Dự án Trung tâm Dịch vụ thương mại - sản xuất và dạy nghề cho người tàn tật của Công ty TNHH Hồng Minh là dự án được hình thành dựa trên tiêu chí sử dụng lực lượng lao động là người tàn tật để sản xuất, kinh doanh hàng thủ công mỹ nghệ, hàng lưu niệm và dạy nghề.
Mục đích của dự án nhằm góp phần tạo điều kiện giúp đỡ cho những người tàn tật và những người trong độ tuổi lao động trên địa bàn tỉnh có công ăn việc làm, thu nhập ổn định. Xuất phát từ ý tưởng này mà dự án đã được sự quan tâm tạo điều kiện của lãnh đạo tỉnh và các cơ quan chức năng. Công ty này được tiếp quản toàn bộ khu đất của Xí nghiệp Chế biến thức ăn gia súc của Công ty Dịch vụ phát triển Nông nghiệp (Sở NN & PTNT) nằm trên địa bàn xã Đông Mai, huyện Yên Hưng. Trong khiđó ở cùng thời điểm, rất nhiều dự án khả thi khác xin phép UBND tỉnh thuê đất tại địa điểm này đã bị loại trừ. Tuy nhiên, đáng tiếc ý tưởng này đến nay lại không được thực hiện. Công ty TNHH Hồng Minh đã ký kết hợp đồng cho Công ty cổ phần Sinh thái Tân Minh Phượng (Hải Phòng) thuê và sử dụng khoảng 3.000 m2 đất làm cơ sở chăn nuôi gấu và các dịch vụ du lịch trong vòng 5 năm với đơn giá 105 triệu đồng/năm. Hành vi sử dụng đất sai mục đích của Công ty TNHH Hồng Minh đã vi phạm Điều 52, khoản 2, mục C, Nghị định 181/2004/NĐ-CP (ngày 29-10-2004) của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai.
Vấn đề đặt ra ở đây là hành vi sử dụng đất sai mục đích của Công ty TNHH Hồng Minh đã rõ như ban ngày, thế nhưng tại sao chính quyền huyện Yên Hưng và đặc biệt là xã Đông Mai lại không biết hay cố tình không biết? Mãi tới ngày 17-5-2007, ông Phạm Văn Thoại ở thôn Tân Mai, xã Đông Mai có đơn kiến nghị gửi cơ quan chức năng cấp tỉnh về việc quản lý, sử dụng đất của Công ty TNHH Hồng Minh thì khi đó, chính quyền huyện Yên Hưng mới biết(!) Phải chăng do yếu kém trong công tác quản lý Nhà nước của cán bộ xã Đông Mai và huyện Yên Hưng hay còn ở một nguyên nhân nào khác?
Về phía các cơ quan chức năng cũng cần nhận thấy rõ trách nhiệm của mình thông qua sự việc này. Đơn vị cấp phép cho Công ty TNHH Hồng Minh hoạt động nhưng đã không kiểm soát được Công ty này có hoạt động hay không hoặc sẽ hoạt động như thế nào, hoạt động có đúng ngành nghề kinh doanh đăng ký không? Đặc biệt, Sở Tài nguyên & Môi trường là đơn vị có chức năng quản lý đất đai và giám sát các hoạt động sử dụng đất và cũng chính là đơn vị được tỉnh ủy quyền làm đại diện ký kết hợp đồng cho Công ty TNHH Hồng Minh thuê đất. Tuy nhiên, do thiếu kiểm tra, đôn đốc và giám sát các nội dung được thỏa thuận trong hợp đồng và các quy định của pháp luật về đất đai đối với hoạt động của dự án nằm trên diện tích đất thuê nên những biểu hiện vi phạm không được phát hiện kịp thời. Thêm vào đó, khi cơ quan này đã biết sự việc thông qua đơn thư khiếu nại của công dân lại không báo cáo ngay với UBND tỉnh để có biện pháp xử lý. Có thể thấy, sự thiếu giám sát chặt chẽ, buông lỏng trong công tác quản lý Nhà nước, thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương đã góp phần tạo điều kiện cho Công ty TNHH Hồng Minh thực hiện hành vi trái với những quy định của pháp luật.
Sau khi có bài “Yên Hưng - Một dự án sử dụng đất sai mục đích” đăng trên Báo Quảng Ninh số 6778 ngày 17-10-2007, UBND tỉnh đã có công văn số 4822/UBND-QLĐĐ ngày 18-10-2007, chỉ đạo và giao cho Sở Tài nguyên & Môi trường chủ trì phối hợp với UBND huyện Yên Hưng và các cơ quan chức năng có liên quan, kiểm tra việc sử dụng đất của Công ty TNHH Hồng Minh và đề xuất biện pháp xử lý. Tuy nhiên, cho đến thời điểm này, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương vẫn chưa có những động thái tích cực để quy rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm khắc đối với Công ty TNHH Hồng Minh. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Hoàng Văn Bốn, Chánh Thanh tra, Sở Tài nguyên & Môi trường cho biết: Cho đến nay, mặc dù Sở Tài nguyên & Môi trường chưa có báo cáo chính thức theo tinh thần công văn chỉ đạo của UBND tỉnh, nhưng trước đó Sở đã có công văn gửi UBND tỉnh về kết quả thanh kiểm tra theo đơn thư khiếu nại của công dân đối với việc sử dụng đất sai mục đích của Công ty TNHH Hồng Minh. Trong đó có đề cập tới tình hình vi phạm Luật Đất đai của Công ty và đề xuất một số biện pháp xử lý.
Cũng cần phải nói thêm rằng, về mặt thời gian thì văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh (ngày 18-10-2007) ra đời sau 8 ngày so với công văn mà Sở Tài nguyên & Môi trường đã trình UBND tỉnh về kết quả thanh kiểm tra đơn thư khiếu nại của công dân thôn Tân Mai, xã Đông Mai.
Từ việc thực hiện ý kiến chỉ đạo của UBND tỉnh thì Sở Tài nguyên & Môi trường lại “đánh đồng” với việc báo cáo kết quả đơn thư khiếu nại của công dân. Hiện UBND tỉnh đang chờ Sở thực hiện ý kiến chỉ đạo và báo cáo; còn các ngành liên quan và huyện Yên Hưng thì vẫn đang thụ động đợi Sở này đứng ra chủ trì, phối hợp. Sự việc cứ dùng dằng cho đến tận bây giờ và hành vi sử dụng đất dự án sai mục đích của Công ty TNHH Hồng Minh không những chưa được xử lý mà ngược lại Công ty này vẫn tiếp tục thực hiện các hành vi trục lợi từ dự án.
