Sau 3 năm triển khai thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM), bộ mặt nông thôn Quảng Ninh đã khang trang hơn, đời sống nhân dân không ngừng được nâng lên. Đặc biệt, Chương trình xây dựng NTM đã tiếp thêm động lực, thổi một luồng sinh khí mới để bà con nông dân trong toàn tỉnh hăng hái thi đua lao động sản xuất kinh doanh, vươn lên làm giàu.
Điển hình từ phong trào
Dẫn chúng tôi đi thăm một số mô hình phát triển kinh tế trên địa bàn, ông Đặng Văn Khá, Chủ tịch Hội Nông dân xã Kim Sơn (Đông Triều) phấn khởi cho biết: “Ngày mới thực hiện, cứ nghĩ chương trình xây dựng NTM là một cái gì đó thật xa vời, khó thực hiện nhưng có bắt tay vào làm mới hiểu. NTM là làm sao để đổi mới nông thôn, mang lại cuộc sống ấm no cho người dân. Trên cơ sở sự hỗ trợ của Nhà nước, người nông dân phát huy vai trò chủ thể của mình trong việc tham gia xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn như đường giao thông thôn, xóm, hệ thống kênh mương… Đặc biệt, bà con thêm chủ động, mạnh dạn trong sản xuất kinh doanh, vì thế, xuất hiện ngày càng nhiều mô hình kinh tế cho hiệu quả cao tại địa phương. Hiện nay, Kim Sơn có 3 trang trại tổng hợp được cấp giấy chứng nhận, 64 gia trại trồng trọt kết hợp chăn nuôi; 285 hộ nông dân tham gia nuôi trồng thuỷ sản với quy mô 125ha; 152 hộ phát triển kinh tế vườn đồi… cho hiệu quả kinh tế cao”.
Đến gia đình anh Nguyễn Văn Hưng, thôn Cổ Giản, xã Kim Sơn (Đông Triều), lúc này vợ chồng anh Hưng đang bận rộn với việc cho cá ăn. Anh Hưng cho biết: “Ngay từ khi thực hiện chương trình xây dựng NTM, xã đã tuyên truyền đến người dân chúng tôi về cách sắp xếp cuộc sống ăn ở vệ sinh; tham gia đóng góp công sức và kinh phí xây dựng đường làng, ngõ xóm và hỗ trợ cho người dân chúng tôi thực hiện các mô hình kinh tế mới. Hai năm trước, tổng diện tích các ao nuôi nhà tôi vẫn hơn 1ha nhưng đâu được quy củ như thế này. Sau khi tham gia một số lớp tập huấn về ứng dụng khoa học, kỹ thuật trong nuôi cá nước ngọt do xã tổ chức, tôi đã quyết tâm cải tạo, đầu tư ao nuôi. Áp dụng khoa học - kỹ thuật mới, 2 năm nay ao nuôi không có dịch bệnh, cá lớn nhanh. Mỗi năm trừ chi phí được lãi trên dưới 200 triệu đồng. Được hỗ trợ một phần kinh phí về giống và thức ăn, gia đình tôi đã thả nuôi hơn 6.000 cá lăng chấm. Đây là đối tượng nuôi mới, nhưng qua gần 1 năm thả nuôi, tôi thấy cá lớn nhanh, không có dịch bệnh. Đến nay, mỗi con cá cũng đã nặng tầm 1-1,3kg. Dự tính đến tết này, với giá bán trên dưới 150.000 đồng/kg, gia đình tôi sẽ có khoản thu kha khá từ cá lăng chấm”.
Là xã đi đầu trong toàn tỉnh về đích sớm chương trình xây dựng NTM, Kim Sơn đã có những cách làm hay, sáng tạo để sớm về đích chương trình từ năm 2012. Đồng chí Trần Đại Đắc, Chủ tịch UBND xã, cho hay: “Ngay khi bắt tay vào thực hiện chương trình xây dựng NTM, trên cơ sở quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của địa phương đã được quy hoạch từ năm 2001, Kim Sơn đã rà soát, đối chiếu với các tiêu chí, chỉ tiêu để có cách làm phù hợp, xác định được những tiêu chí quan trọng để ưu tiên làm trước. Theo đó, trong đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng cũng như phát triển sản xuất, xã đã ưu tiên làm từ đồng vào làng, từ thôn xóm về trung tâm xã. Cùng với nguồn vốn hỗ trợ của nhà nước, Kim Sơn đã huy động công sức và sự đóng góp của nhân dân cùng hơn 40 doanh nghiệp tại địa phương cùng chung sức xây dựng NTM. Các tiêu chí chưa đạt, xã đã huy động các doanh nghiệp là người địa phương ứng vốn ra thi công và sẽ quyết toán sau 1 năm. Riêng đối với tiêu chí phát triển sản xuất, ngay từ khi bắt đầu thực hiện chương trình, xã đã xác định ưu tiên cho phát triển nông nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao thu nhập cho người dân. Chỉ trong hơn 1 năm, hàng chục mô hình kinh tế mới được triển khai thực hiện với 651 hộ dân tham gia, như: Trồng nấm, thanh long ruột đỏ, cá diêu hồng, cá lăng chấm, lợn rừng, gà Đông Tảo, bí xanh Thiên Thanh… Đến nay, các mô hình này đã được nhân rộng tại địa phương, hình thành nên một số cánh đồng sản xuất tập trung cho hiệu quả kinh tế cao. Việc đẩy mạnh sản xuất kinh doanh đã góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Hiện nay, thu nhập bình quân đầu người tại Kim Sơn đạt 32,3 triệu đồng/năm”.
Chìa khoá mở thành công
Không chỉ Kim Sơn, mà đến nay đã có 25 xã khác cơ bản đạt tiêu chí xã NTM. Nhiều xã đang chuẩn bị cán đích để đưa Quảng Ninh tiến dần tới đích cơ bản hoàn thành chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng NTM với 10/13 huyện, thị xã, thành phố và 82/125 xã trên địa bàn cơ bản đạt tiêu chí NTM. Chương trình xây dựng NTM đã tạo diện mạo mới cho nông nghiệp, nông dân và nông thôn với kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được tập trung đầu tư đồng bộ; hình thức tổ chức sản xuất ở khu vực nông thôn được đổi mới, hình thành nên một hệ thống cung ứng từ sản xuất đến tiêu thụ với nhiều vùng sản xuất tập trung cho hiệu quả kinh tế cao. Nhiều nông sản của Quảng Ninh đã trở thành thương hiệu hàng hoá, giúp người nông dân nâng cao thu nhập như: Rau an toàn Quảng Yên, hoa Hoành Bồ, chè Đường Hoa (Hải Hà), gạo nếp cái hoa vàng, na dai Đông Triều, mực Cô Tô, miến dong Bình Liêu, ba kích Ba Chẽ, trứng gà Tân An, chả mực Hạ Long… Xây dựng NTM đã góp phần nâng cao đời sống vật chất của người dân khu vực nông thôn, với thu nhập tăng từ 10,98 triệu đồng/năm (năm 2010) lên 14 triệu đồng/năm (năm 2012), dự kiến 16,5 triệu đồng năm 2013, hiện nay trên toàn tỉnh đã có 3 xã đạt thu nhập bình quân trên 30 triệu đồng/người/năm.
Để có được những kết quả này là do có sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị trong toàn tỉnh với những cách làm cụ thể, sáng tạo, nhất là trong việc xác định rõ chủ thể của chương trình. Tại hội nghị sơ kết 3 năm thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM, đồng chí Nguyễn Văn Đọc, Chủ tịch UBND tỉnh, khẳng định: Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng NTM là một nhiệm vụ chính trị lớn và có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị với quyết tâm lớn nhất. Việc xác định rõ chủ thể trong xây dựng NTM là người dân; tập trung cho xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh và tập trung cho phát triển sản xuất là yếu tố then chốt để thực hiện thành công chương trình.
Với sự quyết tâm cao, ngay sau khi BCH Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 01 về xây dựng NTM, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc, giai đoạn đầu là tuyên truyền vận động để người dân hiểu về mục đích của NTM, sau đó là “cầm tay chỉ việc”. Khi mọi việc đã “vào guồng”, thực hiện phân quyền cho cấp dưới (cấp huyện, xã chủ động sử dụng nguồn lực). Đặc biệt, để khơi dậy được sức dân, Quảng Ninh đã phát động phong trào thi đua sâu rộng và đẩy thành cao trào trong năm tăng tốc 2013, đó là, quân đội chung sức xây dựng NTM, thành thị giúp đỡ nông thôn, công - nông liên minh trong xây dựng NTM, nông dân tự lực sáng tạo trong xây dựng NTM, doanh nghiệp đồng hành cùng xây dựng NTM.
Đích NTM đã gần, trong thời gian 2 năm tới Quảng Ninh phấn đấu có thêm 48 xã cơ bản đạt tiêu chí NTM. Để đạt được mục tiêu này, tỉnh sẽ tiếp tục có những biện pháp tổ chức thực hiện, điều hành chương trình hiệu quả để không chỉ hoàn thành mục tiêu xây dựng NTM mà đó cũng chính là nền tảng của tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại và tiến tới mục tiêu là tỉnh dịch vụ - công nghiệp trong tương lai gần.
Hữu Việt
