Theo báo cáo của các cơ quan chức năng, tình hình tội phạm xâm hại trẻ em diễn biến phức tạp, trẻ em vi phạm pháp luật có chiều hướng gia tăng. Từ năm 2004 đến năm 2008, toàn tỉnh có 42 trẻ em bị xâm hại tình dục, hơn 350 trẻ em vi phạm pháp luật. Số trẻ mồ côi do cha mẹ chết vì HIV/AIDS có chiều hướng gia tăng. Đây cũng là thách thức đối với công tác bảo vệ và chăm sóc trẻ em trên địa bàn tỉnh.
Các y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh kiểm tra sức khoẻ bệnh nhi.
Những năm qua, công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em trên địa bàn tỉnh luôn được các cấp, các ngành, các đoàn thể đặc biệt quan tâm, nhất là với những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Nhiều đơn vị, địa phương, tổ chức, cá nhân còn nhận đỡ đầu, trợ cấp, khám sức khoẻ miễn phí, phẫu thuật miễn phí cho các em. Để trẻ em có nơi vui chơi, sinh hoạt, mỗi năm tỉnh đầu tư trên 4 tỷ đồng để xây dựng các điểm vui chơi và hỗ trợ hoạt động cho trẻ em. Đến hết năm 2008, toàn tỉnh có 12 trung tâm vui chơi thanh, thiếu nhi cấp huyện, 160 điểm vui chơi dành cho trẻ em ở cấp xã. Bên cạnh đó, các chương trình mục tiêu liên quan đến trẻ em được quan tâm đẩy mạnh với sự tham gia khá đồng bộ của nhiều ban, ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội... Ngành y tế chỉ đạo sát sao công tác tiêm chủng cho trẻ em dưới 1 tuổi với tỷ lệ hàng năm đạt trên 90%. Ngành Giáo dục tích cực cùng các địa phương, đoàn thể vận động các gia đình đưa con em đến trường. Nhờ đó, tỉ lệ trẻ em đi học đúng độ tuổi ngày càng tăng (số trẻ đi nhà trẻ, mẫu giáo năm 2008 đạt 53,6%, trẻ đủ 6 tuổi vào lớp 1 đạt 99,5%). Các xã, phường đẩy mạnh việc vận động gia đình làm khai sinh cho trẻ đúng thời hạn, hiện đạt tỷ lệ hơn 92%, tăng 10% so với năm 2003... Ngoài số tiền thuộc chương trình mục tiêu quốc gia cấp, mỗi năm tỉnh hỗ trợ 500 triệu đồng để thực hiện mục tiêu giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng tại 65 xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thuộc các huyện: Hải Hà, Đầm Hà, Tiên Yên, Bình Liêu, Ba Chẽ, Hoành Bồ. Nhờ đó, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng dưới 5 tuổi trên địa bàn tỉnh ngày càng giảm mạnh, từ 30% năm 2000 xuống còn 20% năm 2008.
Trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, hoàn cảnh khó khăn, luôn là đối tượng được các cấp, các ngành, đoàn thể, địa phương quan tâm giúp đỡ với nhiều hình thức phù hợp. Năm 2008, các ngành, địa phương đã tổ chức hỗ trợ 103 trẻ em lang thang, trợ giúp 86 lượt trẻ em trở về với gia đình; tư vấn hỗ trợ 85 trẻ bị xâm hại... Đồng thời tiến hành điều tra, khám phá, xử lý nghiêm minh các đối tượng xâm hại trẻ em. Trước tình trạng buôn bán trẻ em đang trở nên bức xúc trong xã hội (từ năm 2003 đến nay, có 83 trẻ bị buôn bán qua địa bàn tỉnh, trong đó 13 trẻ ở Quảng Ninh), các ngành, đoàn thể tổ chức nhiều mô hình giáo dục nâng cao kiến thức, kỹ năng sống cho trẻ em để các em biết cách phòng tránh cho bản thân. Với những trẻ sau khi được cứu thoát từ các vụ buôn bán, những ngành liên quan đã tổ chức tư vấn tâm lý, hỗ trợ kinh phí đưa về gia đình. Với những trường hợp trẻ vi phạm pháp luật, các ngành đã tổ chức xử lý, giáo dục với biện pháp chủ yếu là xử lý hành chính, đưa đi trường giáo dưỡng, giao cho địa phương, gia đình giáo dục quản lý; đồng thời đẩy mạnh chương trình giáo dục trẻ em chưa ngoan tại 84 xã, phường thuộc 14 huyện, thị trong tỉnh, hỗ trợ dạy nghề cho nhiều trẻ vi phạm pháp luật sau khi trở về với cộng đồng.
Chăm sóc trẻ dị tật bẩm sinh tại Trung tâm Bảo trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tỉnh.
Để giúp trẻ tàn tật, trẻ em có HIV, bị ảnh hưởng bởi HIV, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ sống ở các hộ nghèo hoà nhập với cộng đồng, các ngành, đoàn thể, địa phương còn tổ chức các hoạt động như: Phẫu thuật miễn phí, trao tặng xe lăn cho trẻ khuyết tật; đẩy mạnh các dự án phòng chống lây nhiễm HIV từ mẹ sang con, tích cực tuyên truyền tư vấn các gia đình kiến thức, kỹ năng sống để phòng chống lây nhiễm HIV/AIDS; đỡ đầu trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; hỗ trợ học bổng cho trẻ em nghèo; giúp các gia đình có trẻ em khuyết tật vay vốn phát triển sản xuất... Từ năm 2003 đến nay, các ban ngành của tỉnh, các đoàn thể, cơ quan, doanh nghiệp đã tổ chức đỡ đầu cho gần 500 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; hỗ trợ 320 trẻ em nghèo; tổ chức 12 lớp học về nghề may, sản xuất gốm sứ, thủ công mỹ nghệ cho 382 trẻ lao động sớm, thất học, bỏ nghề; tạo việc làm cho 202 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, gia đình nghèo; hỗ trợ 29 trẻ em bị bệnh tim bẩm sinh đi phẫu thuật; phẫu thuật miễn phí cho gần 400 trẻ em bị khuyết tật mắt, sứt môi, hở hàm ếch, dị tật vận động v.v...
Theo số liệu thống kê của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, tính đến cuối năm 2008, toàn tỉnh có 266.278 trẻ em dưới 16 tuổi; trong đó trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt là 4.080 em (1.575 trẻ mồ côi không nơi nương tựa, 2.160 em tàn tật, 73 trẻ em là nạn nhân chất độc hoá học, 160 trẻ nhiễm HIV), số trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt 26.518 em. Các em này chủ yếu ở vào hoàn cảnh như: Mồ côi bố, hoặc mẹ; gia đình có người nghiện hút, vi phạm pháp luật, nhiễm HIV/AIDS; trẻ em sống trong các gia đình nghèo... Trong số trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh ấy, vẫn còn những em chưa thực sự nhận được sự quan tâm, trợ giúp... Bởi vậy, để trẻ em trên địa bàn tỉnh có sự phát triển cả về trí lực, thể chất, tinh thần... trở thành chủ nhân tương lai của tỉnh nhà, thì việc chung tay, chung sức của các cấp uỷ đảng, chính quyền, ban, ngành, đoàn thể cần tiếp tục được phát huy, đẩy mạnh hơn nữa với những mô hình, hành động cụ thể, thiết thực...
