Lê Quang Bách (SN 1959), trú tại xóm 4, Yên Giang, Yên Hưng, Quảng Ninh là Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư phát triển Hồng Hà số 379 Hạ Long, Quảng Ninh. Lợi dụng chương trình viện trợ không hoàn lại đối với các dự án quy mô nhỏ về giáo dục, y tế, giao thông vận nông thôn Việt Nam, Bách đã mạo nhận danh nghĩa là người của Ban quản lý dự án ODA Nhật Bản được Đại sứ quán Nhật Bản ủy quyền, đến các địa phương tiếp xúc, giới thiệu về chương trình ODA, hướng dẫn các đơn vị (xã, phường, thị trấn...) làm hồ sơ xin dự án tài trợ.
Sau khi các đơn vị có nhu cầu nộp hồ sơ, Bách tổ chức đoàn thẩm định do Bách tự nhận làm “Trưởng đoàn”, Nguyễn Văn Thái là cán bộ thẩm định, Nguyễn Thị Hồng (SN 1958), trú tại tổ 18, phường Minh Xuân, thị xã Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang, chỗ ở tại số nhà 36, ngách 25/43 phố Vũ Ngọc Phan, đường Láng Hạ, quận Đống Đa, Hà Nội, nguyên Phó Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư phát triển Hồng Hà 379 Hạ Long, Quảng Ninh, là cán bộ giám sát dự án cùng một số đối tượng khác với vai trò cộng tác viên như Đinh Hữu Sáu, Lê Thị Tợi, Nguyễn Thị Anh Đào, Nguyễn Khiêm... đến các địa phương để làm việc, lập biên bản thẩm định, xem xét việc cấp dự án.
Trong quá trình “tác nghiệp”, với vai trò Trưởng đoàn, Bách đã trao đổi, phỏng vấn các địa phương về nhu cầu xin cấp vốn, lập biên bản thẩm định... Nguyễn Thị Hồng giữ vai trò đồng phạm cũng tham gia lập biên bản, giải thích, phỏng vấn và trực tiếp thu tiền của một số địa phương. Bách tự đặt ra mức phí như “phí lưu chuyển hồ sơ, phí dịch thuật, phí bảo lãnh” khoảng từ 11,5 đến 13,5 triệu đồng/dự án để thu tiền của các đơn vị xin dự án. Ngoài ra, các đơn vị, cá nhân xin nhận thầu xây dựng công trình, Bách cũng yêu cầu nộp tiền “xin chỉ định thầu” từ 20 đến 50 triệu đồng.
Hai bị can Bách và Hồng
Hai bị can Bách và Hồng
Quá trình làm việc tại các địa phương và các đơn vị, để tạo niềm tin, Bách đã đưa ra các văn bản giả mạo danh nghĩa Đại sứ quán Nhật Bản như “Thông báo đồng ý tiếp nhận tài trợ, quyết định chỉ định đầu, thư báo...”. Bách khai nhận các văn bản giải mạo trên ban đầu là nhờ Phạm Thanh Sơn ở tổ 28, phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy làm giả để Bách lừa các đơn vị xin cấp vốn ODA. Sau đó Bách tự làm bằng máy vi tính các văn bản giả trên.
Tại Hà Nội, do quen biết Phạm Văn Vui, Giám đốc Công ty cổ phần thưong mại XNK Việt Anh, Bách đã sử dụng văn phòng của Công ty Việt Anh tại A4, khu đô thị mới Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội làm nơi tiếp các địa phương đến xin dự án. Trong căn phòng nhỏ này, Bách và Hồng thường xuyên tiếp khách xin dự án ODA cùng các khoản tiền.
Bằng thủ đoạn trên, Lê Quang Bách và Nguyễn Thị Hồng đã nhiều lần xuống các xã thuộc huyện Hải Hậu, Xuân Trường, Vụ Bản, TP Nam Định lập biên bản thẩm định dự án của các xã, đồng thời thu tiền của một số đơn vị có nhu cầu. Mở rộng điều tra vụ án được biết, ngoài tỉnh Nam Định, Bách và Hồng còn hoạt động “tích cực” tại 10 tỉnh khác như: Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Bắc Giang, Thái Nguyên, Hà Nam, Nghệ An, Ninh Bình, Hòa Bình, Tuyên Quang.
Số tiền Bách chiếm đoạt được bằng những thủ đoạn trên là 1,69 tỷ đồng. Còn Hồng với vai trò đồng phạm giúp sức chiếm đoạt được 390 triệu đồng. Trong quá trình điều tra, Bách đã bồi thường được 424 triệu đồng. Như vậy, Bách còn chiếm đoạt 1,26 tỷ đồng.
Ngoài ra, gia đình Bách cũng đã giao nộp số tiền 360 triệu đồng để khắc phục hậu quả cho các bị hại. Hồng cũng đã nộp 20 triệu đồng là tiền Bách cho trong các lần xuống địa phương thẩm định dự án và chiếm đoạt được.
Có thể nói, hành vi phạm tội của hai bị can trong vụ án là đặc biệt nghiêm trọng. Bằng nhiều thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, chúng đã tiến hành lừa đảo nhiều cá nhân, đơn vị tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước để chiếm đoạt tài sản với giá trị lớn mà đến nay mới khắc phục được một phần. Mặt khác, nó còn ảnh hưởng không nhỏ đến quan hệ ngoại giao cũng như cách chính sách kinh tế của Nhà nước ta. Chính vì vậy, việc xử lý nghiêm khắc kẻ phạm tội là điều cần thiết, có ý nghĩa răn đe, phòng ngừa chung.
VKSND TP Hà Nội vừa hoàn thành bản cáo trạng truy tố hai bị can Lê Quang Bách và Nguyễn Thị Hồng về tội lừa đảo chiếm đọat tài sản. Theo dự kiến, TAND TP Hà Nội sẽ xử sơ thẩm vụ án trên vào tháng 1-2009.
