Giữa tháng 9-2013, Trần Văn Sỹ (SN 1968), trú tại phường Phương Đông, TP Uông Bí vốn đang khai thác than trái phép gọi điện và nhờ đối tượng quen biết trước đây là Nguyễn Văn Toàn (SN 1970), trú tại phường Quang Hanh, TP Cẩm Phả rủ thêm một số người để cùng khai thác than cho Sỹ và hẹn thời gian, địa điểm gặp nhau. Nhận lời Sỹ, liền sau đó Toàn điện thoại về quê ở xã Kim Thành, huyện Kinh Môn (Hải Dương) rủ các đối tượng gồm: Nguyễn Văn Hiếu (SN 1959), Đinh Văn Yêu (SN 1967), Đinh Văn Quyết (SN 1977), Vũ Văn Cam (SN 1977), Trần Văn Đô (SN 1972), Ninh Văn Tân (SN 1958) và Nguyễn Văn Tính (SN 1978), ra Quảng Ninh đào than thuê sẽ trả công cao.
Theo hẹn, ngày 19-9-2013, Toàn cùng tất cả các đối tượng trên đã gặp Trần Văn Sỹ tại khu vực vỉa 1C, Công ty Than Đồng Vông thuộc khu 46, thôn Tân Yên, xã Hồng Thái Đông, huyện Đông Triều. Tại đây, Sỹ nói, đường lò, lán trại, dụng cụ, phương tiện… phục vụ cho việc khai thác than đã chuẩn bị đầy đủ, mọi người chỉ việc đào lò, lấy than. Cụ thể, mỗi ca bố trí từ 6 đến 7 người, ca 1 do Toàn làm ca trưởng (từ 7 giờ đến 18 giờ), ca 2 làm từ 19 giờ hôm trước đến 6 giờ hôm sau (đã bố trí người), sẽ trả công 300.000 đồng/ngày/ người, cứ 10 ngày thanh toán một lần... Sau đó, Toàn phân công Ninh Văn Tân nấu ăn, Nguyễn Văn Tính lái tời, còn Toàn, Hiếu, Yêu, Quyết, Cam xuống lò khai thác than. Ca của Toàn bắt đầu làm việc từ sáng ngày 20-9-2013, đến ngày hôm sau (21-9), Nguyễn Văn Tính bỏ về quê, Toàn cử Trương Văn Hoàng thay Tính lái tời. Hàng ngày, chủ lò Trần Văn Sỹ còn cử Đào Đức Nam và một đối tượng có tên là Kha (cùng trú tại phường Phương Đông, TP Uông Bí), để kiểm tra việc khai thác than, nghiệm thu lượng than từng ca đã khai thác, theo dõi số lượng than đưa đi tiêu thụ và cung cấp vật tư cho từng ca, khi có yêu cầu. Ngay sau đó, Sỹ tạm ứng 6 triệu đồng tiền ăn cho Toàn và các đối tượng nói trên.
Trưa ngày 26-9-2013, đoàn kiểm tra Công an huyện Đông Triều tiến hành kiểm tra khu vực các đối tượng trên đang khai thác. Những đối tượng có mặt trên cửa lò nhanh chân chạy thoát, còn lại Ninh Văn Tân đang lúi húi nấu ăn cùng Toàn, Cam, Quyết, Đô, Hiếu, Yêu đang đào than trong lò thì bị bắt quả tang. Công an thu giữ ở hiện trường 30 tấn than, 1 đầu nổ gắn với cuộn cáp tời, 1 quạt gió, 2 máy phát điện, 3 xe máy... Các đối tượng nói trên đã đào 2 đường lò và đã khai thác được 71,4 tấn than cám, trị giá gần 122 triệu đồng.
Hành vi nêu trên của Nguyễn Văn Toàn, Vũ Văn Cam, Đinh Văn Quyết, Trần Văn Đô, Nguyễn Văn Hiếu, Đinh Văn Yêu và Ninh Văn Tân đã phạm vào tội “Vi phạm các quy định về khai thác tài nguyên”, quy định tại khoản 1, điều 172 BLHS.
Chủ lò Trần Văn Sỹ và các đối tượng Đào Đức Nam, Trương Văn Hoàng… hiện đang bỏ trốn. Cơ quan điều tra, Công an tỉnh đã ra lệnh truy nã, khi nào bắt được tiếp tục điều tra, sẽ xử lý sau.
Tại phiên toà xét xử do TAND tỉnh tổ chức, các bị cáo đều khai, khi được Nguyễn Văn Toàn gọi điện, bảo ra Quảng Ninh làm than, có thu nhập cao, vốn ở nhà làm ruộng, chưa đến ngày mùa, đang nhàn rỗi, nên đã ra Quảng Ninh gặp Toàn, rồi được chủ lò thuê đào than. Sau khi bị bắt, mới biết đã tiếp tay cho chủ lò để khai thác than trái phép, là việc làm vi phạm pháp luật. Các bị cáo cho biết, do sống ở nông thôn, không hiểu biết pháp luật, vì cuộc sống phải đi làm thuê, chưa được đồng tiền công nào, nay hối hận thì mọi việc đã rồi, chỉ mong được toà giảm nhẹ hình phạt.
Nguyễn Văn Toàn khai nhận: Mặc dù biết Sỹ mở lò, khai thác than trái phép, nhưng vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn, vợ chết, không có việc làm, phải nuôi hai con nhỏ. Những tưởng, cửa lò nằm xa khu dân cư, ít người qua lại, nghĩ rằng không ai phát hiện nên đã nhận lời giúp Sỹ. Không ngờ qua 6 ngày đào than, chưa có thu nhập gì thì đã bị bắt giữ, nay ân hận thì đã muộn. Đối tượng Ninh Văn Tân thắc mắc mình chỉ nấu cơm, được trả tiền công 100.000 đồng/ngày, không hề đào than, sao lại bị quy kết phạm tội vi phạm các quy định về khai thác tài nguyên?
Tại phiên toà, HĐXX đã tuyên Nguyễn Văn Toàn 4 tháng 22 ngày tù giam, các bị cáo khác mỗi người chịu 3 tháng 12 ngày tù giam, riêng Ninh Văn Tân bị phạt cảnh cáo.
Thanh - Thuận