Chuyện không có gì phải ầm ĩ!

Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc VN (VCPMC) vừa công bố tăng gấp đôi mức phí bản quyền trong lĩnh vực băng, đĩa nhạc, các lĩnh vực khác (karaoke, nhạc chuông, nhạc chờ, đài PTTH...) cũng có điều chỉnh ở mức độ cần thiết. Theo đó, số tiền nhà sản xuất phải đóng cho một đĩa CD là 1 triệu đồng/bài/lần xuất bản; DVD là 1,5 triệu đồng/bài/1 lần xuất bản. Quyết định này của VCPMC khiến các nhà sản xuất băng đĩa phản ứng mạnh.

PV Báo Lao Động đã có cuộc trao đổi với nhạc sĩ (NS) Phó Đức Phương - Giám đốc VCPMC. Ông Phương cho rằng:

- Việc điều chỉnh giá cả của bất kỳ loại sản phẩm nào là hết sức bình thường, đúng quy luật của cuộc sống, nhất là với điều kiện kinh tế xã hội như ở VN. Lẽ ra, biểu giá của chúng tôi phải được thay đổi hằng năm hoặc 2 năm/lần, nhưng biểu giá này vẫn để suốt 7 năm nay. Bởi chúng tôi đã quá bận rộn với việc đưa luật pháp (Luật Bản quyền – PV) vào trong cuộc sống. Chỉ riêng việc làm sao để các vấn đề luật pháp về quyền tác giả được thực hiện đã quá mệt mỏi, cho nên chúng tôi đã lơ là việc điều chỉnh giá. Điều này cũng khiến cho nhiều NS bức xúc và có ý kiến.

Trong lĩnh vực âm nhạc, cách đây 6 năm khi ký thỏa thuận với hiệp hội ghi âm, chúng tôi đã ký 500.000đ/bài hát. Đây cũng là mức giá phổ cập cho dễ thỏa thuận thôi, chứ đúng ra thì với các tác giả có tên tuổi phải là một mức giá khác (1.000.000đ/bài hoặc hơn). Ở thời điểm đó, giá phối một bài hát từ 300.000 – 500.000đ. Ca sĩ, tùy từng người cũng có giá từ 500.000 – 1.000.000đ. Đến giờ, phối khí đã khoảng 2 triệu đồng/bài (cao có thể 3 –5 triệu đồng), còn ca sĩ thì tiền cátxê trên 5 triệu – 10 triệu đồng/bài. Nếu VCPMC không điều chỉnh giá thì có thể nói chúng tôi không hoàn thành nhiệm vụ với trên 1.800 nhạc sĩ đã tin tưởng ký hợp đồng ủy thác với chúng tôi, họ sẽ bị thiệt thòi quá đáng. Do vậy, chuyện điều chỉnh biểu giá phí bản quyền này là hết sức bình thường, không có gì phải bàn và tranh cãi ầm ĩ.

Điều chỉnh cho phù hợp với thực tế là cần thiết, nhưng với mức điều chỉnh bất ngờ lên đến 100% như quyết định của VCPMC có thể là hơi quá chăng?

- Là bởi vì, như đã nói ở trên, chúng tôi đã để quá lâu mới điều chỉnh. Nếu pháp luật về bản quyền được thực thi một cách nghiêm minh thì chúng tôi có thể đã điều chỉnh kịp thời theo từng năm, hoặc từng mùa nếu như có biến động đột xuất về thị trường.

Nghe nói, trước quyết định của VCPMC, một số nhà sản xuất đang nghiên cứu công văn của Hiệp hội Ghi âm VN về vấn đề thu tác quyền để chuyển sang trả tác quyền cho các tác giả âm nhạc thông qua cơ quan này. Một số khác tuyên bố sẽ giao dịch trực tiếp với các tác giả để thỏa thuận mức phí bản quyền hợp lý, trong bối cảnh sản xuất băng đĩa đang gặp nhiều khó khăn hiện nay… Ông nghĩ sao về phản ứng này?

- Ở trường hợp thứ nhất, nếu Hiệp hội Ghi âm đứng ra thu phí tác quyền giúp VCPMC thì cũng được thôi, nhưng phải thu theo giá có sự thỏa thuận của chúng tôi và không được trừ phần trăm cho việc thu này. Còn ở trường hợp thứ hai, nếu các nhà sản xuất tự giao dịch với tác giả thì tôi tin chắc rằng mức giá nhẹ nhất cũng phải 1 triệu đồng/bài, nếu không cũng phải vài ba triệu, tùy từng tên tuổi nhạc sĩ. Không có lý gì khi người sử dụng (phối khí, biểu diễn) lại được trả với mức cao đến thế, còn người “đẻ” ra nó lại phải chịu mức thấp đến vậy.

Ởđây cũng cần phải nhắc nhở những NS đã ký hợp đồng ủy thác với VCPMC rồi mà vẫn tự ý nhận tiền bản quyền ở nơi này, nơi khác vì như vậy là họ đã vô tình vi phạm hợp đồng, góp phần làm tình hình thực thi pháp luật đang rất khó khăn lại càng trở nên rối ren hơn bởi những mối lợi trước mắt. Không thể hành xử theo lối chỗ nào khó thu phí bản quyền thì giao cho VCPMC, còn chỗ nào “ra tấm, ra món”, nhìn thấy được thì tự làm...

- Xin cảm ơn ông!