòng chống mưa bão.

Tỉnh Quảng Ninh là địa phương ven biển, một trong những địa bàn được trung ương xác định là tâm điểm của công tác phòng chống bão. Trên toàn tỉnh có trên 7.600 ô lồng nuôi trồng thủy sản, 249 tàu đánh cá xa bờ, hơn 8.000 tàu đánh cá ven bờ, gần 500 tàu du lịch thường xuyên hoạt động trên biển, trên 30.000 lao động nghề biển, ngoài ra còn có số lượng rất lớn tàu thuyền và lao động không thường xuyên từ các tỉnh, thành phố khác vào hoạt động trên phạm vi vùng nước, mặt biển của tỉnh. Ngoài đặc thù này thì Quảng Ninh cũng là tỉnh miền núi nên thường xuyên xuất hiện các loại hình thiên tai như lũ ống, lũ quét, sạt lở đất đá. Đặc biệt cũng là địa bàn trọng điểm hoạt động của ngành khai thác than nên có nguy cơ cao trong sạt lở bãi thải, bờ kè do mưa bão. Chính từ các đặc thù này mà công tác phòng chống thiên tai luôn được tỉnh đặc biệt quan tâm, chỉ đạo sát sao.

Nhìn lại từ đầu mùa mưa bão năm nay thấy rằng, có 2 cơn bão ảnh hưởng tới nước ta thì cả 2 đều đổ bộ vào tỉnh Quảng Ninh. Đây đều là 2 cơn bão mạnh, tâm bão đổ bộ trực tiếp vào tỉnh nhưng với tinh thần khẩn trương, tích cực, chủ động, quyết liệt tất cả các phương án phòng chống trước, trong và sau bão nên qua 2 cơn bão toàn tỉnh đã không bị thiệt hại về người, hạn chế thấp nhất thiệt hại về tài sản. Rất nhiều kinh nghiệm quý đã được rút ra trong triển khai công tác phòng chống bão.

Thứ nhất, tích cực, chủ động, đồng bộ, quyết liệt. Không phải bão to mới “căng mình” ứng phó mà cả hệ thống chính trị, toàn tỉnh đều quán triệt tinh thần chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện đó là phải rất chủ động, quyết liệt trước mọi tình huống, bão to, hay bão nhỏ đều phải nghiêm túc triển khai các phương án. Trên tinh thần trước, trong khi bão đổ bộ thì phải khẩn trương, chủ động, quyết liệt; sau bão phải tích cực bám sát địa bàn, xử lý tình huống ngay tại chỗ.

Thứ hai, huy động sự cả hệ thống chính trị, các đơn vị, doanh nghiệp và nhân dân vào cuộc. Qua các mùa mưa bão trước và đặc biệt là 2 cơn bão vừa qua thấy rằng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và nhân dân là yếu tố quyết định đến sự thành công trong việc phòng, chống bão, giảm thiểu thấp nhất thiệt hại do mưa bão gây ra. Khi có dự báo về đường đi, tầm ảnh hưởng của bão, toàn tỉnh ta đã dừng tất cả các công việc chưa cấp thiết lại, tập trung chỉ đạo, triển khai các phương án phòng chống bão. Cùng với đó, mỗi người dân đều chủ động, tích cực khẩn trương phương án phòng chống cho gia đình, bản thân, tàu thuyền hoạt động ngoài khơi nhanh chóng nhận được thông tin về đường đi của bão để trở về nơi neo đậu tránh trú an toàn hoặc di chuyển khỏi vùng ảnh hưởng. Chính từ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị nên trong 2 cơn bão vừa qua toàn bộ tàu đánh cá xa bờ, cá gần bờ, ô lồng nuôi trồng thủy sản của tỉnh, tàu du lịch đều đã được đảm bảo an toàn. Kết quả đáng khích lệ, biểu dương nhất là chúng ta đã không bị thiệt hại về người trước 2 cơn bão lớn.

Thứ ba, chỉ đạo, tuyên truyền nhanh, kịp thời, đồng bộ từ trên xuống dưới. Ngay sau khi có thông tin bão tỉnh đã có chỉ đạo, ban hành các công điện khẩn về  công tác phòng chống. Đồng thời các sử dụng tất cả các phương tiện để thông tin về cơn bão đến người dân nhanh nhất, trong đó tập trung kêu gọi tàu thuyền biết tình hình bão và hướng dẫn di chuyển đến nơi an toàn; tổ chức cấm biển; ngừng tất cả các hoạt động của tàu du lịch trên Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long và ra các tuyến đảo; sơ tán dân trên các lồng bè nuôi trồng thủy sản, nhà bè, các hộ dân sinh sống ở các nhà yếu, nhà tạm đến nơi tránh trú an toàn. Các khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở đất đá, bãi thải, bờ kè được rà soát kỹ, di dời các hộ dân sinh sống trong khu vực đến nơi an toàn. Ở các địa bàn miền núi thông tin, chỉ đạo đến thôn, bản kiểm tra, kiểm soát việc người dân đi qua các ngầm tràn, sông suối, vớt củi trên sông khi bão, lũ về.

