Quảng Ninh có nhiều huyện, thị xã, thành phố đông dân cư, cộng thêm yếu tố ô nhiễm môi trường do bụi than, nên khả năng lây lan bệnh lao trong cộng đồng cao. Mặc dù vậy, hiện tình hình bệnh lao ở Quảng Ninh có chiều hướng thuyên giảm.
Nếu như trước đây 71-72 người mang vi trùng lao/100.000 dân, nay chỉ còn khoảng 45-46/ 100.000 dân. Không chỉ các thành thị, mà ở các xã vùng sâu, vùng xa, nhận thức của người dân về bệnh lao cũng chuyển biến tích cực. Có được kết quả này là nhờ công tác phòng chống lao trên địa bàn ngày càng được đẩy mạnh.
Chăm sóc bệnh nhân lao tại Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh.
Bác sĩ Vũ Đức Phan, Phó Giám đốc phụ trách Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh cho biết: “Hiện Bệnh viện đang điều trị cho khoảng 250 bệnh nhân. Người mắc bệnh này chủ yếu vào tháng 3 đến tháng 8 hàng năm. Nhưng nhờ nhận thức của người dân nâng lên đáng kể, nên bệnh được chủ động phát hiện sớm, từ đó, công tác điều trị cũng thuận lợi hơn”. Bệnh nhân Đặng Tằng Hiện, dân tộc Dao, thôn Tân Ốc 2, xã Đồng Sơn (Hoành Bồ) điều trị tại Khoa Hồi sức cấp cứu đã hơn chục ngày nay, cho biết: “Trước đây, bà con dân tộc thiểu số chúng tôi ngại đi khám bệnh lắm. Còn nếu bảo đi nằm viện dài ngày như thế này thì lại càng không, vì công việc ở nhà nhiều. Nhưng bây giờ khác rồi. Nhờ y tá, y sĩ ở xã thường xuyên đến tuyên truyền trong đó có nói về bệnh lao, cách phòng bệnh; nên khi bác sĩ bảo nằm viện, dù khó khăn, chúng tôi cũng cố gắng đi chữa khỏi để tránh lây lan cho mọi người”... Không chỉ có anh Hiện, mà hầu hết người dân trên địa bàn tỉnh đã nắm được kiến thức cơ bản về bệnh lao. Nói điều này bởi công tác tuyên truyền về căn bệnh này được đẩy mạnh trong nhiều năm qua. Từ năm 1995, công tác phòng chống lao là một trong các chương trình mục tiêu quốc gia. Do đó, ngành Y tế đã xây dựng hệ thống theo dõi, giám sát, quản lý bệnh nhân lao sát sao.
Hoạt động tuyên truyền giáo dục người dân về bệnh lao từ tuyến tỉnh đến tuyến cơ sở được duy trì thường xuyên. Riêng năm 2010, Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh phối hợp với Trung tâm Y tế các huyện Hoành Bồ, Đầm Hà, Ba Chẽ tổ chức hội thảo về công tác phòng chống lao; duy trì tuyên truyền nâng cao nhận thức cho đội ngũ y tế tuyến huyện, tuyến xã thông qua các buổi giao ban hàng tháng, hàng quý; tổ chức các buổi mít tinh, tuyên truyền tại nhiều trường học trên địa bàn; cấp phát tờ rơi, treo băng rôn tuyên truyền v.v... Việc triển khai dự án phát triển mạng lưới y tế cho tuyến cơ sở, đào tạo bổ sung đội ngũ cán bộ y tế thôn, bản, xã về công tác phòng chống lao được quan tâm. Năm qua, Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh đã mở 14 lớp bồi dưỡng về kiến thức, kỹ năng trong công tác phòng chống lao cho 366 cán bộ trạm y tế xã; tập huấn cho hơn 1.000 y tế thôn, bản về công tác này. Nhờ đó, hệ thống phòng chống lao ở tuyến cơ sở đã phát huy hiệu quả trong hoạt động điều trị, giám sát, phát hiện. Bệnh lao cần thời gian điều trị đến 8 tháng, trong đó đặc trị 2 tháng nằm viện, 6 tháng còn lại điều trị tại gia đình bằng cách uống thuốc thường xuyên. Trên thực tế, người dân có thói quen sau khi ra viện, chỉ uống thuốc thêm 1-2 tháng, dẫn đến tình trạng kháng thuốc, khi bệnh tái phát rất khó điều trị. Bởi vậy, khi về nhà điều trị, bệnh nhân vẫn phải hàng ngày đến trạm y tế lấy thuốc, uống thuốc. Đội ngũ cán bộ y tế xã làm chương trình giám sát lao phải thường xuyên đến nhà bệnh nhân để kiểm tra, theo dõi, nên rất vất vả, nhất là với các xã vùng sâu, vùng xa.
Chụp cắt lớp kiểm tra phổi cho bệnh nhân tại Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh.
Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh (vừa điều trị, tiếp nhận bệnh nhân, vừa làm nhiệm vụ theo dõi, đẩy mạnh công tác phòng chống lao ở các tuyến) đã xác định quan tâm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho bệnh nhân, để họ trở thành những tuyên truyền viên tích cực trong cộng đồng. Với sự quan tâm đầu tư của tỉnh, hiện Bệnh viện được xây mới, đưa vào sử dụng với hệ thống liên hoàn, trang thiết bị khá đầy đủ, như: Máy định danh vi khuẩn, máy đếm tế bào miễn dịch, nội soi phế quản, chụp cắt lớp City..., thuận tiện cho bệnh nhân trong quá trình điều trị. Nhiều năm trở lại đây, trước tình hình tuyển dụng bác sĩ khó khăn, Bệnh viện tăng cường nâng cao trình độ cho đội ngũ, chú trọng đào tạo y sĩ để hỗ trợ bác sĩ, tạo điều kiện cho họ có cơ hội học tiếp lên bác sĩ. Bệnh viện còn chú trọng nâng cao y đức cho đội ngũ cán bộ, công nhân viên. Với sự giám sát chặt chẽ từ tuyến tỉnh đến tận thôn, bản, công tác phát hiện lao trên địa bàn đã thu được nhiều kết quả. Quảng Ninh hiện được đánh giá là một trong những tỉnh điều trị bệnh hiệu quả cao trong cả nước (tỷ lệ khỏi bệnh chiếm tới 88% trong năm 2010).
| Năm 2010, toàn tỉnh phát hiện 1.352 bệnh nhân lao, trong đó 602 bệnh nhân lao phổi AFB dương tính (mang vi trùng lao trong đờm). Số người phát hiện bị bệnh lao chủ yếu tập trung ở các địa phương đông dân cư: Hạ Long (355 người), Cẩm Phả (260), Đồng Triều (184), Yên Hưng (128)... Phần lớn khi nghi bị bệnh, người dân chủ động tìm đến Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh để khám (chiếm gần 73% số bệnh nhân được phát hiện trong năm 2010). |