Cuối cùng thì nhà sản xuất bộ phim Áo lụa Hà Đông đã thừa nhận với báo giới, phim không đoạt giải Kim Kê Vàng tại LHP Bách Hoa - Kim Kê mà là giải Phim nước ngoài hay nhất do khán giả bình chọn. Phước Sang thú nhận điều này sau khi ông Hà Phạm Phú- GĐ Hãng phim Hội Nhà văn- lên tiếng "nói lại cho rõ" và các nhà báo tìm anh để “truy nã” sự thật.
>>Có thật Áo lụa Hà Đông đoạt giải 'Kim Kê vàng'?
Ông nói gà bà nói vịt!
Năm ngoái, diễn viên Minh Tiệp khoe với báo giới về việc được đề cử giải Nam diễn viên trình diễn xuất sắc nhất của LHP Kim Kê. Với vốn tiếng Anh của “con nhà nòi” ngoại giao, Minh Tiệp khẳng định anh nghe rõ người ta xướng tên anh khi bước lên thảm đỏ…
Nhưng ông Hà Phạm Phú - Giám đốc Hãng phim Hội Nhà văn, dù rất ưu ái chàng diễn viên điển trai đã tham gia bộ phim Hà Nội, Hà Nội mà Hãng ông hợp tác, cũng không thể đồng lõa với sự “nhầm lẫn” của Minh Tiệp. Là người cùng dự LHP này, ông khẳng định với báo giới không hề có tên Minh Tiệp trong danh sách đề cử…
Còn Minh Tiệp khi được một tờ báo hỏi, thì lại đính chính rằng anh lọt vào danh sách đề cử Nam diễn viên xuất sắc. Tiệp khẳng định như vậy trong khi phim Hà Nội, Hà Nội không hề tham gia tranh giải nào của LHP Kim Kê - Bách Hoa và cũng không ai trong đoàn Việt Nam nghe thấy điều gì tương tự như vậy. Rốt cuộc, chẳng ai biết thực hư ra sao...
Hơn 6 năm về trước, đạo diễn Nguyễn Xuân Vinh của Điện ảnh Thể thao cũng “tưởng tượng” ra giải Cành Cọ Vàng dành cho phim thể thao. Sự thật bẽ bàng là bộ phim chỉ tham dự LHP Thể thao Quốc tế và bằng chứng nhận có in hình… cành cọ! Thế mà hàng chục tờ báo trong nước đưa tin theo, gây bao chuyện bi hài.
Cách đây khá lâu, bộ phim Cuốc xe đêm của Bùi Thạc Chuyên tham dự LHP Cannes. Khi đạo diễn sang Pháp nhận giải chưa về nước thì vài đồng nghiệp của anh vội vã thông tin cho một tờ báo trong nước có số lượng phát hành lớn. Vậy là tờ báo vội vã đưa tin, nó đoạt giải phim ngắn xuất sắc. Thật ra, đó là giải cho những sinh viên/đạo diễn trẻ làm phim đầu tay.
Sau này, trên blog của mình, đạo diễn Bùi Thạc Chuyên cũng nói rõ sự tình. Nhưng rõ ràng thông tin ban đầu không chính xác đã gây nhiễu dẫn đến... không ít người hân hoan về cái gọi là "vinh quang của điện ảnh Việt Nam".
Bên sân khấu cũng có không ít chuyện "dở khóc dở cười" khi các nhà hát ra nước ngoài biểu diễn. Có những nhà hát chỉ sang giao lưu nhưng không hiểu tìm đâu ra cả một giấy xác nhận "vở diễn được khán giả yêu thích nhất" của Đại sứ quán ta ở bên đó. Thì đúng là vở diễn được khán giả đón nhận nồng nhiệt, nhưng bên ấy làm gì có giải thưởng hay chứng nhận như vậy!
Hay cùng dự một hội chợ phim nước ngoài, nhưng mỗi thành viên trong đoàn phát biểu một nẻo. Người thì nhận định ra chiều bi quan về phim Việt, người thì không ngớt lời tán dương về triển vọng mua bán bản quyền với các đối tác... Không khó kiểm chứng điều này khi đọc bài phỏng vấn các vị đi dự liên hoan phim trên các báo.
Ông Hà Phạm Phú còn kể, có lần, đại biểu một hãng phim trong nước được mời dự LHP Bách Hoa- Kim Kê. Không biết tiếng Trung nên người ta nói gì cũng chẳng hiểu. Xem phim không có phụ đề nên... ngồi xem cho có. Thậm chí mời đi ăn cũng không biết… vì phiên dịch chẳng phải lúc nào cũng kè kè bên cạnh.
Chuông không kêu thì phải... đấm?
Khi giải thích cho “sự cố” nhầm lẫn, những người trong cuộc đều viện cớ… không biết tiếng nước ngoài. Vụ “Cành cọ Vàng” của Điện ảnh Thể thao thì vì người ta đề tên giải thưởng bằng tiếng Ý và in hình cành cọ vàng nên… gọi là Cành cọ Vàng!
Còn Phước Sang mới đây thú thực, khi giải thưởng được xướng lên bằng tiếng Hoa nên không biết Áo lụa Hà Đông đoạt giải gì và “không thể phân biệt được từ “hội chợ” hay LHP… Chỉ có điều những người trong cuộc vẫn “liều mình như chẳng có” khi nhắn nhe cho báo chí về những giải thưởng to đùng mà chẳng “mở ngoặc” rằng “chưa xác minh” hay “chờ kết quả chính thức”.
Hơn ai hết, những người có phim mang đi dự thi đều biết trước phim mình sẽ tranh giải gì trước khi tới LHP dự thi hoặc nhận giải. LHP nào mà chẳng có những thể lệ và quy chế rõ ràng được gửi kèm giấy mời (hoặc thông báo rộng rãi trên website của LHP)…
Thế nên dư luận mới ngạc nhiên khi có nghệ sĩ lại hồn nhiên đến mức, đi dự LHP Kim Kê, thấy phim được xướng giải liền nghĩ ngay là… Kim Kê Vàng, kiểu như ở giải Cánh diều mà được xướng danh trên sân khấu là nhận ngay là giải Cánh diều Vàng. Trong khi ai cũng thừa hiểu rằng, một LHP có hàng chục giải thưởng chứ đâu chỉ có một mà thôi!
Phước Sang thổ lộ trên một tờ báo: "Thú thật khi giải thưởng được xướng lên vì họ nói bằng tiếng Hoa nên tôi cũng không biết phim mình đoạt giải, đến khi thấy mọi người ào đến chúc mừng và người phiên dịch nói, tôi mới biết. Lúc đó, tôi cũng nghĩ phim đoạt giải Kim Kê Vàng Phim nước ngoài hay nhất".
Có thể Phước Sang không cố ý thông báo sai, nhưng nhầm lẫn này dù sao vẫn khiến dư luận cho rằng anh đang "nổ" cho bộ phim của mình; trong khi trên thực tế Áo lụa Hà Đông đã thừa đủ vinh quang để không cần phải "nâng tầm" lên theo lối vậy nữa.
Cũng có những giải thưởng dễ gây ngộ nhận, như trường hợp LHP châu Á- Thái Bình Dương vừa rồi. Khi về nước, nghe tin Sống trong sợ hãi đoạt Giải thưởng lớn của BGK còn Chuyện của Pao cùng 2 phim nước ngoài khác đoạt Giải đặc biệt của BGK.
Rõ ràng, giải thưởng lớn phải “lớn” hơn giải thưởng đặc biệt, nhưng vì đạo diễn Bùi Thạc Chuyên chưa nhận được cúp (chờ khắc tên và được gửi sang sau) nên thật khó nói với các nhà báo.
Dường như "niềm tin" rằng, nghệ thuật VN ra nước ngoài thi thố phải có "cái gì đó" mang về mới "oách" khiến cho các nhà làm nghệ thuật nước nhà cứ hay nhầm lẫn một cách có chủ ý hoặc một cách khá vô trách nhiệm. Hay tâm lý sùng ngoại và quan niệm truyền đời "chuông không kêu cũng đấm vài hồi cho kêu" có lẽ đã ăn sâu vào tiềm thức của một số người mất rồi?!
Cũng có khi không phải nghệ sỹ đưa tin, mà báo chí… cũng góp phần thổi phồng những nhầm lẫn vô duyên này. Một số người viết có kinh nghiệm, khi hỏi kết quả giải thưởng thường có nhã ý đề nghị chủ nhân cho xem cúp và giấy chứng nhận, bằng tiếng nước nào thì sao chụp hoặc ghi chép chính xác để về tra cứu và nhờ người thông thạo dịch ra tiếng Việt để tránh nhầm lẫn…
Tuy nhiên, chính bản thân các nghệ sỹ điện ảnh và sân khấu của ta có lẽ nên "biết mình biết ta" trước hết. Rõ ràng, nếu đó là sự tự huyễn hoặc mình hay là sự hấp tấp, liều lĩnh thì rốt cuộc cũng chỉ đem lại sự vô duyên đến bẽ bàng mà thôi!