Điều đặc biệt trong những cơn bão vừa qua là chúng ta đã tiếp nhận thông tin của bão sớm, từ nhiều kênh dự báo trong và ngài nước để biết đường đi, đặc thù của từng cơn bão, có giải pháp tập trung chỉ đạo, ứng phó hiệu quả nhất.

Với sự chỉ đạo nhanh, kịp thời, quyết liệt, thông tin được đưa đến người dân sớm, đầy đủ nên tinh thần ứng phó với thiên tai của nhân dân trong toàn tỉnh đã được nâng cao rất nhiều. Trong 2 cơn bão vừa qua cho thấy sự chủ động của người dân trong phòng chống bão rất tốt, những hộ sinh sống trên các lồng bè nuôi trồng thủy sản đều chủ động chằng, chống, không ở lại bè khi bão đổ bộ, những hộ dân sinh sống trong các nhà yếu, nhà tạm, vùng trũng nghiêm chỉnh chấp hành hướng dẫn của chính quyền địa phương di chuyển đến những nơi tránh trú an toàn đảm bảo tính mạng.

Thứ tư, linh động, kịp thời, phù hợp từng vùng, địa bàn. Quảng Ninh vừa có xã hải đảo, xã ven biển, vừa có xã miền núi, thậm chí có xã vừa nằm ven biển lại là miền núi cùng lúc sẽ phải vừa hứng chịu sức mạnh của gió bão, vừa hứng chịu những đợt lũ ống, lũ quét có thể xảy ra. Chính vì vậy, việc nắm chắc đặc thù địa bàn, bám sát tình hình mới có thể đưa ra các phương án phòng chống kịp thời, hiệu quả nhất. 2 cơn bão vừa qua, các thành viên trong Ban Chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh ngay lập tức triển khai thực hiện công tác đôn đốc, kiểm tra phòng chống bão ở các địa phương; các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy được phân công xuống các địa phương cùng chỉ đạo công tác phòng chống trước, trong và sau bão. Những nơi được dự báo là tâm bão sẽ đổ bộ, các điểm “nóng” về phòng chống mưa bão đều do trực tiếp các đồng chí lãnh đạo cao nhất của tỉnh kiểm tra, chỉ đạo. Ngoài ra, các địa phương cũng chủ động phân công lãnh đạo bám sát xã, thôn trực tiếp chỉ đạo từng nội dung công việc. Với cách làm này nên ngoài những điều bất khả kháng do thiên tai, toàn tỉnh Quảng Ninh đã không để xảy ra sự cố đáng tiếc trong cơn bão số 2 và số 3.

Thứ năm, nhuần nhuyễn phương châm “4 tại chỗ”. Với đặc thù có hệ thống đê biển dài, nhiều khu vực nằm trong vùng có nguy cơ xảy ra lũ, lũ quét, sạt lở đất đá nên phương châm 4 tại chỗ (nhân lực tại chỗ, vật tư tại chỗ, chỉ huy tại chỗ, hậu cần tại chỗ) luôn được các ngành, địa phương chủ động trước mỗi cơn bão. Bão số 3, toàn tỉnh đã sẵn sàng trên 5.000 cán bộ, chiến sỹ của các đơn vị lực lượng quân đội trên địa bàn và phương tiện để ứng cứu khi có sự cố do bão. Các đồng chí lãnh đạo tỉnh đã phân công bám sát địa bàn để chỉ huy, lương thực, nhu yếu phẩm được chỉ đạo vận chuyển, dự trữ đầy đủ sẵn sàng trước tình huống bị chia cắt do mưa bão. Qua 2 cơn bão vừa rồi cho thấy thêm một phương án tại chỗ nữa cần được củng cố, rút kinh nghiệm đó là, điện và thông tin liên lạc được đảm bảo thông suốt sẽ phục vụ rất đắc lực cho công tác chỉ đạo phòng chống bão. Không để bị động trước tất cả các tình huống đó chính là kinh nghiệm quý rút ra từ sự nhuần nhuyễn trong thực hiện phương châm “4 tại chỗ”.

Trải qua cơn bão số 2 và số 3 thấy tinh thần tích cực, quyết liệt của các địa phương, sự chủ động của người dân rất đáng biểu dương, chúng ta đã tạo nên sức mạnh tổng hợp sẵn sàng đối phó với những tình huống thiên tai. Qua đây Quảng Ninh sẽ tiếp tục chủ động hơn trong phòng chống bão tầm xa, xác định những điểm yếu, vị trí trọng điểm để có phương án xử lý ngay, từng bước hoàn thiện cơ chế phòng chống bão để hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.

Nguyễn Văn Đọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh