Chương trình Xây dựng nông thôn mới: Khi ý Đảng cũng là lòng dân

Bà con nhân dân khu phố 3A, phường Quang Hanh, TX Cẩm Phả tham gia san gạt mặt bằng xây dựng nhà văn hoá khu.

Đồng thuận của cả hệ thống chính trị

Theo kết quả của cuộc tổng điều tra dân số năm 2009, Quảng Ninh có 568.442 người dân sống ở khu vực nông thôn, chiếm 47% dân số cả tỉnh. Mặc dù tỉnh đã quan tâm đầu tư phát triển khu vực này, nhưng cuộc sống của người dân nông thôn vẫn còn nhiều khó khăn và có khoảng cách khá xa so với thành thị. Chính vì thế, quyết tâm xây dựng nông thôn mới của Quảng Ninh đã nhận được sự đồng tình của đông đảo người dân trên địa bàn. 47% dân số của Quảng Ninh gửi niềm tin vào chương trình xây dựng nông thôn mới.

Xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn của Đảng. Tại Hội nghị lần thứ bảy, Ban Chấp hành Trung ương (khoá X) đã ra Nghị quyết số 26-NQ/T.Ư “Về nông nghiệp, nông dân, nông thôn” đề ra mục tiêu xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại…”. Triển khai Nghị quyết 26, Quảng Ninh đã tiến hành xây dựng thí điểm nông thôn mới ở một số xã trên địa bàn. Tuy nhiên, trước những yêu cầu về sự phát triển của khu vực nông thôn, Đảng bộ tỉnh đã quyết tâm đẩy nhanh tiến trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn. Ngay sau Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, BCH Đảng bộ tỉnh đã có những cuộc họp quan trọng, đưa ra những quyết sách mạnh mẽ để đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới. Đặc biệt, BCH Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII đã ban hành Nghị quyết đầu tiên của nhiệm kỳ là về xây dựng nông thôn mới. Nghị quyết xác định: Xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ trọng yếu của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; là cuộc vận động toàn diện trên tất cả các lĩnh vực; là cơ sở để xây dựng Quảng Ninh trở thành tỉnh công nghiệp vào năm 2015.

Theo đó, việc xây dựng nông thôn mới được tiến hành đồng thời ở tất cả các xã, thực hiện đồng bộ tất cả các tiêu chí. Tỉnh sẽ ưu tiên vốn ngân sách đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội cho các địa phương thực hiện tốt các tiêu chí không cần vốn đầu tư, như xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội nông thôn và những địa phương có khả năng về đích sớm. Bên cạnh đó, Nghị quyết đã đề ra những mục tiêu, những giải pháp cụ thể để xây dựng nông thôn mới. Cùng với đó, Tỉnh uỷ Quảng Ninh cũng ra quyết định thành lập BCĐ xây dựng nông thôn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2010-2020, đích thân đồng chí Vũ Đức Đam, Bí thư Tỉnh uỷ, làm Trưởng Ban. Ban Xây dựng nông thôn mới cũng được thành lập do đồng chí Trương Công Ngàn, nguyên Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư làm Trưởng Ban.

Sau khi có Nghị quyết của BCH Đảng bộ, HĐND tỉnh Quảng Ninh khoá XI đã thông qua Đề án Xây dựng nông thôn mới tại kỳ họp thứ 22, tổ chức vào đầu tháng 12 vừa qua. Mặc dù trong thảo luận tại kỳ họp, cũng có một số ý kiến băn khoăn về những khó khăn, thách thức khi triển khai thực hiện đề án.Tuy nhiên, các đại biểu HĐND tỉnh đều thống nhất: Việc triển khai xây dựng nông thôn mới trên địa bàn toàn tỉnh không chỉ là ý chí của Đảng bộ, chính quyền mà còn là mong muốn, nguyện vọng của nhân dân trên địa bàn tỉnh. Chính vì thế, Nghị quyết về xây dựng nông thôn mới đã được đại biểu HĐND tỉnh thông qua nhanh chóng. Có Nghị quyết của BCH Đảng bộ tỉnh, Nghị quyết của HĐND tỉnh làm “kim chỉ nam”, UBND tỉnh cũng nhanh chóng chỉ đạo các ngành, các địa phương vào cuộc, tổ chức thực hiện xây dựng nông thôn mới.

Đặc biệt, các địa phương trên toàn tỉnh, nhất là các địa phương ở khu vực nông thôn, đã bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ với chủ trương này. Nhiều địa phương đã ban hành Nghị quyết của Đảng bộ về xây dựng nông thôn mới, thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới. Chính quyền các cấp cũng quyết tâm thực hiện nhiệm vụ này. Nhưng vui nhất, phấn khởi nhất vẫn là những người dân ở nông thôn, những người được hưởng lợi từ chủ trương lớn này. Đi thực tế ở những vùng cao như Bình Liêu, Ba Chẽ hay vùng hải đảo Vân Đồn, Vĩnh Thực (Móng Cái), chúng tôi  đều nhận thấy sự chờ mong và hy vọng của người dân ở chương trình xây dựng nông thôn mới. Chị Phạm Thị Hoa (khu 3, TT Cô Tô) cho biết: “Chúng tôi đang chờ mong nông thôn mới để thay đổi điều kiện sống của quê mình. Nhiều người bảo để xây dựng nông thôn mới người dân chúng tôi cũng phải tham gia, chẳng hạn như hiến đất làm đường, học hỏi phát triển kinh tế... chúng tôi ủng hộ ngay. Đấy toàn là những điều nên làm mà”.

Sự vào cuộc mạnh mẽ

Trong các cuộc họp về triển khai xây dựng nông thôn mới, lãnh đạo các huyện, sở, ngành chức năng đều phản ánh những khó khăn khi thực hiện các mục tiêu cụ tể. Đặc biệt, nhiều khu vực ở nông thôn Quảng Ninh có sự chênh lệch khá lớn về mặt bằng kinh tế - xã hội, điều kiện, vị trí địa lý… Trong khi đó, Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới có 19 tiêu chí về quy hoạch, giao thông, thuỷ lợi, điện, trường học, cơ sở vật chất văn hoá, chợ nông thôn, bưu điện, nhà ở dân cư, thu nhập, cơ cấu lao động, y tế, môi trường, hệ thống tổ chức chính trị… Các tiêu chí đặt ra đều đòi hỏi rất cao như: Phải đạt 100% số đường trục thôn, xóm được cứng hoá, đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật của Bộ Giao thông - Vận tải. Về hộ nghèo, phải đạt tiêu chuẩn tỷ lệ hộ nghèo ít hơn 3%... Bộ tiêu chí cũng quy định, các xã nông thôn mới phải có hệ thống thuỷ lợi cơ bản đáp ứng yêu cầu sản xuất và dân sinh; nhà văn hoá và khu thể thao xã đạt chuẩn của Bộ Văn hoá - Thể thao - Du lịch; có điểm phục vụ bưu chính - viễn thông, internet đến thôn; có tổ hợp tác hoặc hợp tác xã hoạt động hiệu quả, không có nhà tạm, dột nát...

Căn cứ vào các tiêu chí trên, nhìn lại hiện trạng nông thôn Quảng Ninh, điều đáng mừng là chúng ta đã có những thành quả nền tảng. Theo báo cáo kết quả sơ bộ đánh giá thực trạng nông thôn ở 127 xã trên địa bàn tỉnh theo Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới của Sở NN&PTNT, trong 19 tiêu chí bước đầu Quảng Ninh đã đạt và vượt một số chỉ tiêu (đường giao thông trục xã, liên xã; thuỷ lợi; điện; bưu điện…). Hiện 100% số xã trên địa bàn tỉnh đã có đường ô tô đến trung tâm xã. Hệ thống thuỷ lợi cơ bản đáp ứng yêu cầu sản xuất và dân sinh. Hệ thống điện đảm bảo yêu cầu, kỹ thuật với 100% số xã có điện lưới, trong đó 80% số xã có trên 95% số hộ sử dụng điện lưới thường xuyên, an toàn từ các nguồn. Toàn tỉnh có 9 chợ nông thôn đạt chuẩn của Bộ Xây dựng; 20% xã có internet đến thôn. Thực hiện chương trình xoá nhà tạm cho hộ nghèo theo Quyết định 167 của Thủ tướng Chính phủ và chương trình xoá nhà tạm cho hộ nghèo khu vực thành thị theo chủ trương của tỉnh, hiện các địa phương trên địa bàn tỉnh đã cơ bản hoàn thành mục tiêu. Đến tháng 10-2010, tiêu chí tỷ lệ hộ có nhà ở đạt tiêu chuẩn Bộ Xây dựng ở Quảng Ninh đạt trên 75% theo Bộ tiêu chí.  Mặc dù vậy, hành trình của Quảng Ninh để đi đến mục tiêu “Phấn đấu đến năm 2015 tỉnh Quảng Ninh cơ bản đạt các tiêu chí tỉnh nông thôn mới” còn nhiều khó khăn.

“Dù khó vẫn phải thực hiện”- Đó là quyết tâm của Quảng Ninh trong xây dựng nông thôn mới. Chỉ đạo triển khai chương trình này, Quảng Ninh đã thực hiện ngay những công việc trọng tâm, trọng điểm. Đến nay, các cấp đã thành lập và kiện toàn ngay Ban chỉ đạo, Ban xây dựng nông thôn mới. Các sở, ngành chức năng đã phối hợp với các địa phương khảo sát, đánh giá lại thực trạng nông thôn cho sát thực tế, tăng cường công tác tuyên truyền, tập huấn cách triển khai thực hiện chương trình đến mỗi người dân nông thôn; tuyên truyền mục đích, ý nghĩa của Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Đồng thời, tổ chức phát động được chương trình xây dựng nông thôn mới gắn liền với cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá và tiến hành thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Sở Xây dựng đã xây dựng hướng dẫn cụ thể, công bố tư vấn đủ điều kiện tham gia làm quy hoạch và tổ chức tập huấn cán bộ làm công tác quy hoạch nông thôn mới. Các địa phương cũng xây dựng từng bước quy trình cụ thể, tài liệu liên quan, sử dụng tối đa một số quy hoạch đã được các đơn vị có thẩm quyền phê duyệt trước đó, đảm bảo quy hoạch sử dụng đất, không gian..; bảo đảm người dân được tham gia vào thực hiện quy hoạch. Sở Tài chính cũng xây dựng dự toán chi năm 2011, trong đó có dành hơn 60 tỷ đồng, phục vụ cho quy hoạch nông thôn mới...

Theo Nghị quyết 01 của BCH Đảng bộ tỉnh, ngay năm 2011 tới, sẽ có 3 tiêu chí xây dựng nông thôn mới phải được hoàn thành. Đó là, 100% số thôn có nhà văn hoá đạt chuẩn; 100% xã có điểm bưu điện - văn hoá xã; 100% thôn có điểm có đủ điều kiện truy cập internet và thư viện dùng chung. Những tiêu chí này đang nhận được sự ủng hộ, vào cuộc của nhân dân toàn tỉnh. Ở nhiều địa phương như Uông Bí, Đông Triều, Tiên Yên... đã vận động được người dân tự nguyện hiến đất xây nhà văn hoá. Riêng huyện Tiên Yên đã giải phóng mặt bằng để xây mới 39 nhà văn hoá mà không phải đền bù...