Chuẩn quốc gia về y tế xã ở Hải Hà: Hành trình còn nhiều khó khăn

Cản trở lớn nhất đối với Hải Hà trong lộ trình phấn đấu đạt chuẩn quốc gia về y tế xã  là cơ sở vật chất nhà trạm. Theo tiêu chuẩn mà Bộ Y tế đưa ra,  một trạm chuẩn cần có 9 phòng và khu phụ trợ.  Song hầu hết các trạm của Hải Hà  được xây dựng từ trước năm 2000-2001 chỉ có 3-4 phòng và đã xuống cấp.

Trạm Y tế Quảng Sơn  2 tầng, 10 phòng,  xây dựng  từ chương trình 135, xã được công nhận đạt chuẩn quốc gia về y tế từ cuối năm 2005; các xã Quảng Long, Quảng Điền đạt chuẩn vào cuối năm 2006, trong đó chỉ có Trạm  Y tế xã Quảng Điền do huyện  đầu tư xây dựng. Trạm Y tế xã Quảng Đức vừa xây dựng xong với 9 phòng; Trạm Y tế xã Quảng Thành đang được sửa chữa, xây dựng thêm 6 phòng, là 2 trạm mà Hải Hà phấn đấu đạt chuẩn vào cuối năm nay. Theo tính toán chung, để phấn đấu đạt lộ trình chuẩn vào năm 2015, Hải Hà cần thêm 5 tỷ đồng để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho các trạm. Nhận thấy khó khăn chung của các huyện trong việc đầu tư kinh phí xây dựng nhà trạm, năm 2006 UBND tỉnh đã phê duyệt đề án xây dựng chuẩn quốc gia về y tế xã trên địa bàn tỉnh. Trong đó các xã, thị trấn miền núi, biên giới, hải đảo, ngân sách tỉnh hỗ trợ 80% kinh phí xây dựng nhà trạm. Tuy nhiên, việc triển khai ở huyện Hải Hà lại gặp trở ngại, Phòng Y tế huyện đề xuất xây mới Trạm Y tế xã Quảng Phong và sửa chữa nâng cấp Trạm Y tế xã Đường Hoa với mục đích phấn đấu đạt chuẩn vào năm 2008,  nhưng Sở Y tế yêu cầu phải có báo cáo thiết kế kỹ thuật do cấp có thẩm quyền phê duyệt (UBND huyện) thì mới trình  UBND tỉnh, rồi Sở Tài chính cấp vốn; còn UBND huyện và Ban Quản lý dự án công trình huyện  thì  trả lời phải có vốn mới phê duyệt đề án thiết kế (?!). Theo bác sĩ Nguyễn Văn Xuyên, Phó Phòng Y tế huyện: “Nếu cứ tình trạng đẩy đi đẩy lại này, việc phấn đấu có 2 xã đạt chuẩn quốc gia về y tế vào năm 2008 trên địa bàn huyện sẽ bị ảnh hưởng”.

Ngoài khó khăn về cơ sở vật chất, Hải Hà còn gặp khó khăn về nhân lực cho y tế tuyến xã. Hiện  chỉ 50% số trạm trên địa bàn huyện có bác sĩ biên chế, còn lại đều do Bệnh viện Đa khoa huyện tăng cường 1 buổi/tuần. Từ năm 2006, Sở Y tế phối hợp với Trường Đại học Y Hải Phòng mở lớp đào tạo  bác sĩ  cho tuyến xã theo hình thức cử tuyển, đưa y sĩ  tuyến xã đi học, song  Hải Hà không có người  tham gia.  Lý do là chỉ có khoảng 50% trong tổng số 68 biên chế tại các trạm xá xã học hết cấp III; trong số này lại có nhiều trường hợp sắp đến tuổi nghỉ hưu hoặc không đủ năm công tác để cử đi học. Theo tính toán Phòng Y tế huyện thì phải đến năm 2013, may ra 100% số trạm y tế trên địa bàn mới có bác sĩ  biên chế (chỉ tiêu tỉnh đặt ra là đến năm 2010). Cũng do biên chế các xã chỉ có 4-5 cán bộ y tế, nên hiện tại, huyện Hải Hà còn hơn 10 xã thiếu y sĩ y học cổ truyền.

Các trạm y tế xã ở Hải Hà còn gặp khó khăn trong phối hợp với một số ban, ngành thực hiện các chương trình vệ sinh môi trường nông thôn, y tế học đường... Bởi vậy, để hoàn thành mục tiêu đến năm 2015, 100% số xã trên địa bàn huyện đạt chuẩn quốc gia về y tế, huyện Hải Hà, các sở, ngành  liên quan cần có các giải pháp kịp thời tháo gỡ những khó khăn.