Những lo ngại về nguy cơ suy thoái của nền kinh tế Mỹ cùng thất vọng về kế hoạch kích thích kinh tế của Tổng thống Mỹ Bush đã khiến thị trường chứng khoán (CK) thế giới rớt giá thảm hại ở hai ngày đầu tuần.
CK thế giới đã có thêm "ngày thứ hai đen tối" khi tình trạng bán tháo diễn ra ồ ạt ở cả châu Âu, châu Á và khu vực Mỹ Latin (sàn CK Mỹ nghỉ nhân kỷ niệm ngày sinh Martin Luther King). Trong ngày 21-1, chỉ số CK đã tụt thê thảm ở London, Paris, Frankfurt, Tokyo, Hong Kong, Seoul và Mumbai.
Hãng tin Bloomberg đã nói đến từ "sụp đổ” (crash) khi nói về thị trường CK ở châu Âu. Chỉ số FTSE ở London (Anh) giảm 5,48%, chỉ số CAC 40 ở Pháp giảm 6,83%, chỉ số DAX ở Frankfurt (Đức) giảm 7,16%, trong khi chỉ số CK ở Madrid cũng rớt 7,54%. Bị ảnh hưởng nhiều nhất có lẽ là các ngân hàng khi giá cổ phiếu của Commerzbank sụt tới 10%, Deutsche Bank sụt 6,7%, BNP Paribas sụt 9,6%.
"Tình hình nghiêm trọng"
Ở châu Á, chỉ số Sensex ở Mumbai (Ấn Độ) rớt tới 7,4%, chỉ số Composite Index ở Thượng Hải rớt 5,1%, trong khi chỉ số Hang Seng của Hong Kong cũng giảm tới 5,5%, mức giảm tệ hại nhất kể từ sau sự kiện nước Mỹ bị tấn công ngày 11-9-2001.
Có thể nói đây là lần đầu tiên thị trường CK thế giới có ngày "hoang tàn" đến vậy. Đến hôm qua, tình hình bán tháo cổ phiếu vẫn tiếp tục ở châu Á khi thị trường CK ở Tokyo rớt tới 5,5%. Lần đầu tiên chỉ số Nikkei giảm xuống dưới 13.000 điểm kể từ năm 2005. Các thị trường Seoul, Singapore, Thượng Hải, Đài Bắc cũng rớt từ 3,6-5%.
Trước tình hình này, người đứng đầu Quĩ Tiền tệ quốc tế (IMF) Dominique Strauss-Kahn đã thừa nhận "tình hình là nghiêm trọng". Ông cảnh báo rằng "tất cả các nước sẽ bị ảnh hưởng bởi việc nền kinh tế Mỹ chững lại". Thủ tướng kiêm bộ trưởng tài chính Luxembourg Jean-Clauded Juncker thừa nhận: "Chúng ta thường loại trừ nguy cơ suy thoái ở Mỹ, nhưng giờ thì điều này không đúng nữa".
Adrian Mowat, chiến lược gia trưởng của Tập đoàn tài chính JPMorgan ở châu Á, cho rằng mọi người giờ không còn tranh cãi là kinh tế Mỹ có suy thoái hay không, mà chỉ quan tâm cuộc suy thoái sẽ diễn ra trong "bao lâu và trầm trọng đến mức độ nào".
Giải pháp của Mỹ quá trễ
Theo các hãng tin, các nhà đầu tư hiện không hài lòng với kế hoạch kích thích nền kinh tế trị giá khoảng 145 tỉ USD của Tổng thống Bush công bố hồi cuối tuần qua. Họ cho rằng kế hoạch này không đủ giúp Mỹ vượt qua nguy cơ suy thoái. Najeeb Jarrhom, trưởng nhóm nghiên cứu của Fraser Securities, cho rằng "biện pháp của ông Bush là quá trễ và không đủ mạnh để có ảnh hưởng".
Tờ New York Times bình luận rằng dù Trung Quốc có mở thêm bao nhiêu công trình hay dự án năng lượng và Ấn Độ có bán thêm được bao nhiêu ôtô mới thì suy thoái kinh tế Mỹ chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới kinh tế châu Á. Deborah Schuller, chuyên gia tín dụng của Tập đoàn tài chính Moody, cho biết: "Nếu khách hàng Mỹ ngừng mua hàng hóa, châu Á chắc chắn sẽ bị tổn thương". Bà cho rằng hầu hết các tập đoàn lớn có thể chịu được tình trạng suy thoái trong khoảng chín tháng.
Tuy vậy, nếu suy thoái kéo dài tới 12 tháng hoặc lâu hơn nữa có thể sẽ gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng cho nền kinh tế. Hiện đã có những lo ngại cuộc khủng hoảng tại Mỹ có thể làm chặn đà tăng trưởng kinh tế còn trồi sụt của Nhật và chính nền kinh tế Nhật có thể đối mặt với nguy cơ suy thoái, đẩy tình hình kinh tế thế giới thêm trầm trọng.
Hướng về Davos
Các chuyên gia kinh tế và các nhà hoạch định chính sách đang hướng về Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) khai mạc hôm nay (23-1) ở Davos (Thụy Sĩ), với hi vọng sẽ có những giải pháp thiết thực cho nền kinh tế thế giới trước những thách thức mới. Diễn ra từ ngày 23 đến 27-1, WEF qui tụ khoảng 2.500 vị khách, trong đó có 1.370 lãnh đạo doanh nghiệp, 250 quan chức chính phủ. Tổng thư ký LHQ Ban Ki Moon sẽ tới dự cùng với 27 nguyên thủ, 113 bộ trưởng của các nước. Một câu hỏi quan trọng của WEF năm nay sẽ là "nếu nước Mỹ hắt hơi, thế giới có bị cảm lạnh hay không?".
Kể từ năm 1971, WEF được xem là diễn đàn quan trọng, nơi sẽ có những định hướng quan trọng về kinh tế, chính trị của thế giới trong năm. Khẩu hiệu của năm nay là "Sức mạnh của sự đổi mới hợp tác". Tuy vậy, nội dung chính của chương trình dự kiến chỉ dần lộ rõ khi gần 250 cuộc họp lớn nhỏ khác nhau của WEF dần dần diễn ra.
